|

تکه‌ای از داستان «تالارها»ی غزاله علیزاده


بین دهه‌های 40 و 50 «پرویز اتحاد» را روشنفکرها می‌شناختند، شعر می‌گفت و نقد می‌نوشت، در رشته‌های گوناگون: سینما، تئاتر، نقاشی و حتی موسیقی. در ماهنامه‌ها عکس‌هایش را چاپ می‌کردند؛ اغلب سیگاری کنج لب داشت، موهای حلقه‌حلقه بر پیشانی تابناک او فروریخته. گاه دست تکیه‌گاه چانه، به نقطه‌ای دور خیره می‌شد و فکر می‌کرد نگاه می‌کند به نسل‌های آینده. در خانه به دوستان می‌گفت‌(بیشتر در اواخر شب،‌وقتی کله‌اش گرم می‌شد): «حتی اگر یک نفر («ر» یک نفر را می‌کشید، از زیر زبان کوچک عبور می‌داد و در گلو آن را به چهچهه‌ای بدل می‌کرد) مرا بفهمد، هرچند صد سال بعد، برایم کافی است.» مشتی به پیشانی مرطوب می‌کوبید، بی‌درنگ فکر دیگری از ذهن او می‌گذشت، حقیقت این بود که در همان لحظه برای شنوندگان مجذوب، نقش بازی می‌کرد. اگر دختری حضور داشت، چشم‌ها تابیدن می‌گرفت و ابروها در هم گره می‌خورد؛ با بشکنی می‌نمایاند که زندگی کوتاه و ملال‌آور است. سیگاری آتش می‌زد و می‌گفت: «از الان اعلام می‌کنم در آغاز 40سالگی خودکشی خواهم کرد. زندگانی هر انسانی تا سن 20سالگی مثل یک جشن باشکوه است؛ تا 30سالگی میوه‌هایش باید برسد، 10 سال بعدی، زمان یادآوری خاطرات است. اگر هم حماقت کند زن می‌گیرد و مرد خانواده می‌شود. آن وقت کلکش کنده است؛ ابتذال پشت ابتذال، شیر خشک و کهنه بچه، (به هم‌صحبتان خیره می‌شد، می‌خواست تاثیر حرف‌های خود را در نگاهشان ببیند، سر را با رضایت تکان می‌داد) مشق شب و کیف مدرسه. تا زمانی که (چوب‌کبریتی برمی‌داشت، درز بین دو دندان پیشین را خلال می‌کرد) یک قلتشن، بی‌هیچ قرابتی با تو پیش رویت می‌ایستد، «پدر» صدایت می‌زند. لحظه بدی است، احساس می‌کنی در سراشیب افتاده‌ای.» بر می‌خاست و خمیازه می‌کشید. دمرو روی نیم‌تخت می‌افتاد، با تنفسی آرام می‌خوابید. هیچ نمایشی را در شب اول از دست نمی‌داد. به جست‌وجوی چهره‌های آشنا چپ و راست می‌رفت، گردن می‌کشید و دور خود می‌چرخید. دست‌کم با 10، 12 نفر دست می‌داد، به 30، 40 نفر تبسم می‌کرد. روی صندلی‌های جلو می‌نشست. پیش از گشایش پرده قلب او به شدت می‌تپید؛ این واکنش یادگار اشتیاق‌های سرکوفته دوران کودکی بود. وقتی نمایش آغاز می شد، گوش تیز می‌کرد تا گفت‌وگویی را از دست ندهد. حرکات بازیگران و آرایش صحنه را زیر نظر می‌گرفت، گاه دفتر یادداشت جلد چرمی‌اش را می‌گشود، در نور کم‌سوی تالار جمله‌هایی می‌نوشت، در روکش صندلی، ناخن فرو می‌برد و سر را به افسوس می‌جنباند: «گندش بزنند، متن را خراب کرده‌اند. «ماشا» زیاد می‌خندد. «ژولی» مثل زن‌های روستایی است، فقط برای دوشیدن گاو خلق شده. بیچاره استرینبرگ...«گودو» را به [...] کشیده‌اند، یک اثر فلسفی تبدیل شده به جفتک‌های دو دلقک.»

بین دهه‌های 40 و 50 «پرویز اتحاد» را روشنفکرها می‌شناختند، شعر می‌گفت و نقد می‌نوشت، در رشته‌های گوناگون: سینما، تئاتر، نقاشی و حتی موسیقی. در ماهنامه‌ها عکس‌هایش را چاپ می‌کردند؛ اغلب سیگاری کنج لب داشت، موهای حلقه‌حلقه بر پیشانی تابناک او فروریخته. گاه دست تکیه‌گاه چانه، به نقطه‌ای دور خیره می‌شد و فکر می‌کرد نگاه می‌کند به نسل‌های آینده. در خانه به دوستان می‌گفت‌(بیشتر در اواخر شب،‌وقتی کله‌اش گرم می‌شد): «حتی اگر یک نفر («ر» یک نفر را می‌کشید، از زیر زبان کوچک عبور می‌داد و در گلو آن را به چهچهه‌ای بدل می‌کرد) مرا بفهمد، هرچند صد سال بعد، برایم کافی است.» مشتی به پیشانی مرطوب می‌کوبید، بی‌درنگ فکر دیگری از ذهن او می‌گذشت، حقیقت این بود که در همان لحظه برای شنوندگان مجذوب، نقش بازی می‌کرد. اگر دختری حضور داشت، چشم‌ها تابیدن می‌گرفت و ابروها در هم گره می‌خورد؛ با بشکنی می‌نمایاند که زندگی کوتاه و ملال‌آور است. سیگاری آتش می‌زد و می‌گفت: «از الان اعلام می‌کنم در آغاز 40سالگی خودکشی خواهم کرد. زندگانی هر انسانی تا سن 20سالگی مثل یک جشن باشکوه است؛ تا 30سالگی میوه‌هایش باید برسد، 10 سال بعدی، زمان یادآوری خاطرات است. اگر هم حماقت کند زن می‌گیرد و مرد خانواده می‌شود. آن وقت کلکش کنده است؛ ابتذال پشت ابتذال، شیر خشک و کهنه بچه، (به هم‌صحبتان خیره می‌شد، می‌خواست تاثیر حرف‌های خود را در نگاهشان ببیند، سر را با رضایت تکان می‌داد) مشق شب و کیف مدرسه. تا زمانی که (چوب‌کبریتی برمی‌داشت، درز بین دو دندان پیشین را خلال می‌کرد) یک قلتشن، بی‌هیچ قرابتی با تو پیش رویت می‌ایستد، «پدر» صدایت می‌زند. لحظه بدی است، احساس می‌کنی در سراشیب افتاده‌ای.» بر می‌خاست و خمیازه می‌کشید. دمرو روی نیم‌تخت می‌افتاد، با تنفسی آرام می‌خوابید. هیچ نمایشی را در شب اول از دست نمی‌داد. به جست‌وجوی چهره‌های آشنا چپ و راست می‌رفت، گردن می‌کشید و دور خود می‌چرخید. دست‌کم با 10، 12 نفر دست می‌داد، به 30، 40 نفر تبسم می‌کرد. روی صندلی‌های جلو می‌نشست. پیش از گشایش پرده قلب او به شدت می‌تپید؛ این واکنش یادگار اشتیاق‌های سرکوفته دوران کودکی بود. وقتی نمایش آغاز می شد، گوش تیز می‌کرد تا گفت‌وگویی را از دست ندهد. حرکات بازیگران و آرایش صحنه را زیر نظر می‌گرفت، گاه دفتر یادداشت جلد چرمی‌اش را می‌گشود، در نور کم‌سوی تالار جمله‌هایی می‌نوشت، در روکش صندلی، ناخن فرو می‌برد و سر را به افسوس می‌جنباند: «گندش بزنند، متن را خراب کرده‌اند. «ماشا» زیاد می‌خندد. «ژولی» مثل زن‌های روستایی است، فقط برای دوشیدن گاو خلق شده. بیچاره استرینبرگ...«گودو» را به [...] کشیده‌اند، یک اثر فلسفی تبدیل شده به جفتک‌های دو دلقک.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.