|

لغو یک طرفه روادید ایران برای مصری‌ها حاشیه‌ساز شد

تهران بدون توقف

مهسا جزینی

تهران بدون توقف
طرح: هادی حیدری، شرق

شرق: سفر به سرزمین اهرام و فراعنه برای ایرانیان همچنان ممنوع است. اما در همین حال دولت با دست‌ودلبازی هرچه تمام‌تر از حذف صدور روادید سفر به ایران برای مصری‌ها خبر داده. البته ابتکار اصلی این طرح مرهون ایده وزیر امور خارجه ایران است. احمدی‌نژاد وعده داد که برای فعالیت تجاری و گردشگری میان دو کشور، به زودی صدور ویزا را به طور یک‌طرفه حذف می‌کند. «علی‌اکبر صالحی» وزیر خارجه هم اعلام کرده که روادید شهروندان مصری، توریست‏ها و تجار به‌طور یک‌جانبه و از ماه آینده از طرف ایران لغو می‌شود. این تصمیم عجیب دولت در شرایطی اتخاذ شده که همه تفاهمنامه‌های بین‏المللی باید به تایید مجلس برسند و رییس دولت و وزیر امور خارجه نمی‌توانند بدون موافقت مجلس چنین تعهدی بدهند. مجلسی‌ها نیز روی‌خوشی به تصمیم تازه دولت نشان نداده‌اند.
مروری بر تصمیم‌های مشابه دولت در سال‌های گذشته نشان داده که ایران تجربه خوبی در لغو روادید یک‌طرفه نداشته و برخی از این تصمیم‌ها نیز در نهایت به نتیجه نرسیده است. تجربه تلاش برای لغو روادید میان تاجیکستان و ایران از همین موارد است. به جز تاجیکستان، دولت قزاقستان نیز موافق لغو روادید نبود. اگر تسهیلات یک‌جانبه روادید برای مصری‌ها به ثمر برسد، علاوه بر اتباع جمهوری آذربایجان، آنها نیز می‌توانند برای سفر به ایران، بدون روادید اقدام کنند. در شرایطی که ایرانی‌ها برای سفر به هرکدام از این کشورها باید روادید را به شکل رسمی و ضوابط اداری آن کشور بگیرند.
احمدی‌نژاد دلایل این تصمیم عجیب را این‌طور توضیح داده: «ایران به دنبال توسعه سطح روابط دیپلماتیک و بازکردن سفارتخانه‌ها با مصر است، به همین دلیل برای فعالیت تجاری و گردشگری میان دو کشور، به‌زودی صدور ویزا را به طور یک‌طرفه حذف می‌کنیم. بهترین کسانی که می‌توانند از تجربیات ملت ایران استفاده کنند، برادرانمان در کشور مصر هستند و هیچ محدودیتی در این زمینه وجود ندارد.»
پیش‌بینی مبادلات تجاری 30 میلیارددلاری ایران و مصر
حجم مبادلات تجاری ایران با امارات سالانه 16 میلیارددلار و با ترکیه در حدود 30 میلیارددلار است و رییس دولت ایران از همین حالا پیش‌بینی کرده که ظرفیت همکاری و مبادلات اقتصادی ایران و مصر کمتر از 30 میلیارددلار در سال نخواهد بود.
نمایندگان مجلس از تصمیم اخیر احمدی‌نژاد متعجبند. دولت مصر تاکنون سابقه خوشی در ارایه ویزا به شهروندان و مسوولان ایرانی نداشته و این‌بار هم دولت ایران برای صدور ویزای یک‌طرفه دست‌ودلبازی کرده است. رسانه‌های مصری با اشتیاق فراوان و در صفحه اول روزنامه خود، خبر اخیر سفر احمدی‌نژاد به مصر را پوشش داده‌اند. از پرتاب کفش به رییس دولت گرفته تا تصمیم ایران برای صدور روادید صلواتی به مصری‌ها. در اینجا هم «اسفندیار رحیم‌مشایی» پرتاب کفش را تکذیب و ماجرای توهین به احمدی‌نژاد را برنامه‌ریزی شده عنوان کرده است. آنچه مرور اخبار سایت‌های ایرانی و مصری نشان داده این است که توافق دو کشور در این زمینه، جنبه یک‌طرفه داشته و دولت مصر از اقدام متقابل و لغو روادید برای شهروندان ایرانی علاقه‌مند به سفر به مصر خودداری کرده است. ایرانی‌ها همچنان برای سفر به سرزمین اهرام تاریخی نیازمند ویزا هستند. این نخستین بار نیست که دولت ایران روادید سفر به کشوری را به شکل یک‌جانبه لغو کرده است. اخبار ماه‌ها و سال‌های پیش را که مرور کنیم، تجربه‌های دیگری نیز روی میز پیشنهادهای دیپلماتیک دولت قرار گرفته است. از همان روزهای نخست، دولت احمدی‌نژاد آمده بود تا گردشگری و سفر به ایران را تسهیل کند. پس از انتخاب ایران به ریاست «جنبش غیرمتعهدها» دولتی‌ها وعده دادند که سفر به بیش از 60 کشور جهان بدون روادید امکانپذیر خواهد شد. وعده‌ای که نه تنها محقق نشد بلکه خروجی‌اش رفتارهای نامناسبی شد که در برخی فرودگاه‌های همین خاورمیانه با مسافران ایرانی گزارش می‌شود.
تعارف احمدی‌نژاد وجاهت قانونی ندارد
عوض حیدرپور، از نمایندگان عضو کمیسیون امنیت ملی در همین زمینه به «شرق» گفته که چنین تفاهمی باید در قالب تفاهمنامه و موافقتنامه بین دو کشور باشد و به شکل دوطرفه امضا شود. اینکه ایران تنها یک‌طرفه پذیرای توریست‏های مصری شود، تصمیم دیپلماتیک معقولی نیست. این تنها یک تعارف سیاسی غیررسمی بوده و هیچ وجاهت قانونی ندارد. حتی اگر چنین ماجرایی بخواهد وارد فاز تصویب شود، فرآیند بررسی آن ماه‌ها به‌طول خواهد انجامید. البته در عرف روابط بین‌الملل تعارف چندان دور از ذهن نیست اما این دیگر تعارف است نه واقعیت. با وجود این حسن قشقاوی، معاون کنسولی، پارلمانی و امور ایرانیان وزیر خارجه با تاکید بر اینکه هر کشوری در لغو روادید ملاحظه خاص خود را دارد، معتقد است: «بدون تردید لغو یک‌طرفه ویزا علاوه بر پیام کنسولی و نشان دادن احترام به اتباع خارجی، بیانگر اوج اقتدار و ثبات سیاسی در یک کشور است. ایران در عالی‌ترین شرایط سیاسی و‌ امنیتی قرار دارد و هیچ مشکلی انسجام ملی کشورمان را تهدید نمی‌کند.» او با بیان اینکه ایران در لغو ویزا بین کشورها محدودیتی ندارد، اعلام کرده که هم‌اکنون مذاکرات اولیه برای لغو دوجانبه ویزا بین ایران و کنیا، ایران و گرجستان و نیز برخی کشورهای آفریقایی انجام می‌شود. ایرانیان به جز ترکیه با کشورهای دیگری از جمله ارمنستان، بنگلادش، سوریه، مالزی، اوگاندا، اندونزی، بولیوی، نپال، جزایر کوک و هاییتی دارای قرارداد لغو روادیدند. ماه‌های پایانی دولت است و هر روز تصمیمی عجیب و غریب در دستور کار قرار می‏گیرد. کمیسیون امنیت ملی مجلس نهم موافق چنین تصمیم ضرب‏العجلی برای لغو یک‌طرفه روادید نیست و آن را بیشتر یک تعارف سیاسی قلمداد می‌کند.
گویا به زودی یکی از مسوولان دولتی باید برای پاره‏ای توضیحات درباره تصمیم اخیر دولت راهی بهارستان شود.
طرح: هادی حیدری، شرق

شرق: سفر به سرزمین اهرام و فراعنه برای ایرانیان همچنان ممنوع است. اما در همین حال دولت با دست‌ودلبازی هرچه تمام‌تر از حذف صدور روادید سفر به ایران برای مصری‌ها خبر داده. البته ابتکار اصلی این طرح مرهون ایده وزیر امور خارجه ایران است. احمدی‌نژاد وعده داد که برای فعالیت تجاری و گردشگری میان دو کشور، به زودی صدور ویزا را به طور یک‌طرفه حذف می‌کند. «علی‌اکبر صالحی» وزیر خارجه هم اعلام کرده که روادید شهروندان مصری، توریست‏ها و تجار به‌طور یک‌جانبه و از ماه آینده از طرف ایران لغو می‌شود. این تصمیم عجیب دولت در شرایطی اتخاذ شده که همه تفاهمنامه‌های بین‏المللی باید به تایید مجلس برسند و رییس دولت و وزیر امور خارجه نمی‌توانند بدون موافقت مجلس چنین تعهدی بدهند. مجلسی‌ها نیز روی‌خوشی به تصمیم تازه دولت نشان نداده‌اند.
مروری بر تصمیم‌های مشابه دولت در سال‌های گذشته نشان داده که ایران تجربه خوبی در لغو روادید یک‌طرفه نداشته و برخی از این تصمیم‌ها نیز در نهایت به نتیجه نرسیده است. تجربه تلاش برای لغو روادید میان تاجیکستان و ایران از همین موارد است. به جز تاجیکستان، دولت قزاقستان نیز موافق لغو روادید نبود. اگر تسهیلات یک‌جانبه روادید برای مصری‌ها به ثمر برسد، علاوه بر اتباع جمهوری آذربایجان، آنها نیز می‌توانند برای سفر به ایران، بدون روادید اقدام کنند. در شرایطی که ایرانی‌ها برای سفر به هرکدام از این کشورها باید روادید را به شکل رسمی و ضوابط اداری آن کشور بگیرند.
احمدی‌نژاد دلایل این تصمیم عجیب را این‌طور توضیح داده: «ایران به دنبال توسعه سطح روابط دیپلماتیک و بازکردن سفارتخانه‌ها با مصر است، به همین دلیل برای فعالیت تجاری و گردشگری میان دو کشور، به‌زودی صدور ویزا را به طور یک‌طرفه حذف می‌کنیم. بهترین کسانی که می‌توانند از تجربیات ملت ایران استفاده کنند، برادرانمان در کشور مصر هستند و هیچ محدودیتی در این زمینه وجود ندارد.»
پیش‌بینی مبادلات تجاری 30 میلیارددلاری ایران و مصر
حجم مبادلات تجاری ایران با امارات سالانه 16 میلیارددلار و با ترکیه در حدود 30 میلیارددلار است و رییس دولت ایران از همین حالا پیش‌بینی کرده که ظرفیت همکاری و مبادلات اقتصادی ایران و مصر کمتر از 30 میلیارددلار در سال نخواهد بود.
نمایندگان مجلس از تصمیم اخیر احمدی‌نژاد متعجبند. دولت مصر تاکنون سابقه خوشی در ارایه ویزا به شهروندان و مسوولان ایرانی نداشته و این‌بار هم دولت ایران برای صدور ویزای یک‌طرفه دست‌ودلبازی کرده است. رسانه‌های مصری با اشتیاق فراوان و در صفحه اول روزنامه خود، خبر اخیر سفر احمدی‌نژاد به مصر را پوشش داده‌اند. از پرتاب کفش به رییس دولت گرفته تا تصمیم ایران برای صدور روادید صلواتی به مصری‌ها. در اینجا هم «اسفندیار رحیم‌مشایی» پرتاب کفش را تکذیب و ماجرای توهین به احمدی‌نژاد را برنامه‌ریزی شده عنوان کرده است. آنچه مرور اخبار سایت‌های ایرانی و مصری نشان داده این است که توافق دو کشور در این زمینه، جنبه یک‌طرفه داشته و دولت مصر از اقدام متقابل و لغو روادید برای شهروندان ایرانی علاقه‌مند به سفر به مصر خودداری کرده است. ایرانی‌ها همچنان برای سفر به سرزمین اهرام تاریخی نیازمند ویزا هستند. این نخستین بار نیست که دولت ایران روادید سفر به کشوری را به شکل یک‌جانبه لغو کرده است. اخبار ماه‌ها و سال‌های پیش را که مرور کنیم، تجربه‌های دیگری نیز روی میز پیشنهادهای دیپلماتیک دولت قرار گرفته است. از همان روزهای نخست، دولت احمدی‌نژاد آمده بود تا گردشگری و سفر به ایران را تسهیل کند. پس از انتخاب ایران به ریاست «جنبش غیرمتعهدها» دولتی‌ها وعده دادند که سفر به بیش از 60 کشور جهان بدون روادید امکانپذیر خواهد شد. وعده‌ای که نه تنها محقق نشد بلکه خروجی‌اش رفتارهای نامناسبی شد که در برخی فرودگاه‌های همین خاورمیانه با مسافران ایرانی گزارش می‌شود.
تعارف احمدی‌نژاد وجاهت قانونی ندارد
عوض حیدرپور، از نمایندگان عضو کمیسیون امنیت ملی در همین زمینه به «شرق» گفته که چنین تفاهمی باید در قالب تفاهمنامه و موافقتنامه بین دو کشور باشد و به شکل دوطرفه امضا شود. اینکه ایران تنها یک‌طرفه پذیرای توریست‏های مصری شود، تصمیم دیپلماتیک معقولی نیست. این تنها یک تعارف سیاسی غیررسمی بوده و هیچ وجاهت قانونی ندارد. حتی اگر چنین ماجرایی بخواهد وارد فاز تصویب شود، فرآیند بررسی آن ماه‌ها به‌طول خواهد انجامید. البته در عرف روابط بین‌الملل تعارف چندان دور از ذهن نیست اما این دیگر تعارف است نه واقعیت. با وجود این حسن قشقاوی، معاون کنسولی، پارلمانی و امور ایرانیان وزیر خارجه با تاکید بر اینکه هر کشوری در لغو روادید ملاحظه خاص خود را دارد، معتقد است: «بدون تردید لغو یک‌طرفه ویزا علاوه بر پیام کنسولی و نشان دادن احترام به اتباع خارجی، بیانگر اوج اقتدار و ثبات سیاسی در یک کشور است. ایران در عالی‌ترین شرایط سیاسی و‌ امنیتی قرار دارد و هیچ مشکلی انسجام ملی کشورمان را تهدید نمی‌کند.» او با بیان اینکه ایران در لغو ویزا بین کشورها محدودیتی ندارد، اعلام کرده که هم‌اکنون مذاکرات اولیه برای لغو دوجانبه ویزا بین ایران و کنیا، ایران و گرجستان و نیز برخی کشورهای آفریقایی انجام می‌شود. ایرانیان به جز ترکیه با کشورهای دیگری از جمله ارمنستان، بنگلادش، سوریه، مالزی، اوگاندا، اندونزی، بولیوی، نپال، جزایر کوک و هاییتی دارای قرارداد لغو روادیدند. ماه‌های پایانی دولت است و هر روز تصمیمی عجیب و غریب در دستور کار قرار می‏گیرد. کمیسیون امنیت ملی مجلس نهم موافق چنین تصمیم ضرب‏العجلی برای لغو یک‌طرفه روادید نیست و آن را بیشتر یک تعارف سیاسی قلمداد می‌کند.
گویا به زودی یکی از مسوولان دولتی باید برای پاره‏ای توضیحات درباره تصمیم اخیر دولت راهی بهارستان شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.