|

امیر کویت، میانجی است؟

آزاده بابایی‌نژاد

دیروز و امروز تهران میزبان بلندپایه‌ترین سیاستمدار کهنه‌کار کویت «شیخ صباح الاحمد الجابر الصباح» امیر این کشور است که بنا به دعوت رسمی حسن روحانی به کشورمان سفر کرده. امیر کویت را در این سفر دوروزه، یک هیات بلندپایه سیاسی و اقتصادی همراهی می‌کند. روزنامه پرتیراژ «الرای‌العام» چاپ این کشور در یادداشتی ضمن پرداختن به ابعاد سفر امیر کویت به تهران نوشت: از آنجایی‌که منطقه پرتنش خاورمیانه هرروز شاهد اخبار و حوادثی است که در گوشه‌وکنار آن رخ می‌دهد نشستن بر سر میز گفت‌وگو با بازیگران اصلی و موثر آن از جمله ایران آن‌هم پس از روی‌کارآمدن دولت میانه‌روی روحانی، امری غیرقابل چشم‌پوشی است. زیرا منافع و مصالح کشورها ایجاب می‌کند که یخ‌های روابط به‌ویژه با همسایگان ذوب شود. درواقع سفر امیر کویت به تهران پایان جنگ سرد میان ایران و عربستان است. در همین حال آگاهان سیاسی بر این باورند که سفر شخص امیر کویت به تهران به‌عنوان سیاستمداری که در عرصه داخلی و بین‌المللی از او به‌عنوان چهره لیبرال و اصلاح‌طلب یاد می‌شود و زنان کویتی حق مشارکتشان در انتخابات و رای‌دادن را به تلاش‌های مداوم او مدیون هستند از چند منظر قابل بررسی است: 1- بی‌تردید کویت به‌عنوان یکی از شش عضو شورای همکاری کشورهای حوزه خلیج‌فارس یک وزنه مهم و سنگین به‌شمار می‌آید که از قضا با سایر اعضای این شورا روابط دیپلماتیک و تجاری خوب و تنگاتنگی دارد. همین عامل موجب شده تا از کویت به‌عنوان تسهیل‌کننده روابط بین اعضا و سایر همسایگان یاد شود. از این‌رو است که برخی سیاستمداران سفر دوروزه امیر کویت به تهران را در چارچوب زدودن ابرهای خاکستری بر فراز روابط تهران و ریاض تفسیر می‌کنند. درواقع او بارها آشکارا از نزدیکی میان ایران و عربستان و همسویی‌شان برای استقرار امنیت و تقویت صلح و ثبات در منطقه حمایت کرده است. در همین حال «ریاض قهوه‌چی» مدیر اجرایی بخش تحلیل‌های نظامی موسسه پژوهشی «خاور نزدیک و خلیج‌فارس» سفر امیر کویت به ایران را مهم و فرصتی مناسب برای اثبات حسن‌نیت تهران در زمینه گسترش روابط دیپلماتیک با همسایگان حوزه خلیج‌فارس و آغاز مرحله‌ای جدید از روابط با این کشور توصیف کرد و گفت که ایران در این راه بسیار جدی به نظر می‌رسد. در همین چارچوب «گری گوری گا» استاد علوم سیاسی و تحلیلگر ارشد شورای روابط خارجی آمریکا در نقطه‌نظری متفاوت معتقد است که ریاض همواره به تهران به چشم اصلی‌ترین چالش سیاسی و جغرافیایی خود می‌نگرد و حتی استراتژی خود را اینگونه تدوین می‌کند که آیا این اقدام به ضرر ایران است یا به‌نفع این کشور. از همین‌رو است که ریاض با سقوط دولت بشار اسد با این هدف که به منافع تهران آسیب جدی وارد می‌شود، حمایت می‌کند.
2- کویت از مخالفان برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در سوریه است ولی در عین‌حال با روش‌های نظامی و امنیتی برای برون‌رفت سوریه از این بحران نیز مخالف است. آگاهان بر این باورند که یکی از دلایل مهم سفر امیر کویت به تهران داشتن چنین نقطه تلاقی‌ای میان هر دو کشور است.
3- در روزگاری نه‌چندان‌دور بین کویت و بنادر آبادان و خرمشهر ‌مراودات تجاری و نفتی وجود داشت اما با برجسته‌تر شدن نقش امارات‌متحده‌عربی به‌عنوان مهم‌ترین مرکز برای صادرات نفت در منطقه خلیج‌فارس، کویت کم‌کم به حاشیه رفت. اکنون نیز تهران با اعمال سیاست‌های کوتاه‌مدتش در افزایش قیمت نفت کویت را کم‌کم به حاشیه رانده است. چانه‌زنی بر سر نفت نیز از دیگرموضوعات گفت‌وگوی امیر کویت با مقامات ایران است. گفتنی است امیر کویت دو پسر دارد و تنها دخترش را در سال 2002 از دست داد. از او به‌عنوان یکی از پیشگامان سیاستگذاری نوین کویت از چهار دهه پیش به این‌سو یاد می‌شود. وی در رفع بحران‌های سیاسی و حل مشکلات داخلی کشورش همواره نقش کلیدی ایفا کرده است. حال باید دید که سفر امیر کویت آیا به بهبود روابط ایران با همسایگان حوزه خلیج‌فارس به‌ویژه عربستان منجر خواهد شد یا خیر.
دیروز و امروز تهران میزبان بلندپایه‌ترین سیاستمدار کهنه‌کار کویت «شیخ صباح الاحمد الجابر الصباح» امیر این کشور است که بنا به دعوت رسمی حسن روحانی به کشورمان سفر کرده. امیر کویت را در این سفر دوروزه، یک هیات بلندپایه سیاسی و اقتصادی همراهی می‌کند. روزنامه پرتیراژ «الرای‌العام» چاپ این کشور در یادداشتی ضمن پرداختن به ابعاد سفر امیر کویت به تهران نوشت: از آنجایی‌که منطقه پرتنش خاورمیانه هرروز شاهد اخبار و حوادثی است که در گوشه‌وکنار آن رخ می‌دهد نشستن بر سر میز گفت‌وگو با بازیگران اصلی و موثر آن از جمله ایران آن‌هم پس از روی‌کارآمدن دولت میانه‌روی روحانی، امری غیرقابل چشم‌پوشی است. زیرا منافع و مصالح کشورها ایجاب می‌کند که یخ‌های روابط به‌ویژه با همسایگان ذوب شود. درواقع سفر امیر کویت به تهران پایان جنگ سرد میان ایران و عربستان است. در همین حال آگاهان سیاسی بر این باورند که سفر شخص امیر کویت به تهران به‌عنوان سیاستمداری که در عرصه داخلی و بین‌المللی از او به‌عنوان چهره لیبرال و اصلاح‌طلب یاد می‌شود و زنان کویتی حق مشارکتشان در انتخابات و رای‌دادن را به تلاش‌های مداوم او مدیون هستند از چند منظر قابل بررسی است: 1- بی‌تردید کویت به‌عنوان یکی از شش عضو شورای همکاری کشورهای حوزه خلیج‌فارس یک وزنه مهم و سنگین به‌شمار می‌آید که از قضا با سایر اعضای این شورا روابط دیپلماتیک و تجاری خوب و تنگاتنگی دارد. همین عامل موجب شده تا از کویت به‌عنوان تسهیل‌کننده روابط بین اعضا و سایر همسایگان یاد شود. از این‌رو است که برخی سیاستمداران سفر دوروزه امیر کویت به تهران را در چارچوب زدودن ابرهای خاکستری بر فراز روابط تهران و ریاض تفسیر می‌کنند. درواقع او بارها آشکارا از نزدیکی میان ایران و عربستان و همسویی‌شان برای استقرار امنیت و تقویت صلح و ثبات در منطقه حمایت کرده است. در همین حال «ریاض قهوه‌چی» مدیر اجرایی بخش تحلیل‌های نظامی موسسه پژوهشی «خاور نزدیک و خلیج‌فارس» سفر امیر کویت به ایران را مهم و فرصتی مناسب برای اثبات حسن‌نیت تهران در زمینه گسترش روابط دیپلماتیک با همسایگان حوزه خلیج‌فارس و آغاز مرحله‌ای جدید از روابط با این کشور توصیف کرد و گفت که ایران در این راه بسیار جدی به نظر می‌رسد. در همین چارچوب «گری گوری گا» استاد علوم سیاسی و تحلیلگر ارشد شورای روابط خارجی آمریکا در نقطه‌نظری متفاوت معتقد است که ریاض همواره به تهران به چشم اصلی‌ترین چالش سیاسی و جغرافیایی خود می‌نگرد و حتی استراتژی خود را اینگونه تدوین می‌کند که آیا این اقدام به ضرر ایران است یا به‌نفع این کشور. از همین‌رو است که ریاض با سقوط دولت بشار اسد با این هدف که به منافع تهران آسیب جدی وارد می‌شود، حمایت می‌کند.
2- کویت از مخالفان برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در سوریه است ولی در عین‌حال با روش‌های نظامی و امنیتی برای برون‌رفت سوریه از این بحران نیز مخالف است. آگاهان بر این باورند که یکی از دلایل مهم سفر امیر کویت به تهران داشتن چنین نقطه تلاقی‌ای میان هر دو کشور است.
3- در روزگاری نه‌چندان‌دور بین کویت و بنادر آبادان و خرمشهر ‌مراودات تجاری و نفتی وجود داشت اما با برجسته‌تر شدن نقش امارات‌متحده‌عربی به‌عنوان مهم‌ترین مرکز برای صادرات نفت در منطقه خلیج‌فارس، کویت کم‌کم به حاشیه رفت. اکنون نیز تهران با اعمال سیاست‌های کوتاه‌مدتش در افزایش قیمت نفت کویت را کم‌کم به حاشیه رانده است. چانه‌زنی بر سر نفت نیز از دیگرموضوعات گفت‌وگوی امیر کویت با مقامات ایران است. گفتنی است امیر کویت دو پسر دارد و تنها دخترش را در سال 2002 از دست داد. از او به‌عنوان یکی از پیشگامان سیاستگذاری نوین کویت از چهار دهه پیش به این‌سو یاد می‌شود. وی در رفع بحران‌های سیاسی و حل مشکلات داخلی کشورش همواره نقش کلیدی ایفا کرده است. حال باید دید که سفر امیر کویت آیا به بهبود روابط ایران با همسایگان حوزه خلیج‌فارس به‌ویژه عربستان منجر خواهد شد یا خیر.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.