نگاهی به فیلم «دربند»
رقابت یک فیلمساز با خودش
«دربند» پنجمین فیلم پرویز شهبازی پس از«مسافر جنوب»، «نجوا»، «عیار 14» و فیلم نمونهوار «نفس عمیق» است. فیلمی که با تلاش بسیار برای قیاس نشدن با این فیلمکالت به گونهای گریزناپذیر شهبازی را در رقابت با خودش قرار میدهد.
فیلم داستان دختری شهرستانی است که به دلیل قبول شدن در دانشگاهی در تهران و شرایط پیش آمده مجبور به همخانه شدن با دختری غریبه میشود و از همینجاست که سیر سقوط تدریجی او آغاز میشود. اما در چیدمان موقعیت نازنین و شرایطی که او را ناخواسته درگیر خود میکند رئالیسم موجود با علامت سوالهای متعدد شکسته میشود که بیش از هر چیز برآمده از کنش و واکنشهای قهرمان قصه است. دختر شهرستانی که در موارد لازم هوشمندانه عمل میکند، برای گرفتن حقش دست و پای لازم را دارد و حتی از امضا کردن رسید یک نامه ابا دارد اما به شکلی سهلانگارانه در اولین برخورد خانه را اجاره میکند، رسید پولش را نمیگیرد، برای میهمانان غریبه سحر غذا درست میکند، از قرار گرفتن در جمع دوستان او ابایی ندارد هرچند به درسش لطمه میزند و... و نهایتا برای دختری مثل سحر سفته امضا میکند.
نه اینکه این رفتارها از دختری شهرستانی باورناپذیر باشد اما از شخصیت خاصی که در فیلم به ویژگیهای او تاکید شده این رفتارها و کنشها باورپذیر نیست. مثل جایی که نازنین و سحر برای پس گرفتن پاسپورت سحر رفتهاند و حقیقت آنچه سحر در سر دارد از صحبتهای پنهانی او با مرد در اتاقی دیگر و ناشیگری سحر برای دست به سر کردن نازنین پیداست اما او هرچند با تعلل، میرود این بازی را به سحر میبازد.
فیلم هر چند با مجموعهای از اتفاقات تلخی که پشت سرهم میآیند و حلقه شرایط را بر نازنین تنگتر میکنند شروع میشود اما در دقایق پایانی یک پیچ غریب به روند درام میدهد که در این مقطع گرهگشایی ناکارآمد و غیرکارکردی است. یعنی جایی که معلوم میشود پسر جوان، فرزند طلبکار سحر بوده و سفتههای نازنین را که از پدرش دزدیده پاره میکند و از او میخواهد با هم یک آبمیوه بخورند و در نهایت... تصادف میکند و همچنان نازنین در بند میافتد.
فیلم به گونهای پیش میرود که میتوانست در دو جای دیگر به پایان برسد و رسیدن به پایان کنونی جز پررنگ کردن تلخی و پیچیدگی موجود کارکردی ندارد. یکبار جایی که نازنین از پلههای ساختمانی که سحر پاسپورتش را گرفته، طبقه به طبقه پایین میآید و دیگری در لحظه تصادف که میتوانست پایان بهتری باشد بدون قطعیت دادن به اتفاقات بعد از آن.
گذری بر روند قصه در«نفس عمیق» با تکیه بر اطلاعات جزیی و دیالوگهای کوتاهی که بین کاراکترها رد و بدل میشد و خلأ موجود را به ابهامی گویا از دنیای سه جوان نزدیک میکرد که پایانی خاص را برای خود رقم میزدند، به شکلی گریزناپذیر شهبازی را در رقابت با خودش یک گام به عقب میبرد. اما همچنان بازی نازنین بیاتی بازیگر تازهکار نقش مریم از نقاط قوت و امتیاز فیلم است که با وجود علامت سوالهای منطقی که در رفتار و عملکردهای این کاراکتر وجود دارد تصویری گرم از یک دختر شهرستانی میسازد.
«دربند» پنجمین فیلم پرویز شهبازی پس از«مسافر جنوب»، «نجوا»، «عیار 14» و فیلم نمونهوار «نفس عمیق» است. فیلمی که با تلاش بسیار برای قیاس نشدن با این فیلمکالت به گونهای گریزناپذیر شهبازی را در رقابت با خودش قرار میدهد.
فیلم داستان دختری شهرستانی است که به دلیل قبول شدن در دانشگاهی در تهران و شرایط پیش آمده مجبور به همخانه شدن با دختری غریبه میشود و از همینجاست که سیر سقوط تدریجی او آغاز میشود. اما در چیدمان موقعیت نازنین و شرایطی که او را ناخواسته درگیر خود میکند رئالیسم موجود با علامت سوالهای متعدد شکسته میشود که بیش از هر چیز برآمده از کنش و واکنشهای قهرمان قصه است. دختر شهرستانی که در موارد لازم هوشمندانه عمل میکند، برای گرفتن حقش دست و پای لازم را دارد و حتی از امضا کردن رسید یک نامه ابا دارد اما به شکلی سهلانگارانه در اولین برخورد خانه را اجاره میکند، رسید پولش را نمیگیرد، برای میهمانان غریبه سحر غذا درست میکند، از قرار گرفتن در جمع دوستان او ابایی ندارد هرچند به درسش لطمه میزند و... و نهایتا برای دختری مثل سحر سفته امضا میکند.
نه اینکه این رفتارها از دختری شهرستانی باورناپذیر باشد اما از شخصیت خاصی که در فیلم به ویژگیهای او تاکید شده این رفتارها و کنشها باورپذیر نیست. مثل جایی که نازنین و سحر برای پس گرفتن پاسپورت سحر رفتهاند و حقیقت آنچه سحر در سر دارد از صحبتهای پنهانی او با مرد در اتاقی دیگر و ناشیگری سحر برای دست به سر کردن نازنین پیداست اما او هرچند با تعلل، میرود این بازی را به سحر میبازد.
فیلم هر چند با مجموعهای از اتفاقات تلخی که پشت سرهم میآیند و حلقه شرایط را بر نازنین تنگتر میکنند شروع میشود اما در دقایق پایانی یک پیچ غریب به روند درام میدهد که در این مقطع گرهگشایی ناکارآمد و غیرکارکردی است. یعنی جایی که معلوم میشود پسر جوان، فرزند طلبکار سحر بوده و سفتههای نازنین را که از پدرش دزدیده پاره میکند و از او میخواهد با هم یک آبمیوه بخورند و در نهایت... تصادف میکند و همچنان نازنین در بند میافتد.
فیلم به گونهای پیش میرود که میتوانست در دو جای دیگر به پایان برسد و رسیدن به پایان کنونی جز پررنگ کردن تلخی و پیچیدگی موجود کارکردی ندارد. یکبار جایی که نازنین از پلههای ساختمانی که سحر پاسپورتش را گرفته، طبقه به طبقه پایین میآید و دیگری در لحظه تصادف که میتوانست پایان بهتری باشد بدون قطعیت دادن به اتفاقات بعد از آن.
گذری بر روند قصه در«نفس عمیق» با تکیه بر اطلاعات جزیی و دیالوگهای کوتاهی که بین کاراکترها رد و بدل میشد و خلأ موجود را به ابهامی گویا از دنیای سه جوان نزدیک میکرد که پایانی خاص را برای خود رقم میزدند، به شکلی گریزناپذیر شهبازی را در رقابت با خودش یک گام به عقب میبرد. اما همچنان بازی نازنین بیاتی بازیگر تازهکار نقش مریم از نقاط قوت و امتیاز فیلم است که با وجود علامت سوالهای منطقی که در رفتار و عملکردهای این کاراکتر وجود دارد تصویری گرم از یک دختر شهرستانی میسازد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.