|

مروری بر «زندگینامه مارکز» نوشته جرالد مارتین

رویاهای مارکز

«سال‌ها بعد، گارسیا مارکز تعریف کرده بود که پس از بازگشت به خانه مثل هر‌روز پشت ماشین تحریر نشسته بود، با این تفاوت که هجده‌ماه بعد از جا بلند شده بود. درواقع حدود یک‌سال طول کشیده بود. از ژانویه 1965 تا آگوست 1966. ولی همیشه روی هجده‌ماه اصرار کرده است، شاید چون درواقع هجده‌سال طول کشیده بود. در جواب مندوزا که پرسیده بود کدام مرحله رمان برایش دشوارتر بود، گفته بود آغاز آن... » این بخشی از زندگینامه گابریل گارسیا مارکز است که توسط جرالد دال نوشته شده، بخشی از کتاب که مربوط به نوشتن «صدسال تنهایی» است. جرالد دال 17سال برای نوشتن زندگینامه مارکز روی این کتاب کار کرده و حدود 300مصاحبه با افراد مختلف درباره زندگی و آثار مارکز انجام داده است. جرالد دال وقتی تصمیم به نوشتن زندگینامه مارکز می‌گیرد از افراد مختلف می‌شنود که ملاقات با مارکز دست نخواهد داد و اگر هم او را ببیند همکاری‌ای برای نوشتن کتاب نخواهد کرد. اما او مارکز را می‌بیند و اتفاقا با روی باز هم از دال استقبال می‌شود. مارکز در همان ملاقات‌های اول به دال می‌گوید: «زندگینامه به چه درد می‌خورد؟ زندگینامه مال کسانی است که مرده‌اند.» از قضا کتاب جرالد دال هم تقریبا همزمان با مرگ مارکز و با ترجمه بهمن فرزانه به فارسی منتشر شد. بسیاری از چهره‌هایی که جرالد دال با آنها برای نوشتن این کتاب مصاحبه کرده بود هم امروز دیگر از دنیا رفته‌اند. او درباره مصاحبه‌هایی که انجام داده نوشته: «می دانم اگر گابریل مارکز به فیدل کاسترو و فلیپه گونزالس توصیه نکرده و به آنها اطمینان‌خاطر نبخشیده بود، هرگز به مصاحبه با من رضایت نمی‌دادند.» مارکز که خود روزگاری به روزنامه‌نگاری مشغول بود همکاری زیادی با دال برای نوشتن کتاب می‌کند. اولین ملاقات آنها در دسامبر 1990 در شهر هاوانای کوبا رخ می‌دهد.
زندگینامه مارکز با درآمدی بر اصل‌و‌نسب خانوادگی مارکز شروع می‌شود و بعد به شرایط تاریخی و اجتماعی آمریکای‌لاتین در ابتدای قرن بیستم می‌پردازد. دوره‌ای که آمریکای‌لاتین قاره‌ای هنوز ناشناخته و پر از نوید و امید به آینده بود. مارکز در همین دوران متولد شد: «خاطره من از افراد خانواده نبود، بلکه فقط از خانه آراکاتاکا بود. جایی که همراه پدربزرگ و مادربزرگم در آن می‌زیستم. رویایی است که هنوز ادامه دارد. هر‌روز وقتی بیدار می‌شوم به نظرم می‌رسد آن خانه را در خواب دیده‌ام. خواب نمی‌بینم که به آنجا بازگشته‌ام، بلکه بدون سنی مشخص و بی‌دلیل در آنجا باقی مانده‌ام. انگار هرگز از آن خانه بزرگ و قدیمی پا بیرون نگذاشته‌ام. طرف‌های شب پریشان‌حال می‌شدم و با دیدن نور روز از لای در آرام می‌گرفتم.» جرالد دال زندگینامه مارکز را با روایتی داستانی نوشته و در آن از صحبت‌هایی که با خود مارکز انجام داده استفاده کرده و نقل‌قول‌های زیادی از او در کتاب آورده است. روایت کتاب تا سال‌های 2006 و 2007 پیش آمده و از این‌رو این زندگینامه به بخش مهمی از زندگی و آثار مارکز پرداخته است. «به نظرم او کتاب دیگری نمی‌نوشت، ولی اگر هم می‌نوشت چندان باعث تعجب نمی‌شد. تصور می‌کنم داشت حافظه‌اش را از دست می‌داد؛ مردی که گفته بود: من متخصص حافظه‌ام. مادرش قبل از مرگ دیگر حتی فرزندانش را هم نمی‌شناخت. برادر ناتنی گابو، آبلاردو، سی‌سال بود به مرض لقوه مبتلا شده بود. نانکی برادر کوچک‌تر او هم به همان مرض مبتلا شده و با سرطان مغز از دنیا رفته بود. گوستاوو، برادر دیگرش، از ونزوئلا برگشته بود و داشت حافظه‌اش را از دست می‌داد. حالا هم نوبت گابو شده بود. خاییمه به من گفته بود: یک مرض خانوادگی است... گارسیا مارکز 79 سال داشت. پس از 70سالگی دیگر سن واقعی را پنهان نمی‌کرد و نمی‌گفت در سال 1928 متولد شده است. اکنون باید 80سالگی او را جشن می‌گرفتند.»
«سال‌ها بعد، گارسیا مارکز تعریف کرده بود که پس از بازگشت به خانه مثل هر‌روز پشت ماشین تحریر نشسته بود، با این تفاوت که هجده‌ماه بعد از جا بلند شده بود. درواقع حدود یک‌سال طول کشیده بود. از ژانویه 1965 تا آگوست 1966. ولی همیشه روی هجده‌ماه اصرار کرده است، شاید چون درواقع هجده‌سال طول کشیده بود. در جواب مندوزا که پرسیده بود کدام مرحله رمان برایش دشوارتر بود، گفته بود آغاز آن... » این بخشی از زندگینامه گابریل گارسیا مارکز است که توسط جرالد دال نوشته شده، بخشی از کتاب که مربوط به نوشتن «صدسال تنهایی» است. جرالد دال 17سال برای نوشتن زندگینامه مارکز روی این کتاب کار کرده و حدود 300مصاحبه با افراد مختلف درباره زندگی و آثار مارکز انجام داده است. جرالد دال وقتی تصمیم به نوشتن زندگینامه مارکز می‌گیرد از افراد مختلف می‌شنود که ملاقات با مارکز دست نخواهد داد و اگر هم او را ببیند همکاری‌ای برای نوشتن کتاب نخواهد کرد. اما او مارکز را می‌بیند و اتفاقا با روی باز هم از دال استقبال می‌شود. مارکز در همان ملاقات‌های اول به دال می‌گوید: «زندگینامه به چه درد می‌خورد؟ زندگینامه مال کسانی است که مرده‌اند.» از قضا کتاب جرالد دال هم تقریبا همزمان با مرگ مارکز و با ترجمه بهمن فرزانه به فارسی منتشر شد. بسیاری از چهره‌هایی که جرالد دال با آنها برای نوشتن این کتاب مصاحبه کرده بود هم امروز دیگر از دنیا رفته‌اند. او درباره مصاحبه‌هایی که انجام داده نوشته: «می دانم اگر گابریل مارکز به فیدل کاسترو و فلیپه گونزالس توصیه نکرده و به آنها اطمینان‌خاطر نبخشیده بود، هرگز به مصاحبه با من رضایت نمی‌دادند.» مارکز که خود روزگاری به روزنامه‌نگاری مشغول بود همکاری زیادی با دال برای نوشتن کتاب می‌کند. اولین ملاقات آنها در دسامبر 1990 در شهر هاوانای کوبا رخ می‌دهد.
زندگینامه مارکز با درآمدی بر اصل‌و‌نسب خانوادگی مارکز شروع می‌شود و بعد به شرایط تاریخی و اجتماعی آمریکای‌لاتین در ابتدای قرن بیستم می‌پردازد. دوره‌ای که آمریکای‌لاتین قاره‌ای هنوز ناشناخته و پر از نوید و امید به آینده بود. مارکز در همین دوران متولد شد: «خاطره من از افراد خانواده نبود، بلکه فقط از خانه آراکاتاکا بود. جایی که همراه پدربزرگ و مادربزرگم در آن می‌زیستم. رویایی است که هنوز ادامه دارد. هر‌روز وقتی بیدار می‌شوم به نظرم می‌رسد آن خانه را در خواب دیده‌ام. خواب نمی‌بینم که به آنجا بازگشته‌ام، بلکه بدون سنی مشخص و بی‌دلیل در آنجا باقی مانده‌ام. انگار هرگز از آن خانه بزرگ و قدیمی پا بیرون نگذاشته‌ام. طرف‌های شب پریشان‌حال می‌شدم و با دیدن نور روز از لای در آرام می‌گرفتم.» جرالد دال زندگینامه مارکز را با روایتی داستانی نوشته و در آن از صحبت‌هایی که با خود مارکز انجام داده استفاده کرده و نقل‌قول‌های زیادی از او در کتاب آورده است. روایت کتاب تا سال‌های 2006 و 2007 پیش آمده و از این‌رو این زندگینامه به بخش مهمی از زندگی و آثار مارکز پرداخته است. «به نظرم او کتاب دیگری نمی‌نوشت، ولی اگر هم می‌نوشت چندان باعث تعجب نمی‌شد. تصور می‌کنم داشت حافظه‌اش را از دست می‌داد؛ مردی که گفته بود: من متخصص حافظه‌ام. مادرش قبل از مرگ دیگر حتی فرزندانش را هم نمی‌شناخت. برادر ناتنی گابو، آبلاردو، سی‌سال بود به مرض لقوه مبتلا شده بود. نانکی برادر کوچک‌تر او هم به همان مرض مبتلا شده و با سرطان مغز از دنیا رفته بود. گوستاوو، برادر دیگرش، از ونزوئلا برگشته بود و داشت حافظه‌اش را از دست می‌داد. حالا هم نوبت گابو شده بود. خاییمه به من گفته بود: یک مرض خانوادگی است... گارسیا مارکز 79 سال داشت. پس از 70سالگی دیگر سن واقعی را پنهان نمی‌کرد و نمی‌گفت در سال 1928 متولد شده است. اکنون باید 80سالگی او را جشن می‌گرفتند.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.