يادداشت روز
دو راهی سینما
محمدرضا اصلانی / کارگردان
مساله سینمای ایران در حال حاضر دو وجه پیدا کرده است. در سینمای عام ایران یکی پیروی از سلایق عمومی و دیگری پیروی از سفارشهای دولتی است. این جریان تا جایی پیش رفته است که میبینیم این دو وجه به جای آنکه همدیگر را تقویت کنند در واقع مقابل هم قرارگرفتهاند و همدیگر را تضعیف میکنند. مقوله سفارشی ساختن ضد جاذبههای عمومی میتواند باشد. از طرفی هم پیروی از جاذبههای عمومی به طور دایم به جای آنکه بگذارد سلایق رشد کند باعث میشود سلایق نزول کند، سینما هم ناچار است خود را با این نزول هماهنگ کند. این پروسه سقوط سلیقه و فرهنگ را به همراه دارد. مشکلات سینمای ایران زمانی حل میشود که هر دو طرف هم سینماگران و هم مسوولان متوجه نیاز یک ملت باشند تا اینکه سلیقه و منافع خود را درنظر بگیرند. منافع باعث شده است ارتقای فرهنگ کاملا فراموش شود تا جایی که افراد اهمیت ندهند یک ملت برای رشد و توسعه پایدار چه چیزهایی لازم دارد. راهحل این است که هر دو طرف هم مدیران فرهنگی کشور و هم سازندگان سینما و فرهنگ متوجه این دو مساله باشند. در واقع سینمای ملی ما جایگاهی باشد که در گسترش و رشد فرهنگ در عین جاذبههای عمومی اقدام کنند نه اینکه فقط به این جاذبهها بپردازند به این دلیل که جاذبهها سلایق را به قدری پایین میآورد که بعد از مدتی هیچ سلیقهای با سینما دیگر همراه و هماهنگ نخواهد بود و با نگرانی باید گفت سینما نازل خواهد شد، همانطور که این موضوع قبل از انقلاب هم رخ داده بود، این یک خطر عمومی برای سینما و هنر کشور خواهد بود. در نهایت میخواهم بگویم مسوولان سینما به جای اینکه با هنرمندان به صورت عامه رفتار کنند و به آنها دستور بدهند و این نگاه ابزاری را به هنرمندان داشته باشند، باید رویه خود را تغییر دهند و رفتار مناسبتری را برگزینند، چرا که این نگاه ابزاری باعث گرفتاری شده و فرهنگ و عناصر فرهنگ نمیتوانند به ابزار تبدیل شوند. در حاشیه این جریان دیدگاههای اینچنینی به خودیخود فرهنگ را از رشد و ارتقا باز میدارد. مدیران و مسوولان باید بدانند که سینما ابزار نیست، سینما خود یکی از مفاهیم فرهنگ ماست. ما میخواهیم آنها به شکل آزادتر و با یک مدیریت آزادانه سینما را متعالی سازند نه با دستورالعمل.
مساله سینمای ایران در حال حاضر دو وجه پیدا کرده است. در سینمای عام ایران یکی پیروی از سلایق عمومی و دیگری پیروی از سفارشهای دولتی است. این جریان تا جایی پیش رفته است که میبینیم این دو وجه به جای آنکه همدیگر را تقویت کنند در واقع مقابل هم قرارگرفتهاند و همدیگر را تضعیف میکنند. مقوله سفارشی ساختن ضد جاذبههای عمومی میتواند باشد. از طرفی هم پیروی از جاذبههای عمومی به طور دایم به جای آنکه بگذارد سلایق رشد کند باعث میشود سلایق نزول کند، سینما هم ناچار است خود را با این نزول هماهنگ کند. این پروسه سقوط سلیقه و فرهنگ را به همراه دارد. مشکلات سینمای ایران زمانی حل میشود که هر دو طرف هم سینماگران و هم مسوولان متوجه نیاز یک ملت باشند تا اینکه سلیقه و منافع خود را درنظر بگیرند. منافع باعث شده است ارتقای فرهنگ کاملا فراموش شود تا جایی که افراد اهمیت ندهند یک ملت برای رشد و توسعه پایدار چه چیزهایی لازم دارد. راهحل این است که هر دو طرف هم مدیران فرهنگی کشور و هم سازندگان سینما و فرهنگ متوجه این دو مساله باشند. در واقع سینمای ملی ما جایگاهی باشد که در گسترش و رشد فرهنگ در عین جاذبههای عمومی اقدام کنند نه اینکه فقط به این جاذبهها بپردازند به این دلیل که جاذبهها سلایق را به قدری پایین میآورد که بعد از مدتی هیچ سلیقهای با سینما دیگر همراه و هماهنگ نخواهد بود و با نگرانی باید گفت سینما نازل خواهد شد، همانطور که این موضوع قبل از انقلاب هم رخ داده بود، این یک خطر عمومی برای سینما و هنر کشور خواهد بود. در نهایت میخواهم بگویم مسوولان سینما به جای اینکه با هنرمندان به صورت عامه رفتار کنند و به آنها دستور بدهند و این نگاه ابزاری را به هنرمندان داشته باشند، باید رویه خود را تغییر دهند و رفتار مناسبتری را برگزینند، چرا که این نگاه ابزاری باعث گرفتاری شده و فرهنگ و عناصر فرهنگ نمیتوانند به ابزار تبدیل شوند. در حاشیه این جریان دیدگاههای اینچنینی به خودیخود فرهنگ را از رشد و ارتقا باز میدارد. مدیران و مسوولان باید بدانند که سینما ابزار نیست، سینما خود یکی از مفاهیم فرهنگ ماست. ما میخواهیم آنها به شکل آزادتر و با یک مدیریت آزادانه سینما را متعالی سازند نه با دستورالعمل.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.