|

در بر همان پاشنه می‌چرخد

محمود حسینی‌زاد

ممیزی و مسایل مربوط به آن برای من در این ماه‌های اخیر هیچ فرقی با دوره قبلی نداشته و کتاب‌هایم هنوز با همان مشکلات پیشین مواجهند. کتاب‌هایی که در این چندماه مجوز گرفته و منتشر شده‌اند شامل کتاب‌هایی است که در دوره قبلی هم منتشر می‌شدند و کتاب‌های اصلی هنوز معطلند. حکایت میخی که ملانصرالدین در زمین کوبید و گفت مرکز دنیا همین‌جاست در اینجا صادق است و من تغییری در جهت اصلاح روند قبلی در این مدت ندیده‌ام. رمان‌های من هنوز منتظر مجوزند و از ترجمه‌ها هم آنهایی که منتشر شده‌اند با سانسور زیاد مواجه شده و داستان‌ها تکه‌پاره شده‌اند. شخصا امیدی به تغییر اوضاع کتاب ندارم اما با این حال شاید نمایشگاه کتاب امسال در مقایسه با سال‌های قبل با استقبال بهتری روبه‌رو شود. چراکه این احساس وجود دارد که فضا کمی سبک‌تر شده است. اما در بخش مربوط به ممیزی، در هنوز بر همان پاشنه می‌چرخد و همکارانم مدام می‌گویند برای گرفتن مجوز باید رفت و چانه زد. با این شرایط هنوز همان ممیزی سلیقه‌ای و دلبخواهی وجود دارد و موارد سانسور در یک کتاب با کتاب دیگر متفاوت است و هیچ‌چیزی مشخص و روشن نیست. ما به شرایط عادت کرده‌ایم و گرانی کتاب و بحران نشر هم برای ما عادت شده است. گرانی کتاب که نتیجه گرانی کاغذ و بحران نشر است تنها بهانه‌ای است برای کسانی که کتاب نمی‌خوانند. اما با این حال سانسور کتاب‌ها هم به ایجاد بی‌اعتمادی برای مخاطبان دامن زده است. ممیزی پدیده‌ای اعصاب‌خردکن و فرسایشی است که رمق مولف و ناشر را می‌گیرد. ناشران زیادی بخشی مهم از انرژی خود را صرف مسایل مربوط به سانسور و گرفتن مجوز می‌کنند و شرایطی پیش‌آمده که عده زیادی تنها درگیر این مساله‌اند و مدام چانه می‌زنند که دو صفحه از یک کتاب حذف شود و این وضعیت آرامش مولف و ناشر را به‌هم می‌زند. بهتر بود که مسوولیت چاپ کتاب و پاسخگویی در قبال آن به خود ناشران و مولفان داده می‌شد تا شرایط فعلی تغییر می‌کرد. جامعه ما جامعه کتابخوانی نیست و البته این مساله چندان به ممیزی مربوط نیست و ریشه در وضعیت کلی فرهنگ ما دارد. این برآمده از سطح پایین فرهنگ به‌معنای عام است و در چنین شرایطی ممیزی هم موانع را تشدید می‌کند.
ممیزی و مسایل مربوط به آن برای من در این ماه‌های اخیر هیچ فرقی با دوره قبلی نداشته و کتاب‌هایم هنوز با همان مشکلات پیشین مواجهند. کتاب‌هایی که در این چندماه مجوز گرفته و منتشر شده‌اند شامل کتاب‌هایی است که در دوره قبلی هم منتشر می‌شدند و کتاب‌های اصلی هنوز معطلند. حکایت میخی که ملانصرالدین در زمین کوبید و گفت مرکز دنیا همین‌جاست در اینجا صادق است و من تغییری در جهت اصلاح روند قبلی در این مدت ندیده‌ام. رمان‌های من هنوز منتظر مجوزند و از ترجمه‌ها هم آنهایی که منتشر شده‌اند با سانسور زیاد مواجه شده و داستان‌ها تکه‌پاره شده‌اند. شخصا امیدی به تغییر اوضاع کتاب ندارم اما با این حال شاید نمایشگاه کتاب امسال در مقایسه با سال‌های قبل با استقبال بهتری روبه‌رو شود. چراکه این احساس وجود دارد که فضا کمی سبک‌تر شده است. اما در بخش مربوط به ممیزی، در هنوز بر همان پاشنه می‌چرخد و همکارانم مدام می‌گویند برای گرفتن مجوز باید رفت و چانه زد. با این شرایط هنوز همان ممیزی سلیقه‌ای و دلبخواهی وجود دارد و موارد سانسور در یک کتاب با کتاب دیگر متفاوت است و هیچ‌چیزی مشخص و روشن نیست. ما به شرایط عادت کرده‌ایم و گرانی کتاب و بحران نشر هم برای ما عادت شده است. گرانی کتاب که نتیجه گرانی کاغذ و بحران نشر است تنها بهانه‌ای است برای کسانی که کتاب نمی‌خوانند. اما با این حال سانسور کتاب‌ها هم به ایجاد بی‌اعتمادی برای مخاطبان دامن زده است. ممیزی پدیده‌ای اعصاب‌خردکن و فرسایشی است که رمق مولف و ناشر را می‌گیرد. ناشران زیادی بخشی مهم از انرژی خود را صرف مسایل مربوط به سانسور و گرفتن مجوز می‌کنند و شرایطی پیش‌آمده که عده زیادی تنها درگیر این مساله‌اند و مدام چانه می‌زنند که دو صفحه از یک کتاب حذف شود و این وضعیت آرامش مولف و ناشر را به‌هم می‌زند. بهتر بود که مسوولیت چاپ کتاب و پاسخگویی در قبال آن به خود ناشران و مولفان داده می‌شد تا شرایط فعلی تغییر می‌کرد. جامعه ما جامعه کتابخوانی نیست و البته این مساله چندان به ممیزی مربوط نیست و ریشه در وضعیت کلی فرهنگ ما دارد. این برآمده از سطح پایین فرهنگ به‌معنای عام است و در چنین شرایطی ممیزی هم موانع را تشدید می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.