|

سعودی‌ها در تدارک میزبانی از ظریف

سرانجام، قطار دیپلماسی منطقه‌ای ایران، به ایستگاه سعودی‌ها رسید. به گزارش «ایرنا» روز گذشته اعلام شد شاهزاده «سعود الفیصل» وزیر خارجه عربستان سعودی، به فکر تدارک برای میزبانی از «محمدجواد ظریف» همتای ایرانی خود افتاده و از او برای دیدار از «ریاض» دعوت کرده است. «سعودالفیصل بن عبدالعزیز آل‌سعود» که از 39 سال پیش سکاندار وزارت خارجه عربستان است، از اعلام آمادگی ریاض برای گفت‌وگو با تهران خبر داد. البته هنوز تهران واکنش خاصی نسبت به این خبر نشان نداده است. چندی پیش بود که برخی روزنامه‌های لبنانی از جمله «السفیر» از رایزنی دیپلماتیک غیرعلنی تهران و ریاض برای سفر وزیر خارجه ایران به عربستان خبر داده بود.
کشمکش ایران و عربستان باعث شده تا برخی کشورهای منطقه، سودای میانجیگری میان بزرگان شمال و جنوب خلیج‌فارس را در سر داشته باشند. «کویت»، «عمان» و اخیرا «پاکستان» سه کشوری هستند که با یکدیگر بر سر میانجیگری در رابطه تهران و ریاض رقابت دارند و شاید بتوان «اسلام‌آباد» را پیروز این رقابت دانست. کشوری که نخست‌وزیرش یکشنبه این هفته برای سفری دو روزه به تهران آمد. پیش از سفر «نوازشریف» به تهران، اخباری مبنی بر آمادگی اسلام‌آباد برای نقش‌آفرینی بین تهران و ریاض منتشر شده بود. فروردین امسال بود که «سرتاج عزیز»، مشاور امنیت ملی پاکستان و وزیر خارجه این کشور در مصاحبه‌ای گفته بود: «ما به دنبال ایجاد توازن بین ایران‌وعربستان و کاهش تنش‌ها بین دو کشور هستیم.» مقامات «عربستان» و «پاکستان» در چند ماه اخیر رفت و آمدهای زیادی به پایتخت‌های یکدیگر داشتند. همچنین موضع مشترکشان در بحران سوریه که در قالب بیانیه مشترک در پایان سفر ولیعهد عربستان به اسلام‌آباد صادر شد، شاهد نزدیکی بیش‌ازپیش این میانجی جدید به یک طرف دعوا بود. اما به هر صورت اعلام خبر دعوت از «ظریف» توسط وزیر خارجه سعودی، یک روز پس از دیدار نخست‌وزیر پاکستان با مقامات ایرانی در تهران را می‌توان نشانه‌ای از میانجیگری موفقیت‌‌آمیز «اسلام‌آباد» دانست که می‌تواند هموار‌کننده جاده پر دست‌انداز و ناهموار تهران-ریاض باشد. کویت نیز پیش از این اعلام کرده بود که حاضر است که نقش میانجی ایران و عربستان را بازی کند. همینطور در مسقط نیز در حالی‌که «یوسف بن علوی» وزیر خارجه عمان در مصاحبه با «الحیات» گفته بود که «تهران» و «ریاض» نیازی به میانجی ندارند، اما مدتی پس از آن، «المانیتور» در گزارشی مدعی شد که مقامات دو کشور در مسقط مذاکرات پنهانی با یکدیگر را آغاز کرده‌اند.
هرچند پس از روی کار آمدن دولت یازدهم، محل توجه سیاست خارجی ایران از «آمریکای‌لاتین» و «آفریقا» به کشورهای همسایه نقل مکان کرد، ولی با این وجود تاکنون دیداری مستقیم بین مقامات دو کشور برقرار نشده بود. چند روز پس از توافق هسته‌ای ژنو میان ایران و «گروه 1+5» بود که «ظریف» در یک تور خاورمیانه‌ای به سه کشور «کویت»، «قطر» و «عمان» و با وقفه‌ای یک‌روزه به «امارات متحده عربی» سفر کرد.
برخی اخبار از قصد وزیر خارجه ایران برای سفر به عربستان حکایت می‌کرد که به بهانه «مرخصی پادشاه عربستان» این سفر صورت نگرفت. اما نمی‌توان این برخورد عربستان را تنها به واکنش منفی این کشور نسبت به توافق ژنو مرتبط دانست. چراکه ریشه اختلافات ایران و عربستان، در سال‌های اخیر را می‌توان به اختلاف مواضع دو کشور در تحولات «سوریه»، «لبنان» و «بحرین» مرتبط دانست. در بحران «سوریه» پس از دعوت سازمان‌ملل از «ایران» برای شرکت در کنفرانس «ژنو2» در مورد سوریه که بهمن سال گذشته برگزار شد، سعودی‌ها واکنش خشمگینانه‌ای نشان دادند و رسما خواهان بازپس‌گیری دعوت ایران شدند.
در بحرین نیز عربستان با حمایت تمام‌قد از حکومت منامه، واکنش‌های ایران در مورد سرکوب شیعیان بحرینی را برانگیخت. چالش بیروت نیز صحنه منازعه ایران و عربستان بود که در آخرین مورد آن، تهران رشته انفجارهایی که علیه مراکز دیپلماتیک ایرانی انجام شد را به ریاض نسبت داد.
سرانجام، قطار دیپلماسی منطقه‌ای ایران، به ایستگاه سعودی‌ها رسید. به گزارش «ایرنا» روز گذشته اعلام شد شاهزاده «سعود الفیصل» وزیر خارجه عربستان سعودی، به فکر تدارک برای میزبانی از «محمدجواد ظریف» همتای ایرانی خود افتاده و از او برای دیدار از «ریاض» دعوت کرده است. «سعودالفیصل بن عبدالعزیز آل‌سعود» که از 39 سال پیش سکاندار وزارت خارجه عربستان است، از اعلام آمادگی ریاض برای گفت‌وگو با تهران خبر داد. البته هنوز تهران واکنش خاصی نسبت به این خبر نشان نداده است. چندی پیش بود که برخی روزنامه‌های لبنانی از جمله «السفیر» از رایزنی دیپلماتیک غیرعلنی تهران و ریاض برای سفر وزیر خارجه ایران به عربستان خبر داده بود.
کشمکش ایران و عربستان باعث شده تا برخی کشورهای منطقه، سودای میانجیگری میان بزرگان شمال و جنوب خلیج‌فارس را در سر داشته باشند. «کویت»، «عمان» و اخیرا «پاکستان» سه کشوری هستند که با یکدیگر بر سر میانجیگری در رابطه تهران و ریاض رقابت دارند و شاید بتوان «اسلام‌آباد» را پیروز این رقابت دانست. کشوری که نخست‌وزیرش یکشنبه این هفته برای سفری دو روزه به تهران آمد. پیش از سفر «نوازشریف» به تهران، اخباری مبنی بر آمادگی اسلام‌آباد برای نقش‌آفرینی بین تهران و ریاض منتشر شده بود. فروردین امسال بود که «سرتاج عزیز»، مشاور امنیت ملی پاکستان و وزیر خارجه این کشور در مصاحبه‌ای گفته بود: «ما به دنبال ایجاد توازن بین ایران‌وعربستان و کاهش تنش‌ها بین دو کشور هستیم.» مقامات «عربستان» و «پاکستان» در چند ماه اخیر رفت و آمدهای زیادی به پایتخت‌های یکدیگر داشتند. همچنین موضع مشترکشان در بحران سوریه که در قالب بیانیه مشترک در پایان سفر ولیعهد عربستان به اسلام‌آباد صادر شد، شاهد نزدیکی بیش‌ازپیش این میانجی جدید به یک طرف دعوا بود. اما به هر صورت اعلام خبر دعوت از «ظریف» توسط وزیر خارجه سعودی، یک روز پس از دیدار نخست‌وزیر پاکستان با مقامات ایرانی در تهران را می‌توان نشانه‌ای از میانجیگری موفقیت‌‌آمیز «اسلام‌آباد» دانست که می‌تواند هموار‌کننده جاده پر دست‌انداز و ناهموار تهران-ریاض باشد. کویت نیز پیش از این اعلام کرده بود که حاضر است که نقش میانجی ایران و عربستان را بازی کند. همینطور در مسقط نیز در حالی‌که «یوسف بن علوی» وزیر خارجه عمان در مصاحبه با «الحیات» گفته بود که «تهران» و «ریاض» نیازی به میانجی ندارند، اما مدتی پس از آن، «المانیتور» در گزارشی مدعی شد که مقامات دو کشور در مسقط مذاکرات پنهانی با یکدیگر را آغاز کرده‌اند.
هرچند پس از روی کار آمدن دولت یازدهم، محل توجه سیاست خارجی ایران از «آمریکای‌لاتین» و «آفریقا» به کشورهای همسایه نقل مکان کرد، ولی با این وجود تاکنون دیداری مستقیم بین مقامات دو کشور برقرار نشده بود. چند روز پس از توافق هسته‌ای ژنو میان ایران و «گروه 1+5» بود که «ظریف» در یک تور خاورمیانه‌ای به سه کشور «کویت»، «قطر» و «عمان» و با وقفه‌ای یک‌روزه به «امارات متحده عربی» سفر کرد.
برخی اخبار از قصد وزیر خارجه ایران برای سفر به عربستان حکایت می‌کرد که به بهانه «مرخصی پادشاه عربستان» این سفر صورت نگرفت. اما نمی‌توان این برخورد عربستان را تنها به واکنش منفی این کشور نسبت به توافق ژنو مرتبط دانست. چراکه ریشه اختلافات ایران و عربستان، در سال‌های اخیر را می‌توان به اختلاف مواضع دو کشور در تحولات «سوریه»، «لبنان» و «بحرین» مرتبط دانست. در بحران «سوریه» پس از دعوت سازمان‌ملل از «ایران» برای شرکت در کنفرانس «ژنو2» در مورد سوریه که بهمن سال گذشته برگزار شد، سعودی‌ها واکنش خشمگینانه‌ای نشان دادند و رسما خواهان بازپس‌گیری دعوت ایران شدند.
در بحرین نیز عربستان با حمایت تمام‌قد از حکومت منامه، واکنش‌های ایران در مورد سرکوب شیعیان بحرینی را برانگیخت. چالش بیروت نیز صحنه منازعه ایران و عربستان بود که در آخرین مورد آن، تهران رشته انفجارهایی که علیه مراکز دیپلماتیک ایرانی انجام شد را به ریاض نسبت داد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.