|

«ورود ممنوع» چین به بازار «تابلوفرش» ایران

شرق: ایران به فرش و پسته‌اش معروف است و اگر نمادی بخواهیم برای این دیار کهن در نظر بگیریم از صنایع‌دستی چون قلم‌زنی‌ها، میناکاری‌ها و تابلوفرش‌ها می‌توانیم نام ببریم. هرچند بازار فرش ایران در سال‌های گذشته آماج ورود فرش‌های فانتزی ترکیه‌ای و چینی قرار گرفت اما جالب است بدانید که هیچ کشوری حتی چین توان ورود به بازار تابلوفرش ایرانی را نداشته است. یوسف‌پور، یکی از فروشندگان تابلوفرش‌های نفیس در میدان فردوسی علت را دراختیارنداشتن فنون این حرفه می‌داند و می‌گوید: چینی‌ها خودشان از مشتریان ما هستند و اتفاقا علاقه زیادی به تابلوفرش‌های ایرانی دارند. قیمت‌ها در این بازار از 200هزارتومان شروع می‌شود ولی برای آن سقف قیمتی قایل نمی‌شوند و معتقدند برخی از هنرها هستند که قیمت ندارند. اگر به‌دنبال خرید تابلوفرشی ارزان هستید بهتر است در بین خطاطی‌شده‌ها به‌دنبال تابلو دلخواهتان باشید چراکه در بافت نوشته‌های خطاطی‌شده رنگی کمتر از طرح‌های منظره و چهره استفاده می‌شود. در هر حال این هنر قدیمی که دوسالی است در رکود به‌سر می‌برد در آذربایجان‌‌شرقی و ابتدا در تبریز متداول بوده، اما به‌تدریج با توسعه روزافزون روابط بازار و تجارت و نیز بالارفتن حجم تقاضا و در نهایت با صنعتی‌شدن این هنر، تولیدکنندگان نیمه‌متمرکز تبریز که بافندگان سردرودی نیز در آن کارگاه‌ها مشغول بودند بیشتر به تجارت تابلوفرش روی آوردند.

‌ آقای یوسف‌پور در مغازه جمع‌وجور شما به‌نظر می‌رسد تابلوها روی‌هم‌ انباشته ‌شده است. چه تعداد تابلو و طرح در مغازه خود دارید؟
حدود هزارتابلو در اینجا موجود است و به همین تعداد طرح. چراکه هیچ تابلویی را نمی‌توانید اینجا پیدا کنید که طرحی مشابه دیگری داشته باشد و از هر طرح فقط یک نمونه وجود دارد.
‌ یعنی اگر یک طرحی مشتری بیشتری داشته باشد تولید نخواهد شد؟
طراحان غالبا از طرح ابداعی خود نمونه‌های بسیار محدودی را به بازار عرضه می‌کنند و در صورت ایجاد تقاضا برای آن طرح در دستور بافت بیشتر قرار می‌گیرد. تابلوفرش هنر دست است و مانند کارهای ماشینی سری‌بافی نمی‌شود.
‌ تابلوها نیز مانند فرش‌بافت شهرهایی مانند تبریز، کاشان، قم و مشهد است؟
خیر. تابلو تفاوت زیادی با فرش دارد. بافت تابلوفرش در آذربایجان‌‌شرقی، ابتدا در تبریز متداول بوده، اما به‌تدریج با توسعه روزافزون روابط بازار و تجارت و نیز بالارفتن حجم تقاضا و در نهایت با صنعتی‌شدن این هنر، تولیدکنندگان نیمه‌متمرکز تبریز که بافندگان سردرودی نیز در آن کارگاه‌ها مشغول بودند بیشتر به تجارت تابلوفرش روی آوردند ولی در شهرهای دیگر بافت آن مرسوم نیست.
‌ در سال‌های اخیر بازار فرش با ورود فرش‌های فانتزی ترکیه‌ای و چینی تغییرچهره داد. آیا این اتفاق در بازار تابلوفرش نیز افتاده است؟
این هنر ویژگی و فنون مخصوص به خود را دارد بنابراین هیچ کشوری و حتی چین توان ورود به این بازار را نداشته است.
‌تابلوها بر اساس نوع بافت به چند دسته تقسیم می‌شوند؟
معمولا به سه‌روش پوستربافت، کامپیوتربافت و کدبافی، تابلو بافته می‌شود. در پوستربافت از سوژه مورد نظر کسی تهیه شده و از روی آن بافت صورت می‌گیرد. در کامپیوتربافت نیز طراحی توسط کامپیوتر صورت گرفته و بافت انجام می‌شود ولی باکیفیت‌ترین تابلوها پوستربافت‌ها هستند چرا که تنوع رنگ در آنها بسیار بالاتر است. در کامپیوتر تنوع رنگی بالایی وجود ندارد و برخی از تناژ رنگ‌ها خودبه‌خود در تابلو حذف می‌شوند.
‌ قیمت‌ها نیز بر اساس نوع بافت تغییر می‌کند؟
قیمت‌ها از 200هزارتومان شروع می‌شود اما برای سقف آن نمی‌توان قیمتی عنوان کرد. گاهی هنر آنقدر ارزش پیدا می‌کند که برای آن نمی‌توان نرخی تعیین کرد. در تابلو نیز برخی از جمله نفیس‌ترین‌ها قیمت‌هایی درخور ارزش هنرشان دارند. در مجموع اما تابلوها بر اساس نوع بافت و میزان رنگی که در آن به کار می‌رود و اندازه آن، قیمت‌گذاری می‌شوند. ارزان‌ترین تابلوها نیز از نوع نوشته‌های خطاطی‌شده مانند «وان‌یکاد» است چراکه بافتی ساده داشته و میزان رنگ به‌کاررفته در آن محدود است. بنابراین یک تابلو خطاطی‌شده از تابلویی که چهره یا منظره‌ای را نشان می‌دهد با اندازه و بافت یکسان، ارزان‌تر خواهد بود.
‌ نوع نخی که در این فرش‌ها به کار می‌رود چیست؟
از کُرک و ابریشم استفاده می‌شود و به‌طور کلی نخ‌های پلی‌استر در این فرش‌ها کاربرد ندارد.
‌ در یکی، دوسال اخیر وضعیت بازار شما چگونه بوده است؟
بیش از هر چیز قیمت‌ها تغییر کرده است. تابلوهایی که 300هزارتومان قیمت داشت امروز به 900هزارتومان رسیده است. به‌تبع آن نیز تعداد مشتریان کمتر شده است. تابلوفرش البته مشتریان خاص خود را دارد و افرادی از قشر مرفه و نیمه‌مرفه جامعه، متقاضی این نوع تابلوها هستند. با این‌همه تعداد این افراد نیز در بازار الوان تابلوفرش کاهش یافته است.
شرق: ایران به فرش و پسته‌اش معروف است و اگر نمادی بخواهیم برای این دیار کهن در نظر بگیریم از صنایع‌دستی چون قلم‌زنی‌ها، میناکاری‌ها و تابلوفرش‌ها می‌توانیم نام ببریم. هرچند بازار فرش ایران در سال‌های گذشته آماج ورود فرش‌های فانتزی ترکیه‌ای و چینی قرار گرفت اما جالب است بدانید که هیچ کشوری حتی چین توان ورود به بازار تابلوفرش ایرانی را نداشته است. یوسف‌پور، یکی از فروشندگان تابلوفرش‌های نفیس در میدان فردوسی علت را دراختیارنداشتن فنون این حرفه می‌داند و می‌گوید: چینی‌ها خودشان از مشتریان ما هستند و اتفاقا علاقه زیادی به تابلوفرش‌های ایرانی دارند. قیمت‌ها در این بازار از 200هزارتومان شروع می‌شود ولی برای آن سقف قیمتی قایل نمی‌شوند و معتقدند برخی از هنرها هستند که قیمت ندارند. اگر به‌دنبال خرید تابلوفرشی ارزان هستید بهتر است در بین خطاطی‌شده‌ها به‌دنبال تابلو دلخواهتان باشید چراکه در بافت نوشته‌های خطاطی‌شده رنگی کمتر از طرح‌های منظره و چهره استفاده می‌شود. در هر حال این هنر قدیمی که دوسالی است در رکود به‌سر می‌برد در آذربایجان‌‌شرقی و ابتدا در تبریز متداول بوده، اما به‌تدریج با توسعه روزافزون روابط بازار و تجارت و نیز بالارفتن حجم تقاضا و در نهایت با صنعتی‌شدن این هنر، تولیدکنندگان نیمه‌متمرکز تبریز که بافندگان سردرودی نیز در آن کارگاه‌ها مشغول بودند بیشتر به تجارت تابلوفرش روی آوردند.

‌ آقای یوسف‌پور در مغازه جمع‌وجور شما به‌نظر می‌رسد تابلوها روی‌هم‌ انباشته ‌شده است. چه تعداد تابلو و طرح در مغازه خود دارید؟
حدود هزارتابلو در اینجا موجود است و به همین تعداد طرح. چراکه هیچ تابلویی را نمی‌توانید اینجا پیدا کنید که طرحی مشابه دیگری داشته باشد و از هر طرح فقط یک نمونه وجود دارد.
‌ یعنی اگر یک طرحی مشتری بیشتری داشته باشد تولید نخواهد شد؟
طراحان غالبا از طرح ابداعی خود نمونه‌های بسیار محدودی را به بازار عرضه می‌کنند و در صورت ایجاد تقاضا برای آن طرح در دستور بافت بیشتر قرار می‌گیرد. تابلوفرش هنر دست است و مانند کارهای ماشینی سری‌بافی نمی‌شود.
‌ تابلوها نیز مانند فرش‌بافت شهرهایی مانند تبریز، کاشان، قم و مشهد است؟
خیر. تابلو تفاوت زیادی با فرش دارد. بافت تابلوفرش در آذربایجان‌‌شرقی، ابتدا در تبریز متداول بوده، اما به‌تدریج با توسعه روزافزون روابط بازار و تجارت و نیز بالارفتن حجم تقاضا و در نهایت با صنعتی‌شدن این هنر، تولیدکنندگان نیمه‌متمرکز تبریز که بافندگان سردرودی نیز در آن کارگاه‌ها مشغول بودند بیشتر به تجارت تابلوفرش روی آوردند ولی در شهرهای دیگر بافت آن مرسوم نیست.
‌ در سال‌های اخیر بازار فرش با ورود فرش‌های فانتزی ترکیه‌ای و چینی تغییرچهره داد. آیا این اتفاق در بازار تابلوفرش نیز افتاده است؟
این هنر ویژگی و فنون مخصوص به خود را دارد بنابراین هیچ کشوری و حتی چین توان ورود به این بازار را نداشته است.
‌تابلوها بر اساس نوع بافت به چند دسته تقسیم می‌شوند؟
معمولا به سه‌روش پوستربافت، کامپیوتربافت و کدبافی، تابلو بافته می‌شود. در پوستربافت از سوژه مورد نظر کسی تهیه شده و از روی آن بافت صورت می‌گیرد. در کامپیوتربافت نیز طراحی توسط کامپیوتر صورت گرفته و بافت انجام می‌شود ولی باکیفیت‌ترین تابلوها پوستربافت‌ها هستند چرا که تنوع رنگ در آنها بسیار بالاتر است. در کامپیوتر تنوع رنگی بالایی وجود ندارد و برخی از تناژ رنگ‌ها خودبه‌خود در تابلو حذف می‌شوند.
‌ قیمت‌ها نیز بر اساس نوع بافت تغییر می‌کند؟
قیمت‌ها از 200هزارتومان شروع می‌شود اما برای سقف آن نمی‌توان قیمتی عنوان کرد. گاهی هنر آنقدر ارزش پیدا می‌کند که برای آن نمی‌توان نرخی تعیین کرد. در تابلو نیز برخی از جمله نفیس‌ترین‌ها قیمت‌هایی درخور ارزش هنرشان دارند. در مجموع اما تابلوها بر اساس نوع بافت و میزان رنگی که در آن به کار می‌رود و اندازه آن، قیمت‌گذاری می‌شوند. ارزان‌ترین تابلوها نیز از نوع نوشته‌های خطاطی‌شده مانند «وان‌یکاد» است چراکه بافتی ساده داشته و میزان رنگ به‌کاررفته در آن محدود است. بنابراین یک تابلو خطاطی‌شده از تابلویی که چهره یا منظره‌ای را نشان می‌دهد با اندازه و بافت یکسان، ارزان‌تر خواهد بود.
‌ نوع نخی که در این فرش‌ها به کار می‌رود چیست؟
از کُرک و ابریشم استفاده می‌شود و به‌طور کلی نخ‌های پلی‌استر در این فرش‌ها کاربرد ندارد.
‌ در یکی، دوسال اخیر وضعیت بازار شما چگونه بوده است؟
بیش از هر چیز قیمت‌ها تغییر کرده است. تابلوهایی که 300هزارتومان قیمت داشت امروز به 900هزارتومان رسیده است. به‌تبع آن نیز تعداد مشتریان کمتر شده است. تابلوفرش البته مشتریان خاص خود را دارد و افرادی از قشر مرفه و نیمه‌مرفه جامعه، متقاضی این نوع تابلوها هستند. با این‌همه تعداد این افراد نیز در بازار الوان تابلوفرش کاهش یافته است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.