|

شکاف برلین- واشنگتن عمیق‌تر شد

جاسوس دوجانبه آلمانی

«هیچ جایی برای پنهان‌شدن نیست.» با نگاهی به اسناد محرمانه آژانس امنیت‌ملی آمریکا پی می‌برید که دورتادور جهان با دوربین‌ها و دستگاه‌های شنود آمریکا احاطه شده است و فقط چهار کشور از این قانون خودنوشته مصون مانده‌اند: انگلیس، کانادا، استرالیا و نیوزیلند. در سال‌های اخیر به لطف ادوارد اسنودن، افشاگر اطلاعاتی، خبرهای پیرامون جاسوسی آمریکا هیچگاه کمرنگ نشده‌اند. سال گذشته با افشاگری اسنودن مشخص شد که سازمان امنیت ملی آمریکا تماس‌های تلفنی آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان را شنود کرده است. اما هنوز تنش میان برلین و واشنگتن بر سر این موضوع حل نشده بود که روز جمعه مقام‌های آلمان از بازداشت یک نفر به اتهام جاسوسی برای آمریکا خبر دادند. رسانه‌های آلمان گزارش داده‌اند مظنون، یکی از کارکنان سازمان اطلاعات برون‌مرزی آلمان است که به مدت دوسال برای آمریکا هم جاسوسی کرده است. در پی بازداشت این فرد، «جان‌ب. امرسون»، سفیر آمریکا در برلین برای گفت‌وگو درباره این ماجرا به وزارت امور خارجه آلمان فراخوانده شد. به گفته وزیر خارجه آلمان، از سفیر آمریکا خواسته شده به «روشن‌شدن فوری این مساله کمک کند.» بنابر عرف دیپلماتیک، «دعوت از سفیر برای یک گفت‌وگو» کمی ملایم‌تر از «احضار سفیر» است. با وجود این، همزمانی فراخوانی سفیر آمریکا در برلین به وزارت خارجه آلمان با روز استقلال آمریکا (چهارم ژوییه)، برای واشنگتن حامل این پیام روشن است که برلین این حادثه را بسیار جدی گرفته است. بنابر گزارش‌ها یک مامور ۳۱ساله سرویس اطلاعاتی آلمان روز چهارشنبه به اتهام جاسوسی بازداشت شد و دولت آلمان روز پنجشنبه در جریان فعالیت این جاسوس دوجانبه قرار گرفت. این مامور متهم است در طول یک سال گذشته بین ۲۰۰ تا ۳۰۰سند محرمانه از سیستم مرکزی سرویس اطلاعاتی آلمان بیرون کشیده و روی فلش‌مموری (USB) ذخیره کرده است. به گزارش دویچه‌وله، اسناد ذخیره‌شده توسط این مامور، موضوع‌های مختلفی را شامل می‌شد؛ از جمله اسناد مربوط به کمیته تحقیق پارلمان آلمان درباره فعالیت‌های جاسوسی آژانس امنیت ملی آمریکا در آلمان و شنود مکالمات تلفنی شهروندان و سیاستمداران این کشور. گفته می‌شود فرد بازداشت‌شده بین سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۴ اطلاعاتی را به یک مامور مخفی سازمان اطلاعاتی آمریکا فروخته و در ازای آن 10‌هزاریورو پول دریافت کرده است. با این حال بر اساس برخی از گزارش‌ها این مامور «۲۱۸ مدرک حساس» را به یک سازمان اطلاعاتی آمریکا به رقم ۲۵هزاریورو فروخته است.
اشتفان زایبرت، سخنگوی صدراعظم آلمان در این زمینه به یکی از روزنامه‌های فرانکفورت گفت: «آشکار است که این یک موضوع جدی است.» او گفت آنگلا مرکل در جریان این دستگیری قرار گرفته و همچنین اعضای پارلمان که در قالب کمیته‌ای مشغول تحقیق درباره فعالیت‌های جاسوسی کشورهای دیگر در داخل آلمان هستند، از این بازداشت مطلع شده‌اند. با وجود این، یکی از سیاستمداران آلمانی به طور ناشناس به خبرگزاری رویترز گفت این مامور به طور داوطلبانه ارایه اطلاعات را به آمریکا پیشنهاد داده است. این مقام سیاسی که نخواسته نامش فاش شود، گفت: «این مامور رتبه بالایی نداشته و هیچ‌گاه به طور مستقیم با اعضای کمیته تحقیق و تفحص پارلمان ارتباط برقرار نکرده است.» سخنگوی خانم مرکل از پاسخ‌گفتن به پرسش‌ها در مورد گزارش‌های منتشر‌شده در «اشپیگل» و «زوددویچه زایتونگ» که فرد بازداشت‌شده با نام مستعار «بی‌ان‌دی» برای سازمان امنیتی خارجی آلمان کار می‌کرد، پرهیز کرده است.
اما این خبر واکنش برخی نمایندگان پارلمان آلمان را به دنبال داشت. در این زمینه، «توماس اوپرمن»، رییس فراکسیون سوسیال‌‌دموکرات‌ها در پارلمان آلمان گفت، اگر اتهام‌های جاسوسی مطرح‌شده تایید شوند، در آن صورت آنچه انجام شده ضربه‌ای بی‌سابقه به آزادی‌های پارلمانی ما خواهد بود. این نماینده پارلمان آلمان افزود هیچ توجیهی بر این امر وجود ندارد که یک قدرت یا کشوری، یک مامور امنیتی را برای جاسوسی از پارلمان به خدمت گیرد. «کاترین گورینگ- اکارد»، رهبر فراکسیون سبزها در پارلمان آلمان نیز گفت همه همکاری‌های مقام‌های امنیتی آلمان با نهادهای امنیتی کشورهای دوست باید مورد بازبینی قرار گیرند. «اکارد» افزود اگر اتهام فعالیت جاسوسی علیه کمیته تحقیق پارلمان آلمان تایید شود، این امر شکست بزرگی برای سازمان اطلاعاتی و دولت آلمان خواهد بود.
روز جمعه ساعاتی پس از انتشار خبر بازداشت یک مامور سازمان اطلاعاتی آلمان به اتهام جاسوسی برای آمریکا، اشتفان زایبرت، سخنگوی آنگلا مرکل صدراعظم آلمان نیز اعلام کرد دولت آلمان این حادثه را «بسیار جدی» تلقی می‌کند و پس از پایان تحقیقات و در صورت تایید اتهام‌ها، اقدام‌های لازم را به عمل خواهد آورد. با این حال اگرچه مقامات آمریکایی واکنشی به این موضوع نشان نداده‌اند، اما روز پنجشنبه یکی از مقامات کاخ‌سفید اعلام کرد آمریکا با آلمان قرارداد «ممنوعیت جاسوسی» امضا نمی‌کند و این مشکل را تنها از طریق گفت‌وگو و با گذشت زمان حل می‌کند. این مقام آمریکایی افزود آمریکا باید بین محدودیت‌های جدید موضوع جاسوسی و نیاز به جمع‌آوری اطلاعات، تعادل برقرار کند. حال باید دید با مذاکرات دوجانبه می‌توان شکافی را که هر روز عمیق‌تر می‌شود، حل کرد. به باور بسیاری از کارشناسان این رویداد جدید می‌تواند باز هم بر بی‌اعتمادی و تنش میان دو کشور بیفزاید و ممکن است حمایت و همکاری آلمان با آمریکا در بحران اوکراین و گفت‌وگوهای هسته‌ای با ایران را تحت تاثیر قرار دهد.
«هیچ جایی برای پنهان‌شدن نیست.» با نگاهی به اسناد محرمانه آژانس امنیت‌ملی آمریکا پی می‌برید که دورتادور جهان با دوربین‌ها و دستگاه‌های شنود آمریکا احاطه شده است و فقط چهار کشور از این قانون خودنوشته مصون مانده‌اند: انگلیس، کانادا، استرالیا و نیوزیلند. در سال‌های اخیر به لطف ادوارد اسنودن، افشاگر اطلاعاتی، خبرهای پیرامون جاسوسی آمریکا هیچگاه کمرنگ نشده‌اند. سال گذشته با افشاگری اسنودن مشخص شد که سازمان امنیت ملی آمریکا تماس‌های تلفنی آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان را شنود کرده است. اما هنوز تنش میان برلین و واشنگتن بر سر این موضوع حل نشده بود که روز جمعه مقام‌های آلمان از بازداشت یک نفر به اتهام جاسوسی برای آمریکا خبر دادند. رسانه‌های آلمان گزارش داده‌اند مظنون، یکی از کارکنان سازمان اطلاعات برون‌مرزی آلمان است که به مدت دوسال برای آمریکا هم جاسوسی کرده است. در پی بازداشت این فرد، «جان‌ب. امرسون»، سفیر آمریکا در برلین برای گفت‌وگو درباره این ماجرا به وزارت امور خارجه آلمان فراخوانده شد. به گفته وزیر خارجه آلمان، از سفیر آمریکا خواسته شده به «روشن‌شدن فوری این مساله کمک کند.» بنابر عرف دیپلماتیک، «دعوت از سفیر برای یک گفت‌وگو» کمی ملایم‌تر از «احضار سفیر» است. با وجود این، همزمانی فراخوانی سفیر آمریکا در برلین به وزارت خارجه آلمان با روز استقلال آمریکا (چهارم ژوییه)، برای واشنگتن حامل این پیام روشن است که برلین این حادثه را بسیار جدی گرفته است. بنابر گزارش‌ها یک مامور ۳۱ساله سرویس اطلاعاتی آلمان روز چهارشنبه به اتهام جاسوسی بازداشت شد و دولت آلمان روز پنجشنبه در جریان فعالیت این جاسوس دوجانبه قرار گرفت. این مامور متهم است در طول یک سال گذشته بین ۲۰۰ تا ۳۰۰سند محرمانه از سیستم مرکزی سرویس اطلاعاتی آلمان بیرون کشیده و روی فلش‌مموری (USB) ذخیره کرده است. به گزارش دویچه‌وله، اسناد ذخیره‌شده توسط این مامور، موضوع‌های مختلفی را شامل می‌شد؛ از جمله اسناد مربوط به کمیته تحقیق پارلمان آلمان درباره فعالیت‌های جاسوسی آژانس امنیت ملی آمریکا در آلمان و شنود مکالمات تلفنی شهروندان و سیاستمداران این کشور. گفته می‌شود فرد بازداشت‌شده بین سال‌های ۲۰۱۲ تا ۲۰۱۴ اطلاعاتی را به یک مامور مخفی سازمان اطلاعاتی آمریکا فروخته و در ازای آن 10‌هزاریورو پول دریافت کرده است. با این حال بر اساس برخی از گزارش‌ها این مامور «۲۱۸ مدرک حساس» را به یک سازمان اطلاعاتی آمریکا به رقم ۲۵هزاریورو فروخته است.
اشتفان زایبرت، سخنگوی صدراعظم آلمان در این زمینه به یکی از روزنامه‌های فرانکفورت گفت: «آشکار است که این یک موضوع جدی است.» او گفت آنگلا مرکل در جریان این دستگیری قرار گرفته و همچنین اعضای پارلمان که در قالب کمیته‌ای مشغول تحقیق درباره فعالیت‌های جاسوسی کشورهای دیگر در داخل آلمان هستند، از این بازداشت مطلع شده‌اند. با وجود این، یکی از سیاستمداران آلمانی به طور ناشناس به خبرگزاری رویترز گفت این مامور به طور داوطلبانه ارایه اطلاعات را به آمریکا پیشنهاد داده است. این مقام سیاسی که نخواسته نامش فاش شود، گفت: «این مامور رتبه بالایی نداشته و هیچ‌گاه به طور مستقیم با اعضای کمیته تحقیق و تفحص پارلمان ارتباط برقرار نکرده است.» سخنگوی خانم مرکل از پاسخ‌گفتن به پرسش‌ها در مورد گزارش‌های منتشر‌شده در «اشپیگل» و «زوددویچه زایتونگ» که فرد بازداشت‌شده با نام مستعار «بی‌ان‌دی» برای سازمان امنیتی خارجی آلمان کار می‌کرد، پرهیز کرده است.
اما این خبر واکنش برخی نمایندگان پارلمان آلمان را به دنبال داشت. در این زمینه، «توماس اوپرمن»، رییس فراکسیون سوسیال‌‌دموکرات‌ها در پارلمان آلمان گفت، اگر اتهام‌های جاسوسی مطرح‌شده تایید شوند، در آن صورت آنچه انجام شده ضربه‌ای بی‌سابقه به آزادی‌های پارلمانی ما خواهد بود. این نماینده پارلمان آلمان افزود هیچ توجیهی بر این امر وجود ندارد که یک قدرت یا کشوری، یک مامور امنیتی را برای جاسوسی از پارلمان به خدمت گیرد. «کاترین گورینگ- اکارد»، رهبر فراکسیون سبزها در پارلمان آلمان نیز گفت همه همکاری‌های مقام‌های امنیتی آلمان با نهادهای امنیتی کشورهای دوست باید مورد بازبینی قرار گیرند. «اکارد» افزود اگر اتهام فعالیت جاسوسی علیه کمیته تحقیق پارلمان آلمان تایید شود، این امر شکست بزرگی برای سازمان اطلاعاتی و دولت آلمان خواهد بود.
روز جمعه ساعاتی پس از انتشار خبر بازداشت یک مامور سازمان اطلاعاتی آلمان به اتهام جاسوسی برای آمریکا، اشتفان زایبرت، سخنگوی آنگلا مرکل صدراعظم آلمان نیز اعلام کرد دولت آلمان این حادثه را «بسیار جدی» تلقی می‌کند و پس از پایان تحقیقات و در صورت تایید اتهام‌ها، اقدام‌های لازم را به عمل خواهد آورد. با این حال اگرچه مقامات آمریکایی واکنشی به این موضوع نشان نداده‌اند، اما روز پنجشنبه یکی از مقامات کاخ‌سفید اعلام کرد آمریکا با آلمان قرارداد «ممنوعیت جاسوسی» امضا نمی‌کند و این مشکل را تنها از طریق گفت‌وگو و با گذشت زمان حل می‌کند. این مقام آمریکایی افزود آمریکا باید بین محدودیت‌های جدید موضوع جاسوسی و نیاز به جمع‌آوری اطلاعات، تعادل برقرار کند. حال باید دید با مذاکرات دوجانبه می‌توان شکافی را که هر روز عمیق‌تر می‌شود، حل کرد. به باور بسیاری از کارشناسان این رویداد جدید می‌تواند باز هم بر بی‌اعتمادی و تنش میان دو کشور بیفزاید و ممکن است حمایت و همکاری آلمان با آمریکا در بحران اوکراین و گفت‌وگوهای هسته‌ای با ایران را تحت تاثیر قرار دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.