|

نامه‌ای به وزیر درباره تدریس زبان قومیت‌ها

سیدهاشم هدایتی . دانش‌آموخته مدیریت استراتژیک

1. آقای دکتر فانی، من 32سال است شما را می‌شناسم. اولین‌بار به گمانم در زمستان سال 1362 در شهر دیواندره شما را دیدم. به‌خاطر بارش شدید برف و راهبندان مجبور شدید سه‌شب در دیواندره در خوابگاه دوستان آموزش‌وپرورش بمانید. هرگز یادم نمی‌رود کتاب تاریخ اسلام دکترشریعتی را مطالعه می‌کردید. با هم بحث‌های زیادی کردیم درمورد خیلی چیزها. انسانی معتدل، معقول و فهیم به‌نظر آمدید. بعدها که مدیرکل آموزش‌وپرورش کردستان شدید در عمل هم همین فهم و عقلانیت را به نمایش گذاشتید. شما پس از یک دوره بعد از مهندس ارسطو، نماینده تام‌الاختیار وزارت آموزش‌وپرورش برای پاکسازی آموزش‌وپرورش استان کردستان از هواداران گروه‌های چپ وارد استان شدید. تفاوت انسان‌ها را در چنین مواقعی می‌توان بیشتر درک کرد. شما در حد توان و اختیارات خود تلاش کردید التیامی برای آلام آسیب‌دیده‌ها باشید. همان دوران تاکید بر حقوق شهروندی با زبان دیگر و قانونمندی با جدیت زیاد را می‌شد در مشی شما بازشناخت. سال‌ها گذشت تا اینکه در دوران آقای خاتمی، معاون وزیر شدید و مشی اعتدال را پی گرفتید و اینک شما سکاندار آموزش عمومی کشور هستید. تنها یک هفته قبل از رای اعتماد در یک اظهارنظر صریح در گفت‌وگو با جماران، وعده دادید؛ تدریس زبان مادری در مدارس اولویت شماست. حال زمان وفای‌به‌عهد است. هذا گوی و هذا میدان. الکریم اذا وعد وفی!
رهیافت قرآنی ضرورت تدریس زبان مادری و پذیرش تنوع
2. جناب آقای دکتر فانی! جنابعالی قطعا قایل به این هستید که قرآن مهم‌ترین سند دینی مسلمانان برای تدبیر اموراجتماعی و فردی آنان است و بهتر از بنده واقفید که خداوند قادر متعال در قرآن کریم زبان‌های مختلف را به‌عنوان آیت و نشانه خود نام برده است. از نگاه قرآن هیچ خطر و تهدیدی از ناحیه زبان‌های مختلف پذیرفته نیست. انتظار این است پس از 35سال عمر جمهوری اسلامی، به‌عنوان نظامی که پیروی از آیات قرآن را سرلوحه فعالیت‌های خود قرار داده است، به این آیه قرآن مجید اعتنای جدی بشود که می‌فرماید: «و من آیاته خلق السموات والارض واختلاف السنتکم و الوانکم آن فی ذالک لایات للعالمین» و یکی از آیات خداوند، خلقت آسمان‌ها و زمین است و یکی دیگر از تنوع زبان‌ها و رنگ‌های شما آدمیان است که در این امور نیز ادله‌ای برای دانشمندان عالم مشهود است (سوره روم. آیه22)
قانونی که نیازی به مصوبه متمم ندارد
3. جناب آقای وزیر! جنابعالی به‌واسطه رشته تحصیلی و تجربیات شغلی، مانوس با قانون‌اساسی جمهوری اسلامی هستید. همان طور که می‌دانید این سند وفاق ملی همه ایرانیان است. نمی‌دانم چندبار در این 34سالی که از تصویب قانون اساسی گذشته، اصل پانزدهم آن را قرائت فرموده‌اید! من صدها بار. اما هرگز متوجه نشدم اجرای کامل و بدون نقص تک‌تک عبارات چنین اصلی که به‌واسطه صراحت نیازمند تصویب قانون تفصیلی دیگری نیست- و اگر هم نیازمند بود هیچ فرقی در اصل موضوعی که می‌خواهم طرح کنم نداشت- برعهده کیست؟ رییس‌جمهور؟ وزرای آموزش‌وپرورش و عالی و...؟ نمی‌دانم اما به این عبارات بخش دوم اصل پانزدهم توجه فرمایید «استفاده از زبان‌های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه‌های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس، در کنار زبان فارسی آزاد است.» تدریس زبان‌های محلی و قومی در مدارس در کنار زبان فارسی... خیلی واضح و شفاف است. نه؟ جنابعالی به‌عنوان معدود وزیرانی که مفتخر هستید تمام سطوح مدیریتی را در آموزش‌وپرورش طی کرده‌اید تا به وزارت رسیده‌اید، می‌توانید بفرمایید ما به‌عنوان بخشی از مردمانی که دارای زبان محلی و قومی - غیر از فارسی- هستیم از چه کسی باید سوال کنیم که چرا پس از 34سال که از تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی گذشته است، این اصل مغفول‌مانده است؟
پیشنهاد تشکیل کارگروه تخصصی آموزش زبان قومیت‌ها در مدارس رسمی کشور
4. جناب آقای دکتر فانی! خوشحالم از اینکه شنیدم فرموده‌اید مصمم هستید بخش مغفول مانده این اصل مهم را محقق سازید. اما جنابعالی نیک می‌دانید و در این باب بسی فراتر از امثال من با پیچیدگی موضوع آشنایی دارید اما از باب اینکه به بهانه تبریک منصب جدید، پیامی برایتان فرستاده باشم و از سال‌ها دوستی با شما ابراز خرسندی کنم -به‌ویژه از اینکه این امر مهم را جزو وظایف وزارتی خود دانسته‌اید خوشحالی مضاعف خودم را بیان کنم- صرفا از باب رسالت ملی شهروندی این سرزمین عزیز و البته وظیفه دوستی، ضمن اعلام آمادگی برای هرگونه همکاری، در این مساله مهم، به جنابعالی پیشنهاد کنم که آغاز این ماموریت بسیار مهم و تاریخی را با تشکیل یک کارگروه تخصصی برای هماهنگی و زمینه‌سازی پیش‌نیازهای تحقق آن کلید بزنید. در این کارگروه دست‌کم نمایندگان صاحب‌نظر قومیت‌هایی نظیر: ترک‌ها، کردها، بلوچ‌ها، ترکمن‌ها و سایر قومیت‌هایی که زبان مادری‌شان از ظرفیت آموزشی و تدریس در آموزش‌وپرورش برخوردار است حضور داشته باشند. بدیهی است رعایت استانداردهای لازم در زمینه تربیت معلم، برنامه‌ریزی تنظیم متون درسی و روش‌های اجرایی، با رعایت شرایط هر منطقه، می‌تواند در اولویت‌های کاری این کارگروه قرار بگیرد. تردید نداشته باشید همه اساتید دانشگاه و معلمان باسابقه مناطق قومی جنابعالی را در این مسیر سخت اما لذت‌بخش یاری خواهند نمود. خدای‌منان در جهت خدمت به سرزمین بزرگ ایران و همه ایرانیان، رهنما و حامی‌تان باشد.
1. آقای دکتر فانی، من 32سال است شما را می‌شناسم. اولین‌بار به گمانم در زمستان سال 1362 در شهر دیواندره شما را دیدم. به‌خاطر بارش شدید برف و راهبندان مجبور شدید سه‌شب در دیواندره در خوابگاه دوستان آموزش‌وپرورش بمانید. هرگز یادم نمی‌رود کتاب تاریخ اسلام دکترشریعتی را مطالعه می‌کردید. با هم بحث‌های زیادی کردیم درمورد خیلی چیزها. انسانی معتدل، معقول و فهیم به‌نظر آمدید. بعدها که مدیرکل آموزش‌وپرورش کردستان شدید در عمل هم همین فهم و عقلانیت را به نمایش گذاشتید. شما پس از یک دوره بعد از مهندس ارسطو، نماینده تام‌الاختیار وزارت آموزش‌وپرورش برای پاکسازی آموزش‌وپرورش استان کردستان از هواداران گروه‌های چپ وارد استان شدید. تفاوت انسان‌ها را در چنین مواقعی می‌توان بیشتر درک کرد. شما در حد توان و اختیارات خود تلاش کردید التیامی برای آلام آسیب‌دیده‌ها باشید. همان دوران تاکید بر حقوق شهروندی با زبان دیگر و قانونمندی با جدیت زیاد را می‌شد در مشی شما بازشناخت. سال‌ها گذشت تا اینکه در دوران آقای خاتمی، معاون وزیر شدید و مشی اعتدال را پی گرفتید و اینک شما سکاندار آموزش عمومی کشور هستید. تنها یک هفته قبل از رای اعتماد در یک اظهارنظر صریح در گفت‌وگو با جماران، وعده دادید؛ تدریس زبان مادری در مدارس اولویت شماست. حال زمان وفای‌به‌عهد است. هذا گوی و هذا میدان. الکریم اذا وعد وفی!
رهیافت قرآنی ضرورت تدریس زبان مادری و پذیرش تنوع
2. جناب آقای دکتر فانی! جنابعالی قطعا قایل به این هستید که قرآن مهم‌ترین سند دینی مسلمانان برای تدبیر اموراجتماعی و فردی آنان است و بهتر از بنده واقفید که خداوند قادر متعال در قرآن کریم زبان‌های مختلف را به‌عنوان آیت و نشانه خود نام برده است. از نگاه قرآن هیچ خطر و تهدیدی از ناحیه زبان‌های مختلف پذیرفته نیست. انتظار این است پس از 35سال عمر جمهوری اسلامی، به‌عنوان نظامی که پیروی از آیات قرآن را سرلوحه فعالیت‌های خود قرار داده است، به این آیه قرآن مجید اعتنای جدی بشود که می‌فرماید: «و من آیاته خلق السموات والارض واختلاف السنتکم و الوانکم آن فی ذالک لایات للعالمین» و یکی از آیات خداوند، خلقت آسمان‌ها و زمین است و یکی دیگر از تنوع زبان‌ها و رنگ‌های شما آدمیان است که در این امور نیز ادله‌ای برای دانشمندان عالم مشهود است (سوره روم. آیه22)
قانونی که نیازی به مصوبه متمم ندارد
3. جناب آقای وزیر! جنابعالی به‌واسطه رشته تحصیلی و تجربیات شغلی، مانوس با قانون‌اساسی جمهوری اسلامی هستید. همان طور که می‌دانید این سند وفاق ملی همه ایرانیان است. نمی‌دانم چندبار در این 34سالی که از تصویب قانون اساسی گذشته، اصل پانزدهم آن را قرائت فرموده‌اید! من صدها بار. اما هرگز متوجه نشدم اجرای کامل و بدون نقص تک‌تک عبارات چنین اصلی که به‌واسطه صراحت نیازمند تصویب قانون تفصیلی دیگری نیست- و اگر هم نیازمند بود هیچ فرقی در اصل موضوعی که می‌خواهم طرح کنم نداشت- برعهده کیست؟ رییس‌جمهور؟ وزرای آموزش‌وپرورش و عالی و...؟ نمی‌دانم اما به این عبارات بخش دوم اصل پانزدهم توجه فرمایید «استفاده از زبان‌های محلی و قومی در مطبوعات و رسانه‌های گروهی و تدریس ادبیات آنها در مدارس، در کنار زبان فارسی آزاد است.» تدریس زبان‌های محلی و قومی در مدارس در کنار زبان فارسی... خیلی واضح و شفاف است. نه؟ جنابعالی به‌عنوان معدود وزیرانی که مفتخر هستید تمام سطوح مدیریتی را در آموزش‌وپرورش طی کرده‌اید تا به وزارت رسیده‌اید، می‌توانید بفرمایید ما به‌عنوان بخشی از مردمانی که دارای زبان محلی و قومی - غیر از فارسی- هستیم از چه کسی باید سوال کنیم که چرا پس از 34سال که از تصویب قانون اساسی جمهوری اسلامی گذشته است، این اصل مغفول‌مانده است؟
پیشنهاد تشکیل کارگروه تخصصی آموزش زبان قومیت‌ها در مدارس رسمی کشور
4. جناب آقای دکتر فانی! خوشحالم از اینکه شنیدم فرموده‌اید مصمم هستید بخش مغفول مانده این اصل مهم را محقق سازید. اما جنابعالی نیک می‌دانید و در این باب بسی فراتر از امثال من با پیچیدگی موضوع آشنایی دارید اما از باب اینکه به بهانه تبریک منصب جدید، پیامی برایتان فرستاده باشم و از سال‌ها دوستی با شما ابراز خرسندی کنم -به‌ویژه از اینکه این امر مهم را جزو وظایف وزارتی خود دانسته‌اید خوشحالی مضاعف خودم را بیان کنم- صرفا از باب رسالت ملی شهروندی این سرزمین عزیز و البته وظیفه دوستی، ضمن اعلام آمادگی برای هرگونه همکاری، در این مساله مهم، به جنابعالی پیشنهاد کنم که آغاز این ماموریت بسیار مهم و تاریخی را با تشکیل یک کارگروه تخصصی برای هماهنگی و زمینه‌سازی پیش‌نیازهای تحقق آن کلید بزنید. در این کارگروه دست‌کم نمایندگان صاحب‌نظر قومیت‌هایی نظیر: ترک‌ها، کردها، بلوچ‌ها، ترکمن‌ها و سایر قومیت‌هایی که زبان مادری‌شان از ظرفیت آموزشی و تدریس در آموزش‌وپرورش برخوردار است حضور داشته باشند. بدیهی است رعایت استانداردهای لازم در زمینه تربیت معلم، برنامه‌ریزی تنظیم متون درسی و روش‌های اجرایی، با رعایت شرایط هر منطقه، می‌تواند در اولویت‌های کاری این کارگروه قرار بگیرد. تردید نداشته باشید همه اساتید دانشگاه و معلمان باسابقه مناطق قومی جنابعالی را در این مسیر سخت اما لذت‌بخش یاری خواهند نمود. خدای‌منان در جهت خدمت به سرزمین بزرگ ایران و همه ایرانیان، رهنما و حامی‌تان باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.