|

تب‌و‌تاب بازار رسولی

محمد باقرزاده . خبرنگار در زاهدان

حکایت از آخرین روز‌های شهریور 88 آغاز شد؛ زمانی که به همراه همکلاسی سابق و پدرشان جهت ثبت‌نام در دانشگاه سیستان‌و‌بلوچستان وارد زاهدان شدیم.
نام چهارراه رسولی را از راننده تاکسی که ما را از ترمینال به دانشگاه می‌رساند و در پاسخ به این سوال پدر دوستم که «کجا می‌شود اجناس خارجی پیدا کرد در این شهر؟» شنیدم؛ بازاری که همه آن را با نام چهارراه رسولی و در ادبیات بسیاری از مردم شهر «چهارراه» می‌شناسند. عصر همان روز با ترسی خاص وارد بازاری شدیم که در آن هر چیزی پیدا می‌شد، از شیرمرغ گرفته تا جان آدمیزاد، از پارچه و کفش‌های مارک تا لباس‌های تاناکورا، از انواع قهوه و چای گرفته تا گوشی‌های چینی و کره‌ای و قرص‌ها و مواد مخدر؛ بازاری که در گوشه‌گوشه آن نوجوانانی به آرامی تبلیغ پاسور، انواع اسپره، شوکر و قرص و... می‌کردند که همین مساله تا اندازه‌ای فضای ترس‌آوری ایجاد می‌کرد؛ ترسی که به‌نظر می‌آید با گذر زمان و چندین بار حضور در این بازار و دیدن شرایط عادی آن از بین می‌رود.
بازاری که بخش وسیعی از آن درون کوچه‌پس‌کوچه‌های یک خیابان واقع شده ‌است و فروشندگان نوجوان و حتی بعضا نونهالی که به‌تنهایی برخی از مغازه‌ها را اداره می‌کنند، از دیگر مواردی است که در نگاه اول کمی عجیب به نظر می‌آید.
چهارراه رسولی بازاری است که تب دیدار و خرید از آن برای هر شهروند زاهدانی تند و کند می‌شود ولی از بین نمی‌رود، چراکه تنوع اجناس و قیمت آن می‌تواند هر سلیقه‌ای را ترغیب به خرید کند.
برای مارک و برند‌بازانی که قیمت سرسام‌آور کفش و لباس‌های مورد علاقه‌شان آنها را به ستوه آورده ‌است، خرید اجناس نه‌چندان شیک و نو چهارراه رسولی بهتر از ایستادن پشت ویترین نمایندگی‌ها و‌ بوتیک‌ها و حسرت‌خوردن است و برای کسانی که از لباس تنها انتظار پوشش با حداقل قیمت را دارند کجا می‌تواند بهتر از بازاری باشد که بوی بد برخی لباس‌های تاناکواریش از فاصله‌های دور هم شنیده می‌شود (لباس‌هایی که به‌گفته فروشندگان از پاکستان وارد می‌شوند). بسیاری از دانشجویان و مسافران این شهر نیز ترجیح می‌دهند با سوغاتی از این بازار به شهر خود برگردند یا حداقل بخشی از اوقات خود را در این بازار و چانه‌زنی با فروشندگانی که اکثرا حوصله صحبت‌کردن را هم ندارند، بگذرانند؛ فروشندگانی که کمتر با مشتری به‌گرمی برخورد می‌کنند. در این بازار انگار از فروشندگان پرحرفی که سعی می‌کنند به هر شکل‌ممکن مشتری را وادار به خرید کنند، خبری نیست.
نوسان قیمت این بازار را علاوه بر اقتصاد و ارز کشور «باز یا بسته‌بودن مرز» تعیین می‌کند عبارتی که همواره از زبان فروشندگان و در پاسخ به چانه‌زنی‌ها و اعتراض مشتریان به قیمت بالای اجناس شنیده می‌شود؛ نوسانی که البته همواره میل به سمت افزایش دارد چراکه در بسیاری از مواقع مرز بسته است یا حداقل فروشندگان چنین اعتقادی دارند.
به‌نظر می‌آید فروشندگان در این سال‌ها تغییرات زیادی داشته‌اند، آنان که پیش از این کمتر اطلاع و علاقه‌ای به مارک و کشور تولید‌کننده اجناس داشتند، حالا معیار قیمت و فروش را برند و کشور تولید‌کننده قرار می‌دهند؛ موضوعی که بومی‌ها عامل به‌وجودآورنده‌اش را دانشجویان و مسافرانی می‌دانند که هیجان‌زده از کشف اجناس با مارک معتبر به خرید می‌پردازند و به‌افزایش قیمت کمک می‌کنند. صرف‌نظر از خاطرات و خریدهایی که در این بازار داشتم، چهارراه رسولی حالا برای من تداعی‌گر همکاران غیربومی‌ای است که این روزها تب تند خرید از بازار رسولی را تجربه می‌کنند؛ کسانی‌ که خستگی ناشی از یک روز کاری را با خریدهای متنوعی از این بازار از بین می‌برند؛ خرید‌های روزانه‌ای که به نظر ضروری هم نمی‌آیند اما حس «ارزان و به‌صرفه‌خریدن» را ایجاد می‌کنند.
حکایت از آخرین روز‌های شهریور 88 آغاز شد؛ زمانی که به همراه همکلاسی سابق و پدرشان جهت ثبت‌نام در دانشگاه سیستان‌و‌بلوچستان وارد زاهدان شدیم.
نام چهارراه رسولی را از راننده تاکسی که ما را از ترمینال به دانشگاه می‌رساند و در پاسخ به این سوال پدر دوستم که «کجا می‌شود اجناس خارجی پیدا کرد در این شهر؟» شنیدم؛ بازاری که همه آن را با نام چهارراه رسولی و در ادبیات بسیاری از مردم شهر «چهارراه» می‌شناسند. عصر همان روز با ترسی خاص وارد بازاری شدیم که در آن هر چیزی پیدا می‌شد، از شیرمرغ گرفته تا جان آدمیزاد، از پارچه و کفش‌های مارک تا لباس‌های تاناکورا، از انواع قهوه و چای گرفته تا گوشی‌های چینی و کره‌ای و قرص‌ها و مواد مخدر؛ بازاری که در گوشه‌گوشه آن نوجوانانی به آرامی تبلیغ پاسور، انواع اسپره، شوکر و قرص و... می‌کردند که همین مساله تا اندازه‌ای فضای ترس‌آوری ایجاد می‌کرد؛ ترسی که به‌نظر می‌آید با گذر زمان و چندین بار حضور در این بازار و دیدن شرایط عادی آن از بین می‌رود.
بازاری که بخش وسیعی از آن درون کوچه‌پس‌کوچه‌های یک خیابان واقع شده ‌است و فروشندگان نوجوان و حتی بعضا نونهالی که به‌تنهایی برخی از مغازه‌ها را اداره می‌کنند، از دیگر مواردی است که در نگاه اول کمی عجیب به نظر می‌آید.
چهارراه رسولی بازاری است که تب دیدار و خرید از آن برای هر شهروند زاهدانی تند و کند می‌شود ولی از بین نمی‌رود، چراکه تنوع اجناس و قیمت آن می‌تواند هر سلیقه‌ای را ترغیب به خرید کند.
برای مارک و برند‌بازانی که قیمت سرسام‌آور کفش و لباس‌های مورد علاقه‌شان آنها را به ستوه آورده ‌است، خرید اجناس نه‌چندان شیک و نو چهارراه رسولی بهتر از ایستادن پشت ویترین نمایندگی‌ها و‌ بوتیک‌ها و حسرت‌خوردن است و برای کسانی که از لباس تنها انتظار پوشش با حداقل قیمت را دارند کجا می‌تواند بهتر از بازاری باشد که بوی بد برخی لباس‌های تاناکواریش از فاصله‌های دور هم شنیده می‌شود (لباس‌هایی که به‌گفته فروشندگان از پاکستان وارد می‌شوند). بسیاری از دانشجویان و مسافران این شهر نیز ترجیح می‌دهند با سوغاتی از این بازار به شهر خود برگردند یا حداقل بخشی از اوقات خود را در این بازار و چانه‌زنی با فروشندگانی که اکثرا حوصله صحبت‌کردن را هم ندارند، بگذرانند؛ فروشندگانی که کمتر با مشتری به‌گرمی برخورد می‌کنند. در این بازار انگار از فروشندگان پرحرفی که سعی می‌کنند به هر شکل‌ممکن مشتری را وادار به خرید کنند، خبری نیست.
نوسان قیمت این بازار را علاوه بر اقتصاد و ارز کشور «باز یا بسته‌بودن مرز» تعیین می‌کند عبارتی که همواره از زبان فروشندگان و در پاسخ به چانه‌زنی‌ها و اعتراض مشتریان به قیمت بالای اجناس شنیده می‌شود؛ نوسانی که البته همواره میل به سمت افزایش دارد چراکه در بسیاری از مواقع مرز بسته است یا حداقل فروشندگان چنین اعتقادی دارند.
به‌نظر می‌آید فروشندگان در این سال‌ها تغییرات زیادی داشته‌اند، آنان که پیش از این کمتر اطلاع و علاقه‌ای به مارک و کشور تولید‌کننده اجناس داشتند، حالا معیار قیمت و فروش را برند و کشور تولید‌کننده قرار می‌دهند؛ موضوعی که بومی‌ها عامل به‌وجودآورنده‌اش را دانشجویان و مسافرانی می‌دانند که هیجان‌زده از کشف اجناس با مارک معتبر به خرید می‌پردازند و به‌افزایش قیمت کمک می‌کنند. صرف‌نظر از خاطرات و خریدهایی که در این بازار داشتم، چهارراه رسولی حالا برای من تداعی‌گر همکاران غیربومی‌ای است که این روزها تب تند خرید از بازار رسولی را تجربه می‌کنند؛ کسانی‌ که خستگی ناشی از یک روز کاری را با خریدهای متنوعی از این بازار از بین می‌برند؛ خرید‌های روزانه‌ای که به نظر ضروری هم نمی‌آیند اما حس «ارزان و به‌صرفه‌خریدن» را ایجاد می‌کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.