|

اسلحه محبوب‌تر از استوک

جوانانی که این روزها در محله‌های فقیرنشین زندگی می‌کنند برخلاف رویای جوانان قبلی برزیلی، نمی‌خواهند فوتبالیست شوند و ترجیح می‌دهند قاچاقچی باشند. با این حال هنوز هم موسسه‌هایی هستند که معتقدند رستگاری جوانان «ریو» از راه ورزش حاصل می‌شود.

این هم در نوع خودش دیدار جالب‌توجهی است... بر بلندای محله فقیرنشین «پرازرس» که دوسال پیش توسط پلیس پاکسازی شده است تورنمنت فوتبال پنج‌به‌پنجی بین دو تیم که متشکل از قاچاقچیان موادمخدر است برگزار شده است. بازیکنان در زمینی رودرروی هم قرار گرفته‌اند که بسیار چمن مطلوبی دارد و با بودجه خصوصی‌ای که صرف آن شده کاملا مجهز است. منظره‌ای از ریو که درست زیر پایمان دیده می‌شود کاملا بی‌نظیر است. برای دیدن این مسابقه که روز یکشنبه برگزار می‌شد باید خودمان را به «سینیور» محله‌ای‌که با محله فقیرنشین در ارتباط است معرفی می‌کردیم. با علامت چانه، رضایتش را به ما نشان داد. البته با حضور عکاسمان در این برنامه ورزشی مخالفت کرد ولی بعد به صورت مشروط پذیرفت؛ اینکه تصویری گرفته نشود که چهره این آدم‌ها قابل شناسایی باشد. البته خود او به راحتی از بین هزاران‌نفر قابل تشخیص بود: روی کتف راستش تصویر 12سر مرده خالکوبی کرده بود که نشان از قربانیانی داشت که توسط او جان خود را از دست داده بودند. این «پدرخوانده» بر قاچاق موادمخدر حکمرانی می‌کرد. اینجا می‌توان ماری‌جوانای پاراگوئه را گرمی دویورو خرید و کوکائین بولیوی را هم گرمی هشت‌یورو می‌فروشند. افراد این محله این مواد را به جوانانی از طبقه متوسط برزیل می‌فروشند.
«دبیلو» رپر جوان و سیاه‌پوستی از همین محله «پرازرس» است که اولین جملات را به ما می‌گوید: «قبلا قاچاقچی‌ها دوست داشتند چهره‌شان نشان داده شود ولی حالا استراتژی‌شان تغییر کرده و ترجیح می‌دهند برای اینکه بیزینسشان خراب نشود و راحت به کارشان ادامه دهند تصویرشان منتشر نشود» ظاهرا بازار کار سکه نمی‌شود مگر اینکه محله پاکسازی شده باشد و به اصطلاح آرامش در آن حاکم شود. مشتری‌ها برای آمدن به اینجا و تهیه جنس نباید هراسی داشته باشند.
در زمین بازی، گل‌ها یکی پس از دیگری زده می‌شوند و فریاد و اعتراض هم به راه است ولی هیچ مجادله‌ای صورت نمی‌گیرد. اینجا سلسله‌مراتب را رعایت می‌کنند و برابرش اعتراضی ندارند. غیبت ماموران دولتی، این منطقه را برای قاچاقچیان آزاد گذاشته است؛ قاچاقچیانی که دادگاه منحصربه‌فرد خود را دارند و به مجادلاتشان با همان قضات ویژه خودشان رسیدگی می‌کنند. به هر حال مجادلات از هر نوع که باشد اینجا با این اکوسیستم منحصربه‌فرد حل‌وفصل می‌شود. «دبیلو» می‌گوید: «ماشینم را به یارویی فروخته‌ام که به من چک بی‌محل داده است. به من پیشنهاد داده‌اند که بروم و از او شکایت کنم ولی من ترجیح می‌دهم راهی انتخاب کنم که خشونت کمتری داشته باشد.»
در حقوق جزای این «قاچاقچیان» اولین هشدار این است که متخلف را در ملأعام «فلک» کنند. دومین هشدار این است که گلوله‌ای به بند انگشت دست او می‌زنند و سومی دیگر حسابی کشنده است: متخلفان را درون لاستیک می‌کنند، آن را آتش می‌زنند و بعد در سراشیبی محله، لاستیک را رها می‌کنند.
البته قاچاقچی‌ها فقط خودشان را محدود به فروش مواد نمی‌کنند؛ آنها در توزیع بنزین و دزدیدن کابل‌های برق و تلفن هم شرکت می‌کنند. آنها در این بازار شیرین با شبه‌نظامی‌ها هم همکاری می‌کنند یعنی نیروهای سابق پلیس، افراد فاسدی که بی‌وقفه پول اهالی محل را به این بهانه که امنیت محله را تضمین می‌کنند بالا می‌کشند.
پدیده نو و تازه هم این است که قاچاقچی‌ها با فروش «کراک» به شدت مقابله می‌کنند. این ماده معتاد‌کننده که بازار بسیار خوبی هم دارد و فقط در سائوپائولو رایج است به زور وارد «ریو» می‌شود. البته ترس اصلی آنها هم این است که این ماده وارد شود و آن وقت کسب‌وکار این قاچاقچی‌ها از رونق بیفتد.
مجاورت با این قاچاقچی‌ها شیدایی خاصی هم در بین کودکان محله‌های فقیرنشین به‌وجود آورده و بیش از آنکه آنها به فوتبال جذب شوند جذب همین قاچاقچی‌ها و رفتار آنها شده‌اند. فلاویو کانته، دارنده مدال برنز دسته منهای 82کیلوگرم رقابت‌های جودو در بازی‌های المپیک 2004 آتن در این‌باره می‌گوید: «کودکان به‌خاطر مجاورت با این افراد، جذب اسلحه و رفتار قدرتمندانه قاچاقچیان می‌شوند. در واقع برای کودکان ساده‌تر این است که الگوی زندگی‌شان را از بین همین افرادی انتخاب کنند که هر روزه در کنارشان هستند، به جای اینکه الگویشان بازیکنان فوتبالی باشد که فقط آنها را از تلویزیون می‌بینند.»
کانتو حالا، وکیل 28ساله‌ای است که نزدیک به 10سال است با کودکان خیابانی سروکار دارد. او موسسه «رسیائو» (واکنش) را درست در کنار محله فقیرنشین «روسینیا»، که با 69هزارنفر جمعیت، بزرگ‌ترین محله فقیرنشین ریو محسوب می‌شود ساخته است.
کانتو که حالا تجربه کافی به‌دست آورده معتقد است سرنوشت این کودکان درست در 10سالگی رقم می‌خورد. در واقع مثل یک مدرسه فوتبال، قاچاقچی‌شدن هم مراحل خاص خود را دارد. برای خیلی‌ها واژه «فالکائو» (شاهین) به معنی بازیکن معروف فوتبال تیم‌ملی کلمبیا نیست بلکه اولین کاری است که یک کودک خیابانی باید انجامش دهد: نگهبانی. اگر او این‌کار را خوب انجام داد آن‌وقت می‌تواند تبدیل به «فوگترو» (آنهایی که وسایل آتش‌بازی راه می‌اندازند تا آمدن پلیس را خبر دهند) و یا «آویائوزینو» (به معنی هواپیمای کوچک و افرادی که با سرعت فوق‌العاده زیادی می‌دوند) می‌شوند. «اینها مواردی است که به کودکان اجازه ورود به این عرصه را می‌دهد و بعد هم تبدیل به دلال موادشان می‌کند. فرصت نهایی‌ای هم وجود دارد که قاتل می‌شوند.»
البته کانتوی جودوکا تمایل دارد تا چشم‌انداز مثبتی هم برای هزاران نفر از این کودکان ترسیم کند: «ما تلاش می‌کنیم آنها را به ورزش جذب کنیم ولی ایده این است که آنها را به سمت آموختن و آموزش رهنمون کنیم. البته برای تحصیل، این افراد حمایت نمی‌شوند چون در شرایط بدی زندگی می‌کنند. اینجا تلاش می‌کنیم بیشتر روی جنبه آگاهی و اجتماعی کودکان کار کنیم تا آنها را راغب به آموختن، حرف‌زدن، نوشتن و خواندن کنیم.» کانتو بدون تردید شرایط بد و تراژیک را به خوبی دیده است درست مثل همین جوانی که پدرش مقابل دیدگانش کشته شده است: «این پسر، امروز 14ساله است و کمربند سبز جودو هم دارد. از همه مهم‌تر اینکه دانش‌آموز مستعدی هم هست.»
کانتو آدم رئالیستی است و دوست ندارد درباره سرنوشت بد حرف بزند: «به لطف برگزاری جام‌جهانی و بازی‌های المپیک سیستم حمل‌ونقلمان بهتر شده و مترو تازه‌ای هم خواهیم داشت. این اتفاقات حکم یک کاتالیزور را دارند و به ما اجازه می‌دهد به امکاناتی که شاید 50سال زمان نیاز بود تا به آنها برسیم در عرض پنج‌سال برسیم.»
جوانانی که این روزها در محله‌های فقیرنشین زندگی می‌کنند برخلاف رویای جوانان قبلی برزیلی، نمی‌خواهند فوتبالیست شوند و ترجیح می‌دهند قاچاقچی باشند. با این حال هنوز هم موسسه‌هایی هستند که معتقدند رستگاری جوانان «ریو» از راه ورزش حاصل می‌شود.

این هم در نوع خودش دیدار جالب‌توجهی است... بر بلندای محله فقیرنشین «پرازرس» که دوسال پیش توسط پلیس پاکسازی شده است تورنمنت فوتبال پنج‌به‌پنجی بین دو تیم که متشکل از قاچاقچیان موادمخدر است برگزار شده است. بازیکنان در زمینی رودرروی هم قرار گرفته‌اند که بسیار چمن مطلوبی دارد و با بودجه خصوصی‌ای که صرف آن شده کاملا مجهز است. منظره‌ای از ریو که درست زیر پایمان دیده می‌شود کاملا بی‌نظیر است. برای دیدن این مسابقه که روز یکشنبه برگزار می‌شد باید خودمان را به «سینیور» محله‌ای‌که با محله فقیرنشین در ارتباط است معرفی می‌کردیم. با علامت چانه، رضایتش را به ما نشان داد. البته با حضور عکاسمان در این برنامه ورزشی مخالفت کرد ولی بعد به صورت مشروط پذیرفت؛ اینکه تصویری گرفته نشود که چهره این آدم‌ها قابل شناسایی باشد. البته خود او به راحتی از بین هزاران‌نفر قابل تشخیص بود: روی کتف راستش تصویر 12سر مرده خالکوبی کرده بود که نشان از قربانیانی داشت که توسط او جان خود را از دست داده بودند. این «پدرخوانده» بر قاچاق موادمخدر حکمرانی می‌کرد. اینجا می‌توان ماری‌جوانای پاراگوئه را گرمی دویورو خرید و کوکائین بولیوی را هم گرمی هشت‌یورو می‌فروشند. افراد این محله این مواد را به جوانانی از طبقه متوسط برزیل می‌فروشند.
«دبیلو» رپر جوان و سیاه‌پوستی از همین محله «پرازرس» است که اولین جملات را به ما می‌گوید: «قبلا قاچاقچی‌ها دوست داشتند چهره‌شان نشان داده شود ولی حالا استراتژی‌شان تغییر کرده و ترجیح می‌دهند برای اینکه بیزینسشان خراب نشود و راحت به کارشان ادامه دهند تصویرشان منتشر نشود» ظاهرا بازار کار سکه نمی‌شود مگر اینکه محله پاکسازی شده باشد و به اصطلاح آرامش در آن حاکم شود. مشتری‌ها برای آمدن به اینجا و تهیه جنس نباید هراسی داشته باشند.
در زمین بازی، گل‌ها یکی پس از دیگری زده می‌شوند و فریاد و اعتراض هم به راه است ولی هیچ مجادله‌ای صورت نمی‌گیرد. اینجا سلسله‌مراتب را رعایت می‌کنند و برابرش اعتراضی ندارند. غیبت ماموران دولتی، این منطقه را برای قاچاقچیان آزاد گذاشته است؛ قاچاقچیانی که دادگاه منحصربه‌فرد خود را دارند و به مجادلاتشان با همان قضات ویژه خودشان رسیدگی می‌کنند. به هر حال مجادلات از هر نوع که باشد اینجا با این اکوسیستم منحصربه‌فرد حل‌وفصل می‌شود. «دبیلو» می‌گوید: «ماشینم را به یارویی فروخته‌ام که به من چک بی‌محل داده است. به من پیشنهاد داده‌اند که بروم و از او شکایت کنم ولی من ترجیح می‌دهم راهی انتخاب کنم که خشونت کمتری داشته باشد.»
در حقوق جزای این «قاچاقچیان» اولین هشدار این است که متخلف را در ملأعام «فلک» کنند. دومین هشدار این است که گلوله‌ای به بند انگشت دست او می‌زنند و سومی دیگر حسابی کشنده است: متخلفان را درون لاستیک می‌کنند، آن را آتش می‌زنند و بعد در سراشیبی محله، لاستیک را رها می‌کنند.
البته قاچاقچی‌ها فقط خودشان را محدود به فروش مواد نمی‌کنند؛ آنها در توزیع بنزین و دزدیدن کابل‌های برق و تلفن هم شرکت می‌کنند. آنها در این بازار شیرین با شبه‌نظامی‌ها هم همکاری می‌کنند یعنی نیروهای سابق پلیس، افراد فاسدی که بی‌وقفه پول اهالی محل را به این بهانه که امنیت محله را تضمین می‌کنند بالا می‌کشند.
پدیده نو و تازه هم این است که قاچاقچی‌ها با فروش «کراک» به شدت مقابله می‌کنند. این ماده معتاد‌کننده که بازار بسیار خوبی هم دارد و فقط در سائوپائولو رایج است به زور وارد «ریو» می‌شود. البته ترس اصلی آنها هم این است که این ماده وارد شود و آن وقت کسب‌وکار این قاچاقچی‌ها از رونق بیفتد.
مجاورت با این قاچاقچی‌ها شیدایی خاصی هم در بین کودکان محله‌های فقیرنشین به‌وجود آورده و بیش از آنکه آنها به فوتبال جذب شوند جذب همین قاچاقچی‌ها و رفتار آنها شده‌اند. فلاویو کانته، دارنده مدال برنز دسته منهای 82کیلوگرم رقابت‌های جودو در بازی‌های المپیک 2004 آتن در این‌باره می‌گوید: «کودکان به‌خاطر مجاورت با این افراد، جذب اسلحه و رفتار قدرتمندانه قاچاقچیان می‌شوند. در واقع برای کودکان ساده‌تر این است که الگوی زندگی‌شان را از بین همین افرادی انتخاب کنند که هر روزه در کنارشان هستند، به جای اینکه الگویشان بازیکنان فوتبالی باشد که فقط آنها را از تلویزیون می‌بینند.»
کانتو حالا، وکیل 28ساله‌ای است که نزدیک به 10سال است با کودکان خیابانی سروکار دارد. او موسسه «رسیائو» (واکنش) را درست در کنار محله فقیرنشین «روسینیا»، که با 69هزارنفر جمعیت، بزرگ‌ترین محله فقیرنشین ریو محسوب می‌شود ساخته است.
کانتو که حالا تجربه کافی به‌دست آورده معتقد است سرنوشت این کودکان درست در 10سالگی رقم می‌خورد. در واقع مثل یک مدرسه فوتبال، قاچاقچی‌شدن هم مراحل خاص خود را دارد. برای خیلی‌ها واژه «فالکائو» (شاهین) به معنی بازیکن معروف فوتبال تیم‌ملی کلمبیا نیست بلکه اولین کاری است که یک کودک خیابانی باید انجامش دهد: نگهبانی. اگر او این‌کار را خوب انجام داد آن‌وقت می‌تواند تبدیل به «فوگترو» (آنهایی که وسایل آتش‌بازی راه می‌اندازند تا آمدن پلیس را خبر دهند) و یا «آویائوزینو» (به معنی هواپیمای کوچک و افرادی که با سرعت فوق‌العاده زیادی می‌دوند) می‌شوند. «اینها مواردی است که به کودکان اجازه ورود به این عرصه را می‌دهد و بعد هم تبدیل به دلال موادشان می‌کند. فرصت نهایی‌ای هم وجود دارد که قاتل می‌شوند.»
البته کانتوی جودوکا تمایل دارد تا چشم‌انداز مثبتی هم برای هزاران نفر از این کودکان ترسیم کند: «ما تلاش می‌کنیم آنها را به ورزش جذب کنیم ولی ایده این است که آنها را به سمت آموختن و آموزش رهنمون کنیم. البته برای تحصیل، این افراد حمایت نمی‌شوند چون در شرایط بدی زندگی می‌کنند. اینجا تلاش می‌کنیم بیشتر روی جنبه آگاهی و اجتماعی کودکان کار کنیم تا آنها را راغب به آموختن، حرف‌زدن، نوشتن و خواندن کنیم.» کانتو بدون تردید شرایط بد و تراژیک را به خوبی دیده است درست مثل همین جوانی که پدرش مقابل دیدگانش کشته شده است: «این پسر، امروز 14ساله است و کمربند سبز جودو هم دارد. از همه مهم‌تر اینکه دانش‌آموز مستعدی هم هست.»
کانتو آدم رئالیستی است و دوست ندارد درباره سرنوشت بد حرف بزند: «به لطف برگزاری جام‌جهانی و بازی‌های المپیک سیستم حمل‌ونقلمان بهتر شده و مترو تازه‌ای هم خواهیم داشت. این اتفاقات حکم یک کاتالیزور را دارند و به ما اجازه می‌دهد به امکاناتی که شاید 50سال زمان نیاز بود تا به آنها برسیم در عرض پنج‌سال برسیم.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.