|

اهدای عضو، اهدای زندگی

فرهنگ اهدا باید نهادینه شود

امید قبادی . معاون واحد فراهم‌آوری اعضای پیوندی دانشگاه علوم‌‌پزشکی شهیدبهشتی

در علم پزشکی با دو نوع مرگ مغزی و قلبی مواجه هستیم. مرگ مغزی در 90درصد موارد به علت واردآمدن ضربه به سر به‌ویژه در اثر تصادف و سقوط از ارتفاع اتفاق افتاده و در 10درصد باقیمانده از تومورهای مغزی یا خونریزی در مغز ناشی می‌شود، به‌طوری که سلول‌های هر دو قسمت نیمکره‌ها و ساقه مغز منهدم شده و شروع به از بین رفتن می‌کنند. به صورت طبیعی یک گره خودکار در قلب انسان وجود دارد که تنها به حجم مشخصی از اکسیژن برای تغذیه نیاز دارد. تولید جریان الکتریسیته برای ایجاد ضربان قلب و ذخیره این الکتریسیته به مدت شش تا هشت‌دقیقه از جمله وظایفی است که این قسمت از قلب برعهده دارد. پس از مرگ‌ مغزی تا زمانی که توسط دستگاه به این عضو اکسیژن‌رسانی مصنوعی صورت‌ گیرد؛ این گره به فعالیت خود ادامه داده و با ایجاد ضربان قلب موجب می‌شود که سایر ارگان‌ها به حیات خود ادامه‌ دهند. اما باید توجه داشت که این فعالیت مصنوعی 14روز بیشتر به طول نمی‌انجامد، چرا که با گذشت زمان از وقوع مرگ ‌مغزی، سلول‌های مغز در جمجمه فاسد شده و سم تولید می‌کنند. با رسیدن این سموم به قلب، در نهایت ایست‌قلبی نیز صورت‌ می‌گیرد. چنانچه خون‌رسانی قلب به‌درستی انجام‌ شود، می‌توان هفت عضو حیاتی بدن یعنی قلب، دو کلیه، دو ریه، کبد و لوزالمعده را حفظ ‌کرد. آنچه در این میان توجه به آن ضرورت دارد این است که ارگان‌های حیاتی ساعت به‌ساعت، پس از لحظه وقوع مرگ مغزی از دست می‌روند. چنانچه در 24ساعت اولیه رضایت خانواده فرد نسبت به اهدای اعضای وی اخذ شود، می‌توان بین یک تا هفت ارگان را پیوند زد و بیماران نیازمند به آنها را از مرگ نجات‌ داد. همچنین با استفاده از یک تا 43 نسج مختلف بدن همچون قرنیه، تاندون، استخوان، پوست و... می‌توان بسیاری از افراد را از معلولیت رهایی بخشید. اگرچه موضوع اهدای عضو در کشورمان به کمتر از نیم‌قرن گذشته بازمی‌گردد، اما با این حال هنوز فرهنگ اهدای عضو در ایران نهادینه نشده است و مطابق آمار وزارت بهداشت، 60درصد اولیای‌دم برای اهدای اعضای فرد مرگ مغزی رضایت نمی‌دهند. اگر مردم بدانند که 43 قسمت از نسوج یک فرد مرگ مغزی ازجمله مفاصل و شبکیه فرد، قابل‌پیوند خواهد بود و هفت‌عضو اصلی می‌تواند به فرد دیگری حیات دوباره ببخشد، مسلما در امر پیوند همکاری بیشتری می‌کنند.
در علم پزشکی با دو نوع مرگ مغزی و قلبی مواجه هستیم. مرگ مغزی در 90درصد موارد به علت واردآمدن ضربه به سر به‌ویژه در اثر تصادف و سقوط از ارتفاع اتفاق افتاده و در 10درصد باقیمانده از تومورهای مغزی یا خونریزی در مغز ناشی می‌شود، به‌طوری که سلول‌های هر دو قسمت نیمکره‌ها و ساقه مغز منهدم شده و شروع به از بین رفتن می‌کنند. به صورت طبیعی یک گره خودکار در قلب انسان وجود دارد که تنها به حجم مشخصی از اکسیژن برای تغذیه نیاز دارد. تولید جریان الکتریسیته برای ایجاد ضربان قلب و ذخیره این الکتریسیته به مدت شش تا هشت‌دقیقه از جمله وظایفی است که این قسمت از قلب برعهده دارد. پس از مرگ‌ مغزی تا زمانی که توسط دستگاه به این عضو اکسیژن‌رسانی مصنوعی صورت‌ گیرد؛ این گره به فعالیت خود ادامه داده و با ایجاد ضربان قلب موجب می‌شود که سایر ارگان‌ها به حیات خود ادامه‌ دهند. اما باید توجه داشت که این فعالیت مصنوعی 14روز بیشتر به طول نمی‌انجامد، چرا که با گذشت زمان از وقوع مرگ ‌مغزی، سلول‌های مغز در جمجمه فاسد شده و سم تولید می‌کنند. با رسیدن این سموم به قلب، در نهایت ایست‌قلبی نیز صورت‌ می‌گیرد. چنانچه خون‌رسانی قلب به‌درستی انجام‌ شود، می‌توان هفت عضو حیاتی بدن یعنی قلب، دو کلیه، دو ریه، کبد و لوزالمعده را حفظ ‌کرد. آنچه در این میان توجه به آن ضرورت دارد این است که ارگان‌های حیاتی ساعت به‌ساعت، پس از لحظه وقوع مرگ مغزی از دست می‌روند. چنانچه در 24ساعت اولیه رضایت خانواده فرد نسبت به اهدای اعضای وی اخذ شود، می‌توان بین یک تا هفت ارگان را پیوند زد و بیماران نیازمند به آنها را از مرگ نجات‌ داد. همچنین با استفاده از یک تا 43 نسج مختلف بدن همچون قرنیه، تاندون، استخوان، پوست و... می‌توان بسیاری از افراد را از معلولیت رهایی بخشید. اگرچه موضوع اهدای عضو در کشورمان به کمتر از نیم‌قرن گذشته بازمی‌گردد، اما با این حال هنوز فرهنگ اهدای عضو در ایران نهادینه نشده است و مطابق آمار وزارت بهداشت، 60درصد اولیای‌دم برای اهدای اعضای فرد مرگ مغزی رضایت نمی‌دهند. اگر مردم بدانند که 43 قسمت از نسوج یک فرد مرگ مغزی ازجمله مفاصل و شبکیه فرد، قابل‌پیوند خواهد بود و هفت‌عضو اصلی می‌تواند به فرد دیگری حیات دوباره ببخشد، مسلما در امر پیوند همکاری بیشتری می‌کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.