|

تازه‌های نشر «رخداد‌نو»

جماعت‌های تصوری
در رویکرد مدرن به ملیت‌خواهی گرایش‌های متفاوتی دیده می‌شود. برخی بر نیروهای اجتماعی و اقتصادی در ایجاد ملیت‌خواهی تکیه بیشتری می‌کنند و برخی دیگر به تاثیر انگاره‌ها و ایدئولوژی ملیت‌خواهی توجه فراوان دارند. بندیکت اندرسن در کتاب «جماعت‌های تصوری» فرآیند ایجاد ملت را در دوره مدرن از منظری عمدتا فرهنگی و در پرتو نظریه تصوری بدون ملت، به‌عنوان یک جماعت انسانی، روایت و بازنمایی می‌کند. او با تکیه بر تحولات تاریخی، امکان ایجاد ملت و ملیت‌خواهی را به‌طور مشخص با نشان‌دادن فروپاشی سلطه سه مفهوم دیرپا نمایان می‌کند:
1- از میان‌رفتن سلطه زبان نوشتاری برتری که به‌لحاظ هستی‌شناختی با فهم حقیقت پیوند دارد. 2- فروریختن سازمان‌های اجتماعی پیشامدرن و ازمیان‌رفتن سلطه فرمانروایی که از دیگران متمایز و تحت تقدیری قدسی قرار دارند. 3- ازبین‌رفتن سلطه مفهوم قدسی زمان (زمان کیهانی) که منشأ هستی و انسان را با یکدیگر گره می‌زند. آنچه سبب شد با ازمیان‌رفتن این سه سلطه دیرپا، تاثیری تعیین‌کننده در آفرینش و ابداع ملت و ملیت‌خواهی گذارده شود، عبارتی است که اندرسن آن را چاپ تجاری می‌خواند. یعنی پخش اطلاعات و آگاهی‌ها و ایده‌ها از طریق متون چاپی، در قالبی تجاری و در سطحی وسیع. نظریه «جماعت تصوری» هنوز هم در زمره تاثیرگذارترین نظریات در مورد ملت و ملیت‌خواهی است. فهم این نظریه دریچه‌ای است به فهم جنبه‌های مهمی از نحوه شکل‌گیری جوامع امروزی و امکان تحولاتی که می‌تواند در چشم‌انداز این جوامع رخ دهد. نویسنده در این کتاب به موضوعات ریشه‌های فرهنگی، خاستگاه آگاهی ملی، ملیت‌خواهی رسمی و امپریالیسم، وطن‌دوستی و نژادپرستی، فرشته تاریخ، خاطره و فراموشی و... پرداخته است.

دولت فروتن، دولت مدرن
میشل کروزیه در کنار پی‌یر بوردیو، آلن تورن و ریمون بودن از جامعه‌شناسان بزرگ فرانسه از نیمه دوم قرن گذشته تاکنون بوده است. کروزیه جامعه‌شناسی است که همانطور که ریمون آرون به جامعه‌شناسی آلمان دل بست و فرانسوی ماند، او نیز به جامعه‌شناسی سازمان‌ها در آمریکا دل بست و فرانسوی ماند. کار او و آرون نسبتی با سنت الکسی توکویل دارد که کمی کمتر از دو قرن پیش دموکراسی در آمریکا را نوشت ولی دل در گروی دموکراسی فرانسه داشت. کتاب «دولت فروتن، دولت مدرن» در باب دولت است و نقدی است بر دولت بزرگ و همه‌جا حاضر. نقدی بر دولت خودبزرگ‌بین، دولتی که سودای ساختن انسان و جامعه را دارد و نهایتا بازمی‌ماند، زیرا جهان حاضر پیچیده است و در آن انسان‌ها خود مسوول تغییر خودند و به نام جامعه یا هر متافیزیک دیگری هر آنچه بر آنان تحمیل شود روزی خواسته یا ناخواسته از پا خواهد افتاد. کروزیه البته نقد خود را با تجویز همراه کرده و بخشی از سه بخش کتابش را به بحث در راهبردهایی برای سوق‌دادن دولت از خودبزرگ‌بینی به فروتنی اختصاص داده است. این راهبردها خاص فرانسه هستند ولی امکاناتی مناسب را برای اندیشیدن در راهبردهایی ایرانی به‌منظور خدمتگزارشدن دولت به معنای واقعی از طریق مقایسه پیش‌رو می‌گذارد. کروزیه در این کتاب به‌دنبال بازگشت به واقعیت است: سیاستی فروتن برای دولتی فروتن؛ دولتی در خدمت جامعه‌ای آزادتر، فعال‌تر و غنی‌تر. نویسنده در این کتاب به موضوعات دیگری نیز پرداخته است نظیر فرصت‌های فوت‌شده، بحران مدیریت عمومی، ناممکن‌بودن مدرن‌سازی فرانسوی، دولت و تنظیمات اقتصاد، دولت و تنظیمات اجماع، سیاست فروتن و...

چگونه لاکان بخوانیم
کتاب «چگونه لاکان بخوانیم» از مجموعه‌ای است که به سرویراستاری سایمون کریچلی برای آشنایی اولیه با متفکران و نویسندگان بزرگ منتشر شده است و نقطه شروعی برای کندوکاوهای آینده در آثار این متفکران به مخاطبان نشان می‌دهد. این مجموعه مواجهه‌هایی دست‌اول و بی‌واسطه با اندیشه آنها را پیش می‌نهد. هدف ژیژک در این کتاب اثبات این نکته است که امروزه عصر روانکاوی فرارسیده. او در این کتاب تاکید دارد اگر امروز ابعاد حقیقی بصیرت‌های فروید نهایتا روشن شده است، این را مدیون چشمان لاکان هستیم، مدیون آنچه او «بازگشت به فروید» می‌نامید. این بازگشت به عین حرف‌های فروید نیست، بلکه بازگشت به هسته‌ای در انقلاب فرویدی است که خودش هم کاملا از آن آگاهی نداشت. کتاب «چگونه لاکان بخوانیم» به‌جای توضیح‌دادن لاکان از طریق متن‌گاه‌های تاریخی و نظری او، از خود لاکان برای توضیح معضلات اجتماعی و لیبیدویی ما کمک می‌گیرد. به‌جای اعلام یک قضاوت بی‌طرفانه، کتاب حاضر خوانشی جانبدارانه را پی می‌گیرد - بخشی از نظریه لاکانی این است که هر حقیقتی جزیی است. خود لاکان به‌هنگام خوانش فروید، نمونه‌ای از قدرت چنین رهیافت تبعیضی و جزیی‌نگرانه‌ای را به نمایش درمی‌آورد. لاکان بازگشت به فروید را با قرائتی زبان‌شناختی از کل دم‌ودستگاه روانکاوی آغاز می‌کند که عصاره آن را در این فرمول که احتمالا مشهورترین تک‌فرمول اوست، می‌بینیم: «ناخودآگاه ساختاری چون زبان دارد». ژیژک در این کتاب به‌دنبال نشان‌دادن اختلاف و تفاوت میان افکار لاکان با مکاتب فکری مرسوم در روانکاوی و با خود افکار فروید است.
جماعت‌های تصوری
در رویکرد مدرن به ملیت‌خواهی گرایش‌های متفاوتی دیده می‌شود. برخی بر نیروهای اجتماعی و اقتصادی در ایجاد ملیت‌خواهی تکیه بیشتری می‌کنند و برخی دیگر به تاثیر انگاره‌ها و ایدئولوژی ملیت‌خواهی توجه فراوان دارند. بندیکت اندرسن در کتاب «جماعت‌های تصوری» فرآیند ایجاد ملت را در دوره مدرن از منظری عمدتا فرهنگی و در پرتو نظریه تصوری بدون ملت، به‌عنوان یک جماعت انسانی، روایت و بازنمایی می‌کند. او با تکیه بر تحولات تاریخی، امکان ایجاد ملت و ملیت‌خواهی را به‌طور مشخص با نشان‌دادن فروپاشی سلطه سه مفهوم دیرپا نمایان می‌کند:
1- از میان‌رفتن سلطه زبان نوشتاری برتری که به‌لحاظ هستی‌شناختی با فهم حقیقت پیوند دارد. 2- فروریختن سازمان‌های اجتماعی پیشامدرن و ازمیان‌رفتن سلطه فرمانروایی که از دیگران متمایز و تحت تقدیری قدسی قرار دارند. 3- ازبین‌رفتن سلطه مفهوم قدسی زمان (زمان کیهانی) که منشأ هستی و انسان را با یکدیگر گره می‌زند. آنچه سبب شد با ازمیان‌رفتن این سه سلطه دیرپا، تاثیری تعیین‌کننده در آفرینش و ابداع ملت و ملیت‌خواهی گذارده شود، عبارتی است که اندرسن آن را چاپ تجاری می‌خواند. یعنی پخش اطلاعات و آگاهی‌ها و ایده‌ها از طریق متون چاپی، در قالبی تجاری و در سطحی وسیع. نظریه «جماعت تصوری» هنوز هم در زمره تاثیرگذارترین نظریات در مورد ملت و ملیت‌خواهی است. فهم این نظریه دریچه‌ای است به فهم جنبه‌های مهمی از نحوه شکل‌گیری جوامع امروزی و امکان تحولاتی که می‌تواند در چشم‌انداز این جوامع رخ دهد. نویسنده در این کتاب به موضوعات ریشه‌های فرهنگی، خاستگاه آگاهی ملی، ملیت‌خواهی رسمی و امپریالیسم، وطن‌دوستی و نژادپرستی، فرشته تاریخ، خاطره و فراموشی و... پرداخته است.

دولت فروتن، دولت مدرن
میشل کروزیه در کنار پی‌یر بوردیو، آلن تورن و ریمون بودن از جامعه‌شناسان بزرگ فرانسه از نیمه دوم قرن گذشته تاکنون بوده است. کروزیه جامعه‌شناسی است که همانطور که ریمون آرون به جامعه‌شناسی آلمان دل بست و فرانسوی ماند، او نیز به جامعه‌شناسی سازمان‌ها در آمریکا دل بست و فرانسوی ماند. کار او و آرون نسبتی با سنت الکسی توکویل دارد که کمی کمتر از دو قرن پیش دموکراسی در آمریکا را نوشت ولی دل در گروی دموکراسی فرانسه داشت. کتاب «دولت فروتن، دولت مدرن» در باب دولت است و نقدی است بر دولت بزرگ و همه‌جا حاضر. نقدی بر دولت خودبزرگ‌بین، دولتی که سودای ساختن انسان و جامعه را دارد و نهایتا بازمی‌ماند، زیرا جهان حاضر پیچیده است و در آن انسان‌ها خود مسوول تغییر خودند و به نام جامعه یا هر متافیزیک دیگری هر آنچه بر آنان تحمیل شود روزی خواسته یا ناخواسته از پا خواهد افتاد. کروزیه البته نقد خود را با تجویز همراه کرده و بخشی از سه بخش کتابش را به بحث در راهبردهایی برای سوق‌دادن دولت از خودبزرگ‌بینی به فروتنی اختصاص داده است. این راهبردها خاص فرانسه هستند ولی امکاناتی مناسب را برای اندیشیدن در راهبردهایی ایرانی به‌منظور خدمتگزارشدن دولت به معنای واقعی از طریق مقایسه پیش‌رو می‌گذارد. کروزیه در این کتاب به‌دنبال بازگشت به واقعیت است: سیاستی فروتن برای دولتی فروتن؛ دولتی در خدمت جامعه‌ای آزادتر، فعال‌تر و غنی‌تر. نویسنده در این کتاب به موضوعات دیگری نیز پرداخته است نظیر فرصت‌های فوت‌شده، بحران مدیریت عمومی، ناممکن‌بودن مدرن‌سازی فرانسوی، دولت و تنظیمات اقتصاد، دولت و تنظیمات اجماع، سیاست فروتن و...

چگونه لاکان بخوانیم
کتاب «چگونه لاکان بخوانیم» از مجموعه‌ای است که به سرویراستاری سایمون کریچلی برای آشنایی اولیه با متفکران و نویسندگان بزرگ منتشر شده است و نقطه شروعی برای کندوکاوهای آینده در آثار این متفکران به مخاطبان نشان می‌دهد. این مجموعه مواجهه‌هایی دست‌اول و بی‌واسطه با اندیشه آنها را پیش می‌نهد. هدف ژیژک در این کتاب اثبات این نکته است که امروزه عصر روانکاوی فرارسیده. او در این کتاب تاکید دارد اگر امروز ابعاد حقیقی بصیرت‌های فروید نهایتا روشن شده است، این را مدیون چشمان لاکان هستیم، مدیون آنچه او «بازگشت به فروید» می‌نامید. این بازگشت به عین حرف‌های فروید نیست، بلکه بازگشت به هسته‌ای در انقلاب فرویدی است که خودش هم کاملا از آن آگاهی نداشت. کتاب «چگونه لاکان بخوانیم» به‌جای توضیح‌دادن لاکان از طریق متن‌گاه‌های تاریخی و نظری او، از خود لاکان برای توضیح معضلات اجتماعی و لیبیدویی ما کمک می‌گیرد. به‌جای اعلام یک قضاوت بی‌طرفانه، کتاب حاضر خوانشی جانبدارانه را پی می‌گیرد - بخشی از نظریه لاکانی این است که هر حقیقتی جزیی است. خود لاکان به‌هنگام خوانش فروید، نمونه‌ای از قدرت چنین رهیافت تبعیضی و جزیی‌نگرانه‌ای را به نمایش درمی‌آورد. لاکان بازگشت به فروید را با قرائتی زبان‌شناختی از کل دم‌ودستگاه روانکاوی آغاز می‌کند که عصاره آن را در این فرمول که احتمالا مشهورترین تک‌فرمول اوست، می‌بینیم: «ناخودآگاه ساختاری چون زبان دارد». ژیژک در این کتاب به‌دنبال نشان‌دادن اختلاف و تفاوت میان افکار لاکان با مکاتب فکری مرسوم در روانکاوی و با خود افکار فروید است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.