|

خلیج‌فارس و حوزه‌های مشترک

نعمت احمدی . حقوقدان

به‌ همت یکی از دانشجویان دوره کارشناسی‌ارشد تاریخ در سمینار آموزشی دانشگاه پیام‌نور جزیره قشم شرکت کردم. سمینار دو‌روزه‌ای بدون حواشی مدیر و مدیریتی و صرفا کاربردی و آموزشی. عنوان سمینار «امنیت خلیج‌فارس در دولت اعتدال» به همراه سخنرانی و پرسش‌وپاسخ بود. پیرامون امنیت گفتم، وقتی قدرتمند باشیم وقتی توان اقتصادی داشته باشیم، امکان تامین امنیت را داریم.
صحبت از میادین نفتی مشترک شد و تنها به دو میدان نفتی پرداختم. اینکه کافی است به‌اندازه شرکای حاشیه جنوبی خلیج‌فارس- قطر و دیگری عربستان سعودی- از میدان نفتی مشترک برداشت داشته باشیم و بخشی از این سهم را به آبادانی منطقه اقتصادی اختصاص دهیم، به یقین امنیت را به منطقه و سراسر خلیج‌فارس آورده‌ایم. برای نمونه، شریک قطری از حوزه مشترک نفتی پارس‌جنوبی روزانه، 700هزار بشکه نفت استخراج می‌کند و شریک عربستانی از حوزه نفتی مشترک «فروزان»، روزانه 450هزار بشکه برداشت دارد. اما طرف ایرانی از حوزه نفتی مشترک نفتی فروزان تنها 45هزار بشکه نفت استخراج می‌کند و از حوزه نفتی مشترک با قطر هنوز برداشتی نداشتیم. جمع اضافه‌برداشت قطر و عربستان تنها از این دو حوزه نفتی مشترک روزانه یک‌میلیون‌وصدهزار بشکه که با قیمت هر بشکه ‌صد دلار، روزانه 110میلیون دلار و در ماه سه‌میلیون‌و300هزاردلار و در سال 39/600/000دلار بالغ می‌شود. ظاهرا 22حوزه نفتی مشترک داریم که در همه، طرف مقابل اضافه‌برداشت دارد. می‌دانیم که شیب زمین خلیج‌فارس به طرف جنوب است و با برداشت طرف مقابل، عملا نفت منطقه شمالی که متعلق به ایران است برداشت می‌شود. این اضافه‌برداشت، حق مسلم ایران است که متاسفانه به جیب اعراب حاشیه‌جنوبی خلیج‌فارس می‌رود. آنان نیز با تکیه بر همین درآمدهاست که هر روز در مجامع بین‌المللی علیه ما اقدام می‌کنند. منطقه فاقد کشاورزی است تازه اگر کشاورزی هم داشت چه سودی برای مردم منطقه به ارمغان می‌آورد؟ یکی از شرکت‌کنندگان در سمینار که کشاورززاده بود می‌گفت به علت ارزانی قیمت گوجه در محل، صرفه اقتصادی ندارد که گوجه را برداشت کنیم و مزارع گوجه رها شده‌اند. پیاز و دیگرمحصولات هم همین وضع را دارند. هزینه حمل‌و‌نقل محصولات از طریق زمینی به مراکز مصرف مانند اصفهان و تهران با افزایش قیمت گازوییل به حدی بالاست که ارزش اقتصادی ندارد. کارخانه‌ای در منطقه نیست و می‌ماند خریدوفروش اجناس چینی که فقط در زمستان و تعطیلات نوروزی اندک‌رونقی در منطقه دارد. در این فصل تنها قاچاق گازوییل است که صرفه اقتصادی دارد. صف‌های فشرده کامیون و اتوبوس در پمپ‌بنزین‌ها را در هر گوشه‌وکناری می‌بینیم. این گازوییل تا بشکه‌ای 270هزارتومان جمع‌آوری می‌شود یعنی لیتری حدود هزار و 200تومان. این گازوییل در تانکرهای دوهزارلیتری پشت وانت‌ها جمع‌آوری و از راه‌های مختلف با قایق به لنج‌ها و کشتی‌ها تا لیتری چهارهزارتومان فروخته می‌شود. فرمول ساده است؛ صاحبان قایق و کامیون و اتوبوس سهمیه 250تومانی خود را از پمپ‌بنزین‌ها می‌گیرند. این گازوییل با لیتری هزار و200تومان به افراد خاصی فروخته می‌شود و این افراد هم به شیوه‌هایی که طی این سال‌ها به آن عادت کرده یا راه آن را پیدا کرده‌اند به لنج‌ها و کشتی‌های روی آب با لیتری چهارهزارتومان که معادل یک‌دلاروچندسنت می‌شود می‌فروشند.
کشتی‌ها هم که باید با قیمتی بالاتر از یک‌دلاروچندسنت، گازوییل را بخرند، ازخداخواسته به این تجارت رونق می‌بخشند. این حیات کم‌رمقی است که زندگی سخت ساکنان جزیره و مردم حاشیه خلیج‌فارس را تداوم می‌بخشد. این وسط حقوق ملی ماست که چوب حراج به آن زده می‌شود. اگر ما نیز سالی 32میلیارد و 400میلیون‌دلار از همین دو حوزه نفتی برداشت داشتیم و بخشی از این پول صرف آبادانی و کسب‌وکار مردم جزیره قشم و حاشیه‌نشینان خلیج‌فارس می‌شد، ضریب امنیت منطقه بالا و بالاتر می‌رفت. دولت سابق ظاهرا فعالیت در میادین نفتی مشترک را تعطیل کرده بود! هرچه طرف قطری و عربستانی برداشت خود را گسترش می‌دهند این طرف ظاهرا در تعطیلات زمستانی به‌سر می‌برد! ممکن است گفته شود توان اقتصادی ما فعلا این نیست که در حوزه‌های نفتی مشترک سرمایه‌گذاری کنیم اما سروسامان‌دادن به وضع گازوییل در جزیره قشم و دیگرمناطق مرزی کار آسانی است؛ گازوییل را به قیمت جهانی و به‌صورت آزاد به کشتی‌ها بفروشید و بخشی از مابه‌التفاوت قیمت را صرف اشتغال منطقه کنید.


به‌ همت یکی از دانشجویان دوره کارشناسی‌ارشد تاریخ در سمینار آموزشی دانشگاه پیام‌نور جزیره قشم شرکت کردم. سمینار دو‌روزه‌ای بدون حواشی مدیر و مدیریتی و صرفا کاربردی و آموزشی. عنوان سمینار «امنیت خلیج‌فارس در دولت اعتدال» به همراه سخنرانی و پرسش‌وپاسخ بود. پیرامون امنیت گفتم، وقتی قدرتمند باشیم وقتی توان اقتصادی داشته باشیم، امکان تامین امنیت را داریم.
صحبت از میادین نفتی مشترک شد و تنها به دو میدان نفتی پرداختم. اینکه کافی است به‌اندازه شرکای حاشیه جنوبی خلیج‌فارس- قطر و دیگری عربستان سعودی- از میدان نفتی مشترک برداشت داشته باشیم و بخشی از این سهم را به آبادانی منطقه اقتصادی اختصاص دهیم، به یقین امنیت را به منطقه و سراسر خلیج‌فارس آورده‌ایم. برای نمونه، شریک قطری از حوزه مشترک نفتی پارس‌جنوبی روزانه، 700هزار بشکه نفت استخراج می‌کند و شریک عربستانی از حوزه نفتی مشترک «فروزان»، روزانه 450هزار بشکه برداشت دارد. اما طرف ایرانی از حوزه نفتی مشترک نفتی فروزان تنها 45هزار بشکه نفت استخراج می‌کند و از حوزه نفتی مشترک با قطر هنوز برداشتی نداشتیم. جمع اضافه‌برداشت قطر و عربستان تنها از این دو حوزه نفتی مشترک روزانه یک‌میلیون‌وصدهزار بشکه که با قیمت هر بشکه ‌صد دلار، روزانه 110میلیون دلار و در ماه سه‌میلیون‌و300هزاردلار و در سال 39/600/000دلار بالغ می‌شود. ظاهرا 22حوزه نفتی مشترک داریم که در همه، طرف مقابل اضافه‌برداشت دارد. می‌دانیم که شیب زمین خلیج‌فارس به طرف جنوب است و با برداشت طرف مقابل، عملا نفت منطقه شمالی که متعلق به ایران است برداشت می‌شود. این اضافه‌برداشت، حق مسلم ایران است که متاسفانه به جیب اعراب حاشیه‌جنوبی خلیج‌فارس می‌رود. آنان نیز با تکیه بر همین درآمدهاست که هر روز در مجامع بین‌المللی علیه ما اقدام می‌کنند. منطقه فاقد کشاورزی است تازه اگر کشاورزی هم داشت چه سودی برای مردم منطقه به ارمغان می‌آورد؟ یکی از شرکت‌کنندگان در سمینار که کشاورززاده بود می‌گفت به علت ارزانی قیمت گوجه در محل، صرفه اقتصادی ندارد که گوجه را برداشت کنیم و مزارع گوجه رها شده‌اند. پیاز و دیگرمحصولات هم همین وضع را دارند. هزینه حمل‌و‌نقل محصولات از طریق زمینی به مراکز مصرف مانند اصفهان و تهران با افزایش قیمت گازوییل به حدی بالاست که ارزش اقتصادی ندارد. کارخانه‌ای در منطقه نیست و می‌ماند خریدوفروش اجناس چینی که فقط در زمستان و تعطیلات نوروزی اندک‌رونقی در منطقه دارد. در این فصل تنها قاچاق گازوییل است که صرفه اقتصادی دارد. صف‌های فشرده کامیون و اتوبوس در پمپ‌بنزین‌ها را در هر گوشه‌وکناری می‌بینیم. این گازوییل تا بشکه‌ای 270هزارتومان جمع‌آوری می‌شود یعنی لیتری حدود هزار و 200تومان. این گازوییل در تانکرهای دوهزارلیتری پشت وانت‌ها جمع‌آوری و از راه‌های مختلف با قایق به لنج‌ها و کشتی‌ها تا لیتری چهارهزارتومان فروخته می‌شود. فرمول ساده است؛ صاحبان قایق و کامیون و اتوبوس سهمیه 250تومانی خود را از پمپ‌بنزین‌ها می‌گیرند. این گازوییل با لیتری هزار و200تومان به افراد خاصی فروخته می‌شود و این افراد هم به شیوه‌هایی که طی این سال‌ها به آن عادت کرده یا راه آن را پیدا کرده‌اند به لنج‌ها و کشتی‌های روی آب با لیتری چهارهزارتومان که معادل یک‌دلاروچندسنت می‌شود می‌فروشند.
کشتی‌ها هم که باید با قیمتی بالاتر از یک‌دلاروچندسنت، گازوییل را بخرند، ازخداخواسته به این تجارت رونق می‌بخشند. این حیات کم‌رمقی است که زندگی سخت ساکنان جزیره و مردم حاشیه خلیج‌فارس را تداوم می‌بخشد. این وسط حقوق ملی ماست که چوب حراج به آن زده می‌شود. اگر ما نیز سالی 32میلیارد و 400میلیون‌دلار از همین دو حوزه نفتی برداشت داشتیم و بخشی از این پول صرف آبادانی و کسب‌وکار مردم جزیره قشم و حاشیه‌نشینان خلیج‌فارس می‌شد، ضریب امنیت منطقه بالا و بالاتر می‌رفت. دولت سابق ظاهرا فعالیت در میادین نفتی مشترک را تعطیل کرده بود! هرچه طرف قطری و عربستانی برداشت خود را گسترش می‌دهند این طرف ظاهرا در تعطیلات زمستانی به‌سر می‌برد! ممکن است گفته شود توان اقتصادی ما فعلا این نیست که در حوزه‌های نفتی مشترک سرمایه‌گذاری کنیم اما سروسامان‌دادن به وضع گازوییل در جزیره قشم و دیگرمناطق مرزی کار آسانی است؛ گازوییل را به قیمت جهانی و به‌صورت آزاد به کشتی‌ها بفروشید و بخشی از مابه‌التفاوت قیمت را صرف اشتغال منطقه کنید.


برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.