|

اراده برای تغییر

حسین علایی . فرمانده پیشین نیروی هوایی سپاه پاسداران

عراق از اشغال خرمشهر به‌عنوان مهم‌ترین دستاورد از تحمیل جنگ بر ایران یاد می‌کرد. باور صدام در آن روزها این بود که با حفظ این اشغال در کنار ادامه حصر آبادان، رویای «شط‌العرب» خواندن «اروندرود» تحقق می‌یابد و این رودخانه مهم را برای همیشه به تصرف در خواهد آورد. شکست حصر آبادان در پنجم مهرماه ۱۳۶۰ و فتح خرمشهر در سوم خرداد ۱۳۶۱ این رویای دیکتاتور سابق عراق را نقش بر آب کرد. «نقطه عطف» آزادسازی خرمشهر به اندازه‌ای دارای اهمیت بود که برخی ناظران آگاه، تقسیم‌بندی جنگ «پیش از فتح خرمشهر» و «پس از آزادی خرمشهر» را صورت دادند.
از چهارم آبان 1359 تا دوم خرداد 1361 که خرمشهر حدود 19 ماه در اشغال ارتش متجاوز بعث بود، روزهای دشواری بر همه مردم ایران و نیروهای مسلح کشور گذشت. توفیق عراق در پیشروی به سوی شهرهای مرزی ایران، دشمنان و رقبای جمهوری اسلامی، از جمله کشورهایی مانند آمریکا و عربستان را خشنود کرده بود.
با وجود شرایط خاص ابتدای جنگ، تلاش مدافعان ایران این بود که در مسیر پیشروی ارتش عراق، موانعی ایجاد کنند اما ارتش عراق توانست سرزمینی حدود 20هزارکیلومترمربع از خاک ایران عزیزمان را به اشغال و کنترل قوای خود درآورد. نگرانی آنان از «انرژی آزاد شده بر اثر ظهور انقلاب اسلامی» به میزانی جدی بود که پس از فتح خرمشهر، گمان کردند توانسته‌اند به‌طور کامل آن را تحت‌کنترل درآورند. در آن مقطع تعداد زیادی از شهرها و روستاهای مرزی ایران توسط ارتش متجاوز صدام اشغال شد ولی تصرف خرمشهر، این باور را در میان حامیان وی ایجاد کرد که موازنه قوا به نفع عراق به‌هم خورده است. با وجود میلیون‌ها آواره از مردم استان‌های مرزی و نگرانی‌ای که از گسترش دامنه جنگ وجود داشت، فتح خرمشهر آرزویی بود که در دل همه ایرانیان - چه کسانی که برای دفاع از کشور به جبهه‌ها سرازیر شده بودند و چه کسانی که حامی رزمندگان بودند- شعله می‌کشید. جمله امام خمینی(ره) در روز اول جنگ که «تا یک نظامی بیگانه در خاک ایران وجود دارد مردم از کشور خویش دفاع خواهند کرد»، سبب شد تا ایشان مظهر اراده ملی برای آزادسازی سرزمینمان باشند.
با حمایت منسجم افکار عمومی و حضور نیروهای داوطلب مردمی، نیروهای مسلح سرشار از انرژی و روحیه شدند و حماسه‌ها یکی پس از دیگری رخ داد؛ «آبادان از محاصره خارج شد»، «بستان آزاد شد»، «رزمندگان به مرز فکه رسیدند» و درنهایت طی 23 روز نبرد بی‌امان در عملیات «بیت‌المقدس»، «خونین‌شهر دوباره خرمشهر شد» و پرچم پرافتخار جمهوری اسلامی ایران بر فراز مسجد جامع آن به اهتزاز درآمد. مردم با تمام وجود احساس کردند که «ان تنصرالله ینصرکم». آنها به انتظار نماندند تا «از آسمان اتفاقی بیفتد» یا «دستی از غیب برون‌آید و کاری کند»، بلکه دست‌به‌کار شدند، به خدای بزرگ و مهربان توکل کردند، در صحنه حاضر شدند و خداوند هم آنها را یاری کرد تا خرمشهر در سوم خرداد 1361 فتح شود. مردم که با همدلی عمومی در جریان نهضت اسلامی در سال 1357، شاه را از اریکه استبداد به زیر آورده و بر حکومت فردی و مادام‌العمر وی خط بطلان کشیده بودند، بار دیگر با تکیه بر قدرت و اراده ملی، ارتش متجاوز عراق را از خرمشهر بیرون راندند و مهر ذلت را بر پیشانی صدام‌حسین بی‌رحم، نشاندند. «فاعتبروا یا اولی الابصار».
عراق از اشغال خرمشهر به‌عنوان مهم‌ترین دستاورد از تحمیل جنگ بر ایران یاد می‌کرد. باور صدام در آن روزها این بود که با حفظ این اشغال در کنار ادامه حصر آبادان، رویای «شط‌العرب» خواندن «اروندرود» تحقق می‌یابد و این رودخانه مهم را برای همیشه به تصرف در خواهد آورد. شکست حصر آبادان در پنجم مهرماه ۱۳۶۰ و فتح خرمشهر در سوم خرداد ۱۳۶۱ این رویای دیکتاتور سابق عراق را نقش بر آب کرد. «نقطه عطف» آزادسازی خرمشهر به اندازه‌ای دارای اهمیت بود که برخی ناظران آگاه، تقسیم‌بندی جنگ «پیش از فتح خرمشهر» و «پس از آزادی خرمشهر» را صورت دادند.
از چهارم آبان 1359 تا دوم خرداد 1361 که خرمشهر حدود 19 ماه در اشغال ارتش متجاوز بعث بود، روزهای دشواری بر همه مردم ایران و نیروهای مسلح کشور گذشت. توفیق عراق در پیشروی به سوی شهرهای مرزی ایران، دشمنان و رقبای جمهوری اسلامی، از جمله کشورهایی مانند آمریکا و عربستان را خشنود کرده بود.
با وجود شرایط خاص ابتدای جنگ، تلاش مدافعان ایران این بود که در مسیر پیشروی ارتش عراق، موانعی ایجاد کنند اما ارتش عراق توانست سرزمینی حدود 20هزارکیلومترمربع از خاک ایران عزیزمان را به اشغال و کنترل قوای خود درآورد. نگرانی آنان از «انرژی آزاد شده بر اثر ظهور انقلاب اسلامی» به میزانی جدی بود که پس از فتح خرمشهر، گمان کردند توانسته‌اند به‌طور کامل آن را تحت‌کنترل درآورند. در آن مقطع تعداد زیادی از شهرها و روستاهای مرزی ایران توسط ارتش متجاوز صدام اشغال شد ولی تصرف خرمشهر، این باور را در میان حامیان وی ایجاد کرد که موازنه قوا به نفع عراق به‌هم خورده است. با وجود میلیون‌ها آواره از مردم استان‌های مرزی و نگرانی‌ای که از گسترش دامنه جنگ وجود داشت، فتح خرمشهر آرزویی بود که در دل همه ایرانیان - چه کسانی که برای دفاع از کشور به جبهه‌ها سرازیر شده بودند و چه کسانی که حامی رزمندگان بودند- شعله می‌کشید. جمله امام خمینی(ره) در روز اول جنگ که «تا یک نظامی بیگانه در خاک ایران وجود دارد مردم از کشور خویش دفاع خواهند کرد»، سبب شد تا ایشان مظهر اراده ملی برای آزادسازی سرزمینمان باشند.
با حمایت منسجم افکار عمومی و حضور نیروهای داوطلب مردمی، نیروهای مسلح سرشار از انرژی و روحیه شدند و حماسه‌ها یکی پس از دیگری رخ داد؛ «آبادان از محاصره خارج شد»، «بستان آزاد شد»، «رزمندگان به مرز فکه رسیدند» و درنهایت طی 23 روز نبرد بی‌امان در عملیات «بیت‌المقدس»، «خونین‌شهر دوباره خرمشهر شد» و پرچم پرافتخار جمهوری اسلامی ایران بر فراز مسجد جامع آن به اهتزاز درآمد. مردم با تمام وجود احساس کردند که «ان تنصرالله ینصرکم». آنها به انتظار نماندند تا «از آسمان اتفاقی بیفتد» یا «دستی از غیب برون‌آید و کاری کند»، بلکه دست‌به‌کار شدند، به خدای بزرگ و مهربان توکل کردند، در صحنه حاضر شدند و خداوند هم آنها را یاری کرد تا خرمشهر در سوم خرداد 1361 فتح شود. مردم که با همدلی عمومی در جریان نهضت اسلامی در سال 1357، شاه را از اریکه استبداد به زیر آورده و بر حکومت فردی و مادام‌العمر وی خط بطلان کشیده بودند، بار دیگر با تکیه بر قدرت و اراده ملی، ارتش متجاوز عراق را از خرمشهر بیرون راندند و مهر ذلت را بر پیشانی صدام‌حسین بی‌رحم، نشاندند. «فاعتبروا یا اولی الابصار».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.