|

عراق را به ریل خودش برگردانید

فلاح کریم . روزنامه‌نگار آزاد- سلیمانیه عراق

این‌روزها عراق دچار بحران جدی دیگری شده است؛ بحرانی که یکی از ریشه‌های آن فقدان فرآیند دولت-ملت‌سازی در این کشور طی 9 دهه گذشته است. شاید سخن مشهور پادشاه عراق در یک قرن پیش‌تر از امروز بتواند دقیق‌تر واقعیات امروزی عراق را بیان کند: «چندین و چندسال تلاش کردیم کشور بسازیم اما تازه فهمیدیم که هنوز نتوانسته‌ایم ملت بسازیم، ملتی به نام عراق.» عراق بعد از سقوط دولت بعث در سال 2003 و بعد از نزدیک به 80سال از دوران حکومت‌های دیکتاتوری و سرکوبگر وارد روزهای جدیدی از زندگی سیاسی خود شد، اما بدون یک ملت متحد و متجانس. اگر قصه ملت‌سازی در عراق هنوز یک رویاست، همزیستی مسالمت‌آمیز آنان با هم در شرایط فعلی شاید یک وهم سیاسی ارزیابی شود. در 10سال گذشته کسی مثل مام جلال طالبانی که آیت‌الله سیستانی از او به نام «دریچه امان» عراق یاد کرد تلاش‌های زیادی در راستای نزدیک‌کردن ساکنان مختلف عراق به هم کرد. تلاش‌هایی که سرانجام باعث شد حتی ایشان سلامتی‌اش را هم روی همین موضوع بگذارد.
(و همچنان پس از ماه‌ها بستری و دوران نقاهتش را سپری می‌کند) شاید اگر او نبود جنگ و بحران امروز عراق در همین سطح در همان سال‌های 2006 و 2007 رخ می‌داد. تلاش‌هایی که سرانجام باعث شد حتی ایشان سلامتی‌اش را هم روی همین موضوع بگذارد (و همچنان پس از ماه‌ها بستری و دوران نقاهتش را سپری می‌کند) شاید اگر او نبود جنگ و بحران امروز عراق در همین سطح در همان سال‌های 2006 و 2007 رخ می‌داد. اما او اینک بیش از یک‌سال است که از صحنه سیاست عراق غایب است و متاسفانه سایر رهبران سیاسی عراق نه‌تنها نتوانسته‌اند از آتش اختلافات بکاهند که بعضا روی آن بنزین هم پاشیده‌اند و در نتیجه وضعیت به مراتب بدتر شده است. برخی دولتمردان عراقی طی هشت‌سال گذشته اشتباهات زیادی مرتکب شده‌اند که از عوامل تضعیف اتحاد میان قومیت‌های ملی و مذهبی مختلف عراقی بوده است.
اما امروز تکفیری‌های «داعش» تهدیدی فقط علیه تشکیلات قومی و مذهبی شیعیان نیست بلکه تهدیدی علیه همه گروه‌های قومی و مذهبی عراق از جمله کردها هم هست و حتی پیداست این تهدیدی جدی برای کل منطقه به‌شمار می‌رود. کردها هم با وجود برخی تبلیغات سوء رسانه‌ای، نمی‌خواهند در آب گل‌آلود ماهیگیری کنند و از همان ابتدا قبل از حمله تکفیری‌های «داعش»، به دولت مرکزی تحرکات آنها را هشدار دادند که توجهی به آن نشد و سپس بعد از حمله خواهان حضور و دفاع از مردم موصل شدند که باز هم فرمانده کل قوا (نوری مالکی) از درخواست داوطلبانه و قدرت قابل‌توجه دفاعی کردها چشم‌پوشی کرد! اما با این حال همچنان نیروهای پیشمرگ آماده دفاع از مردم و کیان عراق هستند و کردستان همچون گذشته که مامن و محل امن اپوزیسیون ضد صدام بود امروز هم پناهگاهی امن برای آوارگان گریخته از دست تکفیری‌های «داعش» در داخل عراق است؛ آوارگانی که تنی چند از آنها ارتشی و افسران فرارکرده عرب شیعی هستند. من نمی‌خواهم وارد بحث بعثی‌ها و همکاری‌های فیمابین آنها و تکفیری‌های «داعش» شوم اما می‌دانم که اکثریت مردم عرب سنی عراق نه بعثی هستند و نه با تکفیری‌های «داعش» میانه‌ای دارند پس در این روزها نباید نه دولت و نه هیچ گروه دیگری اقداماتی انجام دهند یا مباحثی را مطرح و تبلیغ کنند که بحران اخیر را جنگ شیعه و سنی کنند بنابراین خشک‌و‌تر در آتش موجود با هم بسوزند. ما اعم از کُرد و سنی و شیعه باید با اتحاد خود، عراق را یک‌بار دیگر روی ریل خود بازگردانیم؛ ریلی که باید قطار امید و فردایی بهتر برای همه عراق از روی آن عبور‌کند!
این‌روزها عراق دچار بحران جدی دیگری شده است؛ بحرانی که یکی از ریشه‌های آن فقدان فرآیند دولت-ملت‌سازی در این کشور طی 9 دهه گذشته است. شاید سخن مشهور پادشاه عراق در یک قرن پیش‌تر از امروز بتواند دقیق‌تر واقعیات امروزی عراق را بیان کند: «چندین و چندسال تلاش کردیم کشور بسازیم اما تازه فهمیدیم که هنوز نتوانسته‌ایم ملت بسازیم، ملتی به نام عراق.» عراق بعد از سقوط دولت بعث در سال 2003 و بعد از نزدیک به 80سال از دوران حکومت‌های دیکتاتوری و سرکوبگر وارد روزهای جدیدی از زندگی سیاسی خود شد، اما بدون یک ملت متحد و متجانس. اگر قصه ملت‌سازی در عراق هنوز یک رویاست، همزیستی مسالمت‌آمیز آنان با هم در شرایط فعلی شاید یک وهم سیاسی ارزیابی شود. در 10سال گذشته کسی مثل مام جلال طالبانی که آیت‌الله سیستانی از او به نام «دریچه امان» عراق یاد کرد تلاش‌های زیادی در راستای نزدیک‌کردن ساکنان مختلف عراق به هم کرد. تلاش‌هایی که سرانجام باعث شد حتی ایشان سلامتی‌اش را هم روی همین موضوع بگذارد.
(و همچنان پس از ماه‌ها بستری و دوران نقاهتش را سپری می‌کند) شاید اگر او نبود جنگ و بحران امروز عراق در همین سطح در همان سال‌های 2006 و 2007 رخ می‌داد. تلاش‌هایی که سرانجام باعث شد حتی ایشان سلامتی‌اش را هم روی همین موضوع بگذارد (و همچنان پس از ماه‌ها بستری و دوران نقاهتش را سپری می‌کند) شاید اگر او نبود جنگ و بحران امروز عراق در همین سطح در همان سال‌های 2006 و 2007 رخ می‌داد. اما او اینک بیش از یک‌سال است که از صحنه سیاست عراق غایب است و متاسفانه سایر رهبران سیاسی عراق نه‌تنها نتوانسته‌اند از آتش اختلافات بکاهند که بعضا روی آن بنزین هم پاشیده‌اند و در نتیجه وضعیت به مراتب بدتر شده است. برخی دولتمردان عراقی طی هشت‌سال گذشته اشتباهات زیادی مرتکب شده‌اند که از عوامل تضعیف اتحاد میان قومیت‌های ملی و مذهبی مختلف عراقی بوده است.
اما امروز تکفیری‌های «داعش» تهدیدی فقط علیه تشکیلات قومی و مذهبی شیعیان نیست بلکه تهدیدی علیه همه گروه‌های قومی و مذهبی عراق از جمله کردها هم هست و حتی پیداست این تهدیدی جدی برای کل منطقه به‌شمار می‌رود. کردها هم با وجود برخی تبلیغات سوء رسانه‌ای، نمی‌خواهند در آب گل‌آلود ماهیگیری کنند و از همان ابتدا قبل از حمله تکفیری‌های «داعش»، به دولت مرکزی تحرکات آنها را هشدار دادند که توجهی به آن نشد و سپس بعد از حمله خواهان حضور و دفاع از مردم موصل شدند که باز هم فرمانده کل قوا (نوری مالکی) از درخواست داوطلبانه و قدرت قابل‌توجه دفاعی کردها چشم‌پوشی کرد! اما با این حال همچنان نیروهای پیشمرگ آماده دفاع از مردم و کیان عراق هستند و کردستان همچون گذشته که مامن و محل امن اپوزیسیون ضد صدام بود امروز هم پناهگاهی امن برای آوارگان گریخته از دست تکفیری‌های «داعش» در داخل عراق است؛ آوارگانی که تنی چند از آنها ارتشی و افسران فرارکرده عرب شیعی هستند. من نمی‌خواهم وارد بحث بعثی‌ها و همکاری‌های فیمابین آنها و تکفیری‌های «داعش» شوم اما می‌دانم که اکثریت مردم عرب سنی عراق نه بعثی هستند و نه با تکفیری‌های «داعش» میانه‌ای دارند پس در این روزها نباید نه دولت و نه هیچ گروه دیگری اقداماتی انجام دهند یا مباحثی را مطرح و تبلیغ کنند که بحران اخیر را جنگ شیعه و سنی کنند بنابراین خشک‌و‌تر در آتش موجود با هم بسوزند. ما اعم از کُرد و سنی و شیعه باید با اتحاد خود، عراق را یک‌بار دیگر روی ریل خود بازگردانیم؛ ریلی که باید قطار امید و فردایی بهتر برای همه عراق از روی آن عبور‌کند!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.