|

بلاتکلیفی آموزش موسیقی در فرهنگسراها ادامه دارد

مربیان بیکار هنرجویان سرگردان

سحر آزاد :آموزش موسیقی در فرهنگسراها یک صحنه شطرنج است. هر مدیری بنا بر سلیقه و رویکرد خود، مهره‌هایش را می‌چیند بدون اینکه مسیر و نقشه مشخصی وجود داشته باشد و با آمدن مدیر بعدی، مهره‌های سرگردان یا سرجای خود باقی می‌مانند یا از نو چیده می‌شوند، هرچه هست خبری از پیشروی آنها به سمت جلو نیست.
موسیقی همیشه برای اهالی‌اش داستان پرفراز و نشیبی داشته و معمولا همراه با گلایه موسیقیدان‌ها مبنی بر کم‌توجهی به آن بوده است مخصوصا که چندین متولی هم دارد. به غیر از دفتر موسیقی وزارت ارشاد، سازمان فرهنگی شهرداری تهران هم دارای دفتر موسیقی است و یکی از نهادهای زیرمجموعه این سازمان، فرهنگسراها هستند که در زمینه آموزش موسیقی هم فعالیت می‌کنند. حالا اما وضعیت آموزش موسیقی در فرهنگسراها دچار حرف و حدیث‌های زیادی شده است. فرهنگسراها که جرقه اولیه آن با توجه به رویکرد فرهنگی در شهرداری در دوره غلامحسین کرباسچی و با افتتاح فرهنگسرای بهمن کلید خورد، در ابتدای راه خود مسیر دلگرم‌کننده‌ای را برای فرهنگ و موسیقی رقم زد و به محلی برای حضور علاقه‌مندان هنر تبدیل شد. با این حال در طول این سال‌ها که فرهنگسراها فعالیت خود را ادامه داده‌اند، موسیقی به موضوع چالش‌برانگیزی تبدیل و باعث شده در هر دوره با توجه به رویکرد مدیران مورد بحث قرار بگیرد. این مساله حتی تا همین سال‌های اخیر هم ادامه داشته است. امیر خوراکیان، رییس سابق سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران در نشست مطبوعاتی که تیرماه سال 91 برگزار شد، درباره حذف برنامه‌های آموزش موسیقی از فرهنگسراهای تهران به خبرنگار فارس گفته بود: «ما برنامه‌ای برای توسعه و گسترش موسیقی در سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران نداریم اما کلاس‌هایی که از قبل دایر بوده است، ادامه می‌یابد ولی رویکرد ما محدودکردن این آموزش‌های موسیقی است.» او با تاکید بر اینکه آموزش موسیقی جزو اولویت‌های این سازمان نیست، عنوان کرده بود: «آنچه در کلاس‌های آموزش موسیقی در آموزشگاه‌های تخصصی وجود دارد با فضای آموزش موسیقی در فرهنگسراها متفاوت است بنابراین تلاش ما این است که به مرور به رشته‌های مورد نیازتر که بیشتر با ماموریت اصلی این سازمان همخوانی دارد بپردازیم و آنها را گسترش دهیم.» خوراکیان البته این رویکرد را منحصر به موسیقی ندانسته بود: «این رویکرد نه تنها برای موسیقی بلکه برای سایر رشته‌هایی که شامل ماموریت اصلی ما نمی‌شود صدق می‌کند و نگاه ما به این رشته‌ها توسعه‌ای نیست بلکه بیشتر جنبه فراغتی دارد.» با اینکه خوراکیان در مورد تغییر رویکرد برخی از رشته‌ها گفته بود اما ظاهرا این نگاه تنها محدود به موسیقی شد. شاید به همین دلیل است که با روی کارآمدن شهاب مرادی، رییس سازمان فرهنگی هنری شهرداری باز هم زمزمه افول آموزش موسیقی در فرهنگسراها شنیده شد. در برخی از سایت‌ها به دستور شفاهی مرادی به مدیران فرهنگسراها اشاره شده و آمده است که به جز فرهنگسرای ارسباران، کلاس‌های موسیقی بقیه فرهنگسراها تعطیل شوند. در همین حال به گزارش ایسنا عبدالحسین مختاباد، عضو شورای شهر تهران در صحن علنی این شورا از تعطیلی خانه‌های موسیقی فرهنگسراها انتقاد و تاکید کرد که با این کار تولید موسیقی به داخل خانه‌ها کشیده می‌شود. همچنین هادی ساعی، عضو هیات رییسه شورای شهر تهران نسبت به بیکاری مربیان موسیقی و سرگردانی هنرجویان پس از این اقدام شهرداری تذکر داده بود. برای صحت این موضوع با مرادی تماس گرفتیم اما او به‌دلیل سفر به مکه، پیگیری ماجرا را به بابک ربوخه، مدیر موسیقی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران ارجاع داد. بعد از اینکه نتوانستیم با ربوخه تماس بگیریم به‌سراغ امیر عبدالحسینی، معاون هنری این سازمان رفتیم که او هم به صحبت‌هایش با خبرگزاری مهر استناد کرد: «راهبرد این سازمان در حوزه موسیقی، تولید آثار فاخر، نظام‌مندکردن فعالیت‌های موسیقایی و سپردن زمام امور به اهالی و استادان موسیقی است. مدیریت موسیقی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با هنرمندان و موسیقیدانان بنام است و متهم‌کردن اهالی موسیقی به محدودکردن این حوزه از سوی برخی رسانه‌ها عجیب است.» معاون هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با تاکید بر تدوین برنامه‌های کاربردی برای حمایت از موسیقی ملی و آثار فاخر با همکاری استادان برجسته و صاحبنام در حوزه‌های موسیقی پاپ و سنتی، حجت‌الاسلام شهاب مرادی را مدیری تحولگرا دانست که تمام همکاران سازمان را از ورود به فضای جنجال‌ها و فضاسازی‌های رسانه‌ای برحذر داشته است. او ادامه داد: «تصمیم کارشناسی برای سطح‌بندی مربیان موسیقی در فرهنگسراها نباید قلب واقعیت شود. سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران همواره از سوی استادان موسیقی برای آموزش‌های سطح پایین در معرض انتقاد بوده و اکنون برای رفع نواقص این حوزه تصمیم جدی داریم. متاسفانه تعدادی از مربیان موسیقی فرهنگسراها توان لازم آموزشی را ندارند و رفع این مشکل نیازمند عزم جدی است.»
با تعطیلی مدارس و شروع فصل تابستان، کلاس‌های تابستانی فرهنگسراها نیز شروع می‌شود. به همین دلیل به‌سراغ تعدادی از فرهنگسراها رفتیم تا در مورد موقعیت آموزش موسیقی در این مکان‌ها، وضعیت شفاف‌تری به‌دست آوریم. برخی از فرهنگسراها اصرار زیادی به مراجعه حضوری حتی برای کسب اطلاع از انواع دوره‌های آموزشی خود داشتند. فرهنگسرای شفق در پاسخ به این پرسش که کلاس‌های موسیقی در تابستان امسال دایر است یا نه، پاسخ را به مراجعه حضوری مرتبط دانست و به‌دنبال اصرار در این زمینه، به گفتن این جمله بسنده کرد: «احتمال دارد از هفته آینده کلاس آموزش موسیقی شروع شود.» با این‌حال همان‌طور که گفته شد هر نوع اطلاعی در مورد برپایی کلاس را منوط به مراجعه حضوری دانست. فرهنگسرای بانو و امید در مورد برگزاری کلاس‌های موسیقی گفتند هنوز مشخص نیست و باید این موضوع را ظرف روزهای آینده پیگیری کنیم. فرهنگسراهای اندیشه، انقلاب، اقوام و بهمن نیز از قطعی‌بودن این دوره‌ها در تابستان سال‌جاری خبر دادند و فرهنگسراهای کار، اخلاق و خانواده هم گفتند دوره‌های آموزش موسیقی حداقل در تابستان سال جاری برگزار نخواهند کرد. البته مسوولی که در بخش آموزش فرهنگسرای کار، پاسخگوی سوالات مربوط به دوره‌های آموزشی بود وقتی در مورد دایربودن کلاس‌های موسیقی پرسیدیم، بدون اطلاع از صحبت با یک خبرنگار گفت: «موسیقی از فرهنگسراها حذف شده است.» با توجه به این وضعیت به‌نظر می‌رسد آموزش موسیقی در فرهنگسراها به موضوعی غیرشفاف تبدیل شده است. از یک‌سو مدیران سازمان فرهنگی هنری شهرداری از روند ساماندهی آموزش موسیقی در فرهنگسراها خبر داده و برگزارنشدن برخی از کلاس‌ها را ناشی از این اقدام می‌دانند، از سوی دیگر برخی از فرهنگسراها که هنوز دوره‌های آموزش موسیقی در آنها مشخص نیست، پاسخ روشنی در این زمینه نمی‌دهند. با این‌حال حتی اگر بحث ساماندهی آموزش رشته‌های هنری در فرهنگسراها مطرح باشد، هنوز این سوال مطرح است که چرا این اقدام از موسیقی شروع شده و این سازمان در اولین گام خود به سراغ این هنر می‌رود.
ضمن اینکه باید به این نکته هم توجه داشت،با تعطیلی دوره‌های آموزش موسیقی، تعدادی مربی بیکار می‌شوند بدون اینکه مشخص باشد سرنوشت کلاس هایشان چه‌زمانی روشن خواهد شد.
سحر آزاد :آموزش موسیقی در فرهنگسراها یک صحنه شطرنج است. هر مدیری بنا بر سلیقه و رویکرد خود، مهره‌هایش را می‌چیند بدون اینکه مسیر و نقشه مشخصی وجود داشته باشد و با آمدن مدیر بعدی، مهره‌های سرگردان یا سرجای خود باقی می‌مانند یا از نو چیده می‌شوند، هرچه هست خبری از پیشروی آنها به سمت جلو نیست.
موسیقی همیشه برای اهالی‌اش داستان پرفراز و نشیبی داشته و معمولا همراه با گلایه موسیقیدان‌ها مبنی بر کم‌توجهی به آن بوده است مخصوصا که چندین متولی هم دارد. به غیر از دفتر موسیقی وزارت ارشاد، سازمان فرهنگی شهرداری تهران هم دارای دفتر موسیقی است و یکی از نهادهای زیرمجموعه این سازمان، فرهنگسراها هستند که در زمینه آموزش موسیقی هم فعالیت می‌کنند. حالا اما وضعیت آموزش موسیقی در فرهنگسراها دچار حرف و حدیث‌های زیادی شده است. فرهنگسراها که جرقه اولیه آن با توجه به رویکرد فرهنگی در شهرداری در دوره غلامحسین کرباسچی و با افتتاح فرهنگسرای بهمن کلید خورد، در ابتدای راه خود مسیر دلگرم‌کننده‌ای را برای فرهنگ و موسیقی رقم زد و به محلی برای حضور علاقه‌مندان هنر تبدیل شد. با این حال در طول این سال‌ها که فرهنگسراها فعالیت خود را ادامه داده‌اند، موسیقی به موضوع چالش‌برانگیزی تبدیل و باعث شده در هر دوره با توجه به رویکرد مدیران مورد بحث قرار بگیرد. این مساله حتی تا همین سال‌های اخیر هم ادامه داشته است. امیر خوراکیان، رییس سابق سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران در نشست مطبوعاتی که تیرماه سال 91 برگزار شد، درباره حذف برنامه‌های آموزش موسیقی از فرهنگسراهای تهران به خبرنگار فارس گفته بود: «ما برنامه‌ای برای توسعه و گسترش موسیقی در سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تهران نداریم اما کلاس‌هایی که از قبل دایر بوده است، ادامه می‌یابد ولی رویکرد ما محدودکردن این آموزش‌های موسیقی است.» او با تاکید بر اینکه آموزش موسیقی جزو اولویت‌های این سازمان نیست، عنوان کرده بود: «آنچه در کلاس‌های آموزش موسیقی در آموزشگاه‌های تخصصی وجود دارد با فضای آموزش موسیقی در فرهنگسراها متفاوت است بنابراین تلاش ما این است که به مرور به رشته‌های مورد نیازتر که بیشتر با ماموریت اصلی این سازمان همخوانی دارد بپردازیم و آنها را گسترش دهیم.» خوراکیان البته این رویکرد را منحصر به موسیقی ندانسته بود: «این رویکرد نه تنها برای موسیقی بلکه برای سایر رشته‌هایی که شامل ماموریت اصلی ما نمی‌شود صدق می‌کند و نگاه ما به این رشته‌ها توسعه‌ای نیست بلکه بیشتر جنبه فراغتی دارد.» با اینکه خوراکیان در مورد تغییر رویکرد برخی از رشته‌ها گفته بود اما ظاهرا این نگاه تنها محدود به موسیقی شد. شاید به همین دلیل است که با روی کارآمدن شهاب مرادی، رییس سازمان فرهنگی هنری شهرداری باز هم زمزمه افول آموزش موسیقی در فرهنگسراها شنیده شد. در برخی از سایت‌ها به دستور شفاهی مرادی به مدیران فرهنگسراها اشاره شده و آمده است که به جز فرهنگسرای ارسباران، کلاس‌های موسیقی بقیه فرهنگسراها تعطیل شوند. در همین حال به گزارش ایسنا عبدالحسین مختاباد، عضو شورای شهر تهران در صحن علنی این شورا از تعطیلی خانه‌های موسیقی فرهنگسراها انتقاد و تاکید کرد که با این کار تولید موسیقی به داخل خانه‌ها کشیده می‌شود. همچنین هادی ساعی، عضو هیات رییسه شورای شهر تهران نسبت به بیکاری مربیان موسیقی و سرگردانی هنرجویان پس از این اقدام شهرداری تذکر داده بود. برای صحت این موضوع با مرادی تماس گرفتیم اما او به‌دلیل سفر به مکه، پیگیری ماجرا را به بابک ربوخه، مدیر موسیقی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران ارجاع داد. بعد از اینکه نتوانستیم با ربوخه تماس بگیریم به‌سراغ امیر عبدالحسینی، معاون هنری این سازمان رفتیم که او هم به صحبت‌هایش با خبرگزاری مهر استناد کرد: «راهبرد این سازمان در حوزه موسیقی، تولید آثار فاخر، نظام‌مندکردن فعالیت‌های موسیقایی و سپردن زمام امور به اهالی و استادان موسیقی است. مدیریت موسیقی سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با هنرمندان و موسیقیدانان بنام است و متهم‌کردن اهالی موسیقی به محدودکردن این حوزه از سوی برخی رسانه‌ها عجیب است.» معاون هنری سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران با تاکید بر تدوین برنامه‌های کاربردی برای حمایت از موسیقی ملی و آثار فاخر با همکاری استادان برجسته و صاحبنام در حوزه‌های موسیقی پاپ و سنتی، حجت‌الاسلام شهاب مرادی را مدیری تحولگرا دانست که تمام همکاران سازمان را از ورود به فضای جنجال‌ها و فضاسازی‌های رسانه‌ای برحذر داشته است. او ادامه داد: «تصمیم کارشناسی برای سطح‌بندی مربیان موسیقی در فرهنگسراها نباید قلب واقعیت شود. سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران همواره از سوی استادان موسیقی برای آموزش‌های سطح پایین در معرض انتقاد بوده و اکنون برای رفع نواقص این حوزه تصمیم جدی داریم. متاسفانه تعدادی از مربیان موسیقی فرهنگسراها توان لازم آموزشی را ندارند و رفع این مشکل نیازمند عزم جدی است.»
با تعطیلی مدارس و شروع فصل تابستان، کلاس‌های تابستانی فرهنگسراها نیز شروع می‌شود. به همین دلیل به‌سراغ تعدادی از فرهنگسراها رفتیم تا در مورد موقعیت آموزش موسیقی در این مکان‌ها، وضعیت شفاف‌تری به‌دست آوریم. برخی از فرهنگسراها اصرار زیادی به مراجعه حضوری حتی برای کسب اطلاع از انواع دوره‌های آموزشی خود داشتند. فرهنگسرای شفق در پاسخ به این پرسش که کلاس‌های موسیقی در تابستان امسال دایر است یا نه، پاسخ را به مراجعه حضوری مرتبط دانست و به‌دنبال اصرار در این زمینه، به گفتن این جمله بسنده کرد: «احتمال دارد از هفته آینده کلاس آموزش موسیقی شروع شود.» با این‌حال همان‌طور که گفته شد هر نوع اطلاعی در مورد برپایی کلاس را منوط به مراجعه حضوری دانست. فرهنگسرای بانو و امید در مورد برگزاری کلاس‌های موسیقی گفتند هنوز مشخص نیست و باید این موضوع را ظرف روزهای آینده پیگیری کنیم. فرهنگسراهای اندیشه، انقلاب، اقوام و بهمن نیز از قطعی‌بودن این دوره‌ها در تابستان سال‌جاری خبر دادند و فرهنگسراهای کار، اخلاق و خانواده هم گفتند دوره‌های آموزش موسیقی حداقل در تابستان سال جاری برگزار نخواهند کرد. البته مسوولی که در بخش آموزش فرهنگسرای کار، پاسخگوی سوالات مربوط به دوره‌های آموزشی بود وقتی در مورد دایربودن کلاس‌های موسیقی پرسیدیم، بدون اطلاع از صحبت با یک خبرنگار گفت: «موسیقی از فرهنگسراها حذف شده است.» با توجه به این وضعیت به‌نظر می‌رسد آموزش موسیقی در فرهنگسراها به موضوعی غیرشفاف تبدیل شده است. از یک‌سو مدیران سازمان فرهنگی هنری شهرداری از روند ساماندهی آموزش موسیقی در فرهنگسراها خبر داده و برگزارنشدن برخی از کلاس‌ها را ناشی از این اقدام می‌دانند، از سوی دیگر برخی از فرهنگسراها که هنوز دوره‌های آموزش موسیقی در آنها مشخص نیست، پاسخ روشنی در این زمینه نمی‌دهند. با این‌حال حتی اگر بحث ساماندهی آموزش رشته‌های هنری در فرهنگسراها مطرح باشد، هنوز این سوال مطرح است که چرا این اقدام از موسیقی شروع شده و این سازمان در اولین گام خود به سراغ این هنر می‌رود.
ضمن اینکه باید به این نکته هم توجه داشت،با تعطیلی دوره‌های آموزش موسیقی، تعدادی مربی بیکار می‌شوند بدون اینکه مشخص باشد سرنوشت کلاس هایشان چه‌زمانی روشن خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.