|

دیالوگ تاریخ و علوم سیاسی

گروه اندیشه: پژوهشکده تاریخ اسلام چهارشنبه و پنجشنبه هفته گذشته در دو روز کاری شلوغ و پررفت‌و‌آمد میزبان اساتید و محققان دو حوزه تاریخ و علوم سیاسی و برگزارکننده همایش تاریخ و علوم سیاسی بود؛ برای پاسخ به یک سوال‌محوری. آیا ارتباط تاریخ و علوم سیاسی در مقام دو رشته آکادمیک امکان‌پذیر است؟ رابطه تاریخ از پایین و سیاست مردمی چیست؟ سوالی که موضوع اصلی بحث‌های مجادله‌ای دانشجویان و استادان در اکثر پنل‌ها بود و تا بخش پایانی همایش نیز ادامه یافت. تاثیر این دو برهم چگونه است؟ آیا وظیفه تاریخ صرفا تولید امور واقع است یا مورخان باید از نظریه‌پردازی‌های عالمان سیاسی نیز استفاده کنند و اگر پاسخ مثبت است تا کجا می‌توانند این کار را انجام دهند؟ تاریخ قدرت، جنسیت، نژاد، طبقه، زبان، ایدئولوژی، دین و فرهنگ، تحول تاریخی نهادهای سیاسی مثل دولت، احزاب، حکومت و دیوانسالاری، تاریخ‌مندی و ناتاریخ‌مندی و نسبت تاریخ و علوم سیاسی در مفاهیم آزادی، عدالت و برابری، یوتوپیا، نظم دموکراتیک، موعودگرایی، هویت، نخبه‌گرایی و تحلیل محتوا و گفتمان در همکاری تاریخ و علوم سیاسی از محورهای این همایش بودند. این همایش، دومین همایش دوسالانه‌ای بود که بعد از سمینار «تاریخ و همکاری‌های میان‌رشته‌ای» در اسفند1390 با همکاری انجمن تاریخ ایرانی و انجمن علوم سیاسی ایران برگزار شد. دبیران علمی این همایش حسینعلی نوذری و داریوش رحمانیان بودند. اعضای کمیته علمی و انتخاب مقاله‌ای آن عبارت بودند از: هاشم آقاجری، شقایق حیدری، محمدجواد غلامرضا کاشی، حسین مفتخری و عباس منوچهری که البته مقالات خود را نیز انتخاب و در سمینار ارایه کردند. همایش با سخنرانی افتتاحیه عزت‌الله فولادوند آغاز شد. در روز اول چهار پنل‌ برگزار شد و جواد اطاعت، احمد بستانی، محسن خلیلی، ‌محمدجواد غلامرضاکاشی، حسین مصباحیان و... به سخنرانی و ارایه مقالات خود پرداختند. در روز دوم نیز سه نشست انجام شد و احمد گل‌محمدی، داریوش رحمانیان و هاشم آقاجری به ایراد سخنرانی پرداختند. در پایان هر پنل پرسش و پاسخ توسط حاضران انجام شد. کوزلک و ماکیاولی دو متفکر حوزه تاریخ و علوم سیاسی بودند که آقاجری و رحمانیان در پنل آخر در مورد آنها بحث کردند. کوزلک مورخ آلمانی متاثر از سنت فرانکفورت و همچنین کارل اشمیت که در عین تفکرات راستگرایانه و حتی فاشیستی نقدی عمیق بر لیبرال‌دموکراسی و پروژه مدرنیته وارد کرد. انتخاب کوزلک و معرفی کتاب‌های او که تاکنون به فارسی ترجمه نشده، بی‌ارتباط با مباحث درگرفته در جلسه نقد سیدجواد طباطبایی در کتابخانه ملی و بحث‌های پیامد آن نبود. میزگرد انتهایی همایش با عنوان کلی «گفت‌وگوی انتقادی تاریخ و علوم سیاسی» با حضور آقاجری، رحمانیان و دلاوری و با تاخیری دوساعته برگزار شد. ‌احمد بنی‌جمالی که اسمش پیش از آن در برنامه زمان‌بندی همایش آمده بود، نتوانست در مراسم حاضر شود. عباس منوچهری هم که در پنل آخر مدیر بود، اعتراف کرد توانایی مدیریت زمان را ندارد و به خاطر اتمام بحث داغ آقاجری که مثل همیشه تا دو برابر زمان برنامه به درازا کشید از حضور در میزگرد انصراف داد و در مقام تماشاگر بحث‌های خود را در بخش پرسش و پاسخ ادامه داد.
گروه اندیشه: پژوهشکده تاریخ اسلام چهارشنبه و پنجشنبه هفته گذشته در دو روز کاری شلوغ و پررفت‌و‌آمد میزبان اساتید و محققان دو حوزه تاریخ و علوم سیاسی و برگزارکننده همایش تاریخ و علوم سیاسی بود؛ برای پاسخ به یک سوال‌محوری. آیا ارتباط تاریخ و علوم سیاسی در مقام دو رشته آکادمیک امکان‌پذیر است؟ رابطه تاریخ از پایین و سیاست مردمی چیست؟ سوالی که موضوع اصلی بحث‌های مجادله‌ای دانشجویان و استادان در اکثر پنل‌ها بود و تا بخش پایانی همایش نیز ادامه یافت. تاثیر این دو برهم چگونه است؟ آیا وظیفه تاریخ صرفا تولید امور واقع است یا مورخان باید از نظریه‌پردازی‌های عالمان سیاسی نیز استفاده کنند و اگر پاسخ مثبت است تا کجا می‌توانند این کار را انجام دهند؟ تاریخ قدرت، جنسیت، نژاد، طبقه، زبان، ایدئولوژی، دین و فرهنگ، تحول تاریخی نهادهای سیاسی مثل دولت، احزاب، حکومت و دیوانسالاری، تاریخ‌مندی و ناتاریخ‌مندی و نسبت تاریخ و علوم سیاسی در مفاهیم آزادی، عدالت و برابری، یوتوپیا، نظم دموکراتیک، موعودگرایی، هویت، نخبه‌گرایی و تحلیل محتوا و گفتمان در همکاری تاریخ و علوم سیاسی از محورهای این همایش بودند. این همایش، دومین همایش دوسالانه‌ای بود که بعد از سمینار «تاریخ و همکاری‌های میان‌رشته‌ای» در اسفند1390 با همکاری انجمن تاریخ ایرانی و انجمن علوم سیاسی ایران برگزار شد. دبیران علمی این همایش حسینعلی نوذری و داریوش رحمانیان بودند. اعضای کمیته علمی و انتخاب مقاله‌ای آن عبارت بودند از: هاشم آقاجری، شقایق حیدری، محمدجواد غلامرضا کاشی، حسین مفتخری و عباس منوچهری که البته مقالات خود را نیز انتخاب و در سمینار ارایه کردند. همایش با سخنرانی افتتاحیه عزت‌الله فولادوند آغاز شد. در روز اول چهار پنل‌ برگزار شد و جواد اطاعت، احمد بستانی، محسن خلیلی، ‌محمدجواد غلامرضاکاشی، حسین مصباحیان و... به سخنرانی و ارایه مقالات خود پرداختند. در روز دوم نیز سه نشست انجام شد و احمد گل‌محمدی، داریوش رحمانیان و هاشم آقاجری به ایراد سخنرانی پرداختند. در پایان هر پنل پرسش و پاسخ توسط حاضران انجام شد. کوزلک و ماکیاولی دو متفکر حوزه تاریخ و علوم سیاسی بودند که آقاجری و رحمانیان در پنل آخر در مورد آنها بحث کردند. کوزلک مورخ آلمانی متاثر از سنت فرانکفورت و همچنین کارل اشمیت که در عین تفکرات راستگرایانه و حتی فاشیستی نقدی عمیق بر لیبرال‌دموکراسی و پروژه مدرنیته وارد کرد. انتخاب کوزلک و معرفی کتاب‌های او که تاکنون به فارسی ترجمه نشده، بی‌ارتباط با مباحث درگرفته در جلسه نقد سیدجواد طباطبایی در کتابخانه ملی و بحث‌های پیامد آن نبود. میزگرد انتهایی همایش با عنوان کلی «گفت‌وگوی انتقادی تاریخ و علوم سیاسی» با حضور آقاجری، رحمانیان و دلاوری و با تاخیری دوساعته برگزار شد. ‌احمد بنی‌جمالی که اسمش پیش از آن در برنامه زمان‌بندی همایش آمده بود، نتوانست در مراسم حاضر شود. عباس منوچهری هم که در پنل آخر مدیر بود، اعتراف کرد توانایی مدیریت زمان را ندارد و به خاطر اتمام بحث داغ آقاجری که مثل همیشه تا دو برابر زمان برنامه به درازا کشید از حضور در میزگرد انصراف داد و در مقام تماشاگر بحث‌های خود را در بخش پرسش و پاسخ ادامه داد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.