|

عبدالجبار کاکایی در نشست خبری «جشنواره شعر»:

میزبان صداهای مختلف هستیم

شرق: شورای اجرایی هشتمین جشنواره بین‌المللی شعر فجر برای برگزاری جشنواره‌ای با صداهای مختلف با چالش‌های زیادی روبه‌رو است. هنوز یک‌ماه به آغاز این جشنواره در تهران مانده اما با توجه به حاشیه‌هایی که از ابتدا تا امروز برای برگزاری این جشنواره وجود داشته، به نظر می‌رسد عبدالجبار کاکایی، دبیر علمی این جشنواره راه سختی در پیش دارد؛ چالشی که باعث شده تا از اعلام نام داوران و کسانی که قرار است تقدیر شوند تا زمان برگزاری جشنواره، خودداری کنند. البته کاکایی معتقد است جشنواره روند منطقی خود را طی می‌کند و میزبان طیف‌های مختلف ادبی ایران خواهد بود. کاکایی در نشست خبری این جشنواره با اشاره به روند برگزاری جشنواره شعر فجر گفت: «معتقدیم تریبون دادن به تمامی صداها نباید محال باشد و تنوع سلیقه‌ها نباید حمایت‌ها را به سمتی خاص سوق دهد. به‌همین‌خاطر شورا سعی کرد به بازتعریف شعر انقلاب برای ایجاد همگرایی بیشتر برسد.» در این نشست خبری کاکایی به همراه محمدعلی بهمنی، فاطمه راکعی، عبدالقادر طراوت‌پور و سعید بیابانکی شرکت کرده بود.
اما حضور طیف شاعرانی که به شاعران انقلاب مشهور هستند و خود کاکایی هم به آنها گروه منسوب است در شورای سیاستگذاری شعر فجر این شبهه را به وجود آورده که این طیف از شاعران مانند هفت دوره گذشته سهم بیشتری از جشنواره شعر فجر را داشته باشند. کاکایی خودش هم این نکته را تایید کرد اما گفت: «تلاش ما در جشنواره هشتم همگرایی برای حضور تمامی نهله‌های فکری بود که برخاسته از یک گفتمان هستند اما این سوال از ما می‌شد که آیا چنین ترکیبی در شورای سیاستگذاری توان این همگرایی را دارد. پاسخ من این است که این امکان وجود دارد و استعداد ظهور و بروز آن نیز مشاهده می‌شود. کما اینکه در شعار ما که به تایید شورای سیاستگذاری نیز رسیده دعوت از صداهای متفاوت به وضوح عنوان شده است. پیشنهادهایی برای افزودن چهره‌های دیگری هم به این شورا وجود داشت که مورد توافق اعضای شورا هم بود اما بنا به مصالحی این اتفاق نیفتاد و تنها شاعران منسوب به انقلاب میزبانی جشنواره و عضویت در این شورا را پذیرا شدند. با این حال در رسیدن به تصمیم‌های مشترک، عقلانیت در شورا حاکم است و به انتخاب‌ها کمک می‌کند و شعار همگرایی هم شعاری است که بر مبنای همین عقلانیت شکل گرفت.» کاکایی تعریف جدیدی از شاعران ارایه کرد و گفت که در یک تقسیم‌بندی شبیه آنچه در دوران مشروطه وجود داشت هر شاعری که بعد از انقلاب به زبان فارسی شعر گفته را می‌توان شاعر دوران انقلاب دانست: «تاریخ همه شاعران نسل انقلاب را شاعر انقلاب می‌داند حتی اگر برای شعر انقلاب تعاریف متفاوت و متضادی را بگوییم. به همین خاطر ما در شورای سیاستگذاری جشنواره به منظور دعوت از صداهای متفاوت نیاز به تشکیل یک کمیته علمی یا اتاق فکر را احساس کردیم که می‌توانست در نزدیک کردن گروه‌های ادبی مولود ایجاد فکرهای تازه قرار بگیرد.» دعوت از یدالله رویایی به جشنواره شعر فجر که پیش از نوروز با واکنش برخی از رسانه‌های اصولگرا، این جشنواره را با چالشی جدی روبه‌رو کرد یکی از موضوعاتی بود که به نظر می‌رسید شورای برگزار‌کننده جشنواره شعر فجر خود را آماده صحبت کردن درباره آن کرده بودند. کاکایی حضور یدالله رویایی را در ایران تنها رایزنی برای دعوت از او و نه دعوت رسمی دانست و گفت: «انتخاب افرادی که به‌عنوان صداهای متشخص در جشنواره از آنها تقدیر می‌شود، به تصویب شورای سیاستگذاری خواهد رسید که همه اعضای آن از بدنه جریان شعر انقلاب هستند به همین خاطر معتقدم مخالفت با این تصمیمات، مخالفت با متن شعر انقلاب است.»براساس آنچه کاکایی گفت یکی از شاعرانی که قرار بود به این جشنواره دعوت شود میشل دوگی، شاعر فرانسوی بود. این دعوت از طریق رویایی صورت گرفت و او در کنار این خواستار شرکت در جشنواره شد: «اما متاسفانه در پروسه تبلیغات و تخریب جشنواره این هجمه به شکلی انجام شد که گویا ما از ایشان دعوت کرده‌ایم و حتی مقام وزارت نیز فکر می‌کرد که رویایی دعوت شده و در تهران است در حالی که حضور ایشان از موضوعات اصلی جشنواره نبوده است و البته گزارش غلطی هم که در تلویزیون پخش شد، به این ماجرا بیشتر دامن زد.»یکی از ویژگی‌های این دوره از جشنواره شعر فجر داوری اشعار شاعران بدون درنظرگرفتن کتاب‌های آنهاست؛ موضوعی که به گفته دبیر جشنواره به‌دلیل سخت‌بودن پروسه نشر کتاب در چندسال گذشته ‌است: «میراث کارشناسان کتاب و نشر در سال‌های گذشته هم این بوده که بسیاری از آثار شاعران را توقیف کرده‌اند و مانع از انتشار آن شده‌اند به همین خاطر در این دوره از جشنواره تصمیم گرفتیم ملاک ما برای دعوت از شاعران آخرین سروده آنها باشد.» کاکایی ابراز امیدواری کرد که به‌زودی تسریعی در روند صدور مجوز آثار توقیف‌شده شاعران صورت بپذیرد و وزارت ارشاد هم سعه‌صدر بیشتری در این مورد به‌خرج دهد. موضوع رفع توقیف برخی از آثار شاعران یکی از موضوعاتی است که به نظر می‌رسد شورای برگزاری جشنواره شعر به‌دنبال آن است. کاکایی در این مورد گفت: «در موضوع ممنوع‌القلم‌ها در کمیته علمی این موضوع مطرح شد که شاید به دلیل برخی از اعمال سلیقه‌ها در فرآیند ممیزی یا بوروکراسی اداری آثار این شاعران با مشکل مواجه شده است. ما از اداره کتاب درخواست کردیم تا فهرستی از اینگونه‌کتاب‌ها به ما ارایه کند تا از طریق پتانسیل جشنواره اقدامی برای رفع این مساله انجام شود.» هشتمین جشنواره شعر فجر از 27 تا 31 اردیبهشت در تهران برگزار می‌شود.
شرق: شورای اجرایی هشتمین جشنواره بین‌المللی شعر فجر برای برگزاری جشنواره‌ای با صداهای مختلف با چالش‌های زیادی روبه‌رو است. هنوز یک‌ماه به آغاز این جشنواره در تهران مانده اما با توجه به حاشیه‌هایی که از ابتدا تا امروز برای برگزاری این جشنواره وجود داشته، به نظر می‌رسد عبدالجبار کاکایی، دبیر علمی این جشنواره راه سختی در پیش دارد؛ چالشی که باعث شده تا از اعلام نام داوران و کسانی که قرار است تقدیر شوند تا زمان برگزاری جشنواره، خودداری کنند. البته کاکایی معتقد است جشنواره روند منطقی خود را طی می‌کند و میزبان طیف‌های مختلف ادبی ایران خواهد بود. کاکایی در نشست خبری این جشنواره با اشاره به روند برگزاری جشنواره شعر فجر گفت: «معتقدیم تریبون دادن به تمامی صداها نباید محال باشد و تنوع سلیقه‌ها نباید حمایت‌ها را به سمتی خاص سوق دهد. به‌همین‌خاطر شورا سعی کرد به بازتعریف شعر انقلاب برای ایجاد همگرایی بیشتر برسد.» در این نشست خبری کاکایی به همراه محمدعلی بهمنی، فاطمه راکعی، عبدالقادر طراوت‌پور و سعید بیابانکی شرکت کرده بود.
اما حضور طیف شاعرانی که به شاعران انقلاب مشهور هستند و خود کاکایی هم به آنها گروه منسوب است در شورای سیاستگذاری شعر فجر این شبهه را به وجود آورده که این طیف از شاعران مانند هفت دوره گذشته سهم بیشتری از جشنواره شعر فجر را داشته باشند. کاکایی خودش هم این نکته را تایید کرد اما گفت: «تلاش ما در جشنواره هشتم همگرایی برای حضور تمامی نهله‌های فکری بود که برخاسته از یک گفتمان هستند اما این سوال از ما می‌شد که آیا چنین ترکیبی در شورای سیاستگذاری توان این همگرایی را دارد. پاسخ من این است که این امکان وجود دارد و استعداد ظهور و بروز آن نیز مشاهده می‌شود. کما اینکه در شعار ما که به تایید شورای سیاستگذاری نیز رسیده دعوت از صداهای متفاوت به وضوح عنوان شده است. پیشنهادهایی برای افزودن چهره‌های دیگری هم به این شورا وجود داشت که مورد توافق اعضای شورا هم بود اما بنا به مصالحی این اتفاق نیفتاد و تنها شاعران منسوب به انقلاب میزبانی جشنواره و عضویت در این شورا را پذیرا شدند. با این حال در رسیدن به تصمیم‌های مشترک، عقلانیت در شورا حاکم است و به انتخاب‌ها کمک می‌کند و شعار همگرایی هم شعاری است که بر مبنای همین عقلانیت شکل گرفت.» کاکایی تعریف جدیدی از شاعران ارایه کرد و گفت که در یک تقسیم‌بندی شبیه آنچه در دوران مشروطه وجود داشت هر شاعری که بعد از انقلاب به زبان فارسی شعر گفته را می‌توان شاعر دوران انقلاب دانست: «تاریخ همه شاعران نسل انقلاب را شاعر انقلاب می‌داند حتی اگر برای شعر انقلاب تعاریف متفاوت و متضادی را بگوییم. به همین خاطر ما در شورای سیاستگذاری جشنواره به منظور دعوت از صداهای متفاوت نیاز به تشکیل یک کمیته علمی یا اتاق فکر را احساس کردیم که می‌توانست در نزدیک کردن گروه‌های ادبی مولود ایجاد فکرهای تازه قرار بگیرد.» دعوت از یدالله رویایی به جشنواره شعر فجر که پیش از نوروز با واکنش برخی از رسانه‌های اصولگرا، این جشنواره را با چالشی جدی روبه‌رو کرد یکی از موضوعاتی بود که به نظر می‌رسید شورای برگزار‌کننده جشنواره شعر فجر خود را آماده صحبت کردن درباره آن کرده بودند. کاکایی حضور یدالله رویایی را در ایران تنها رایزنی برای دعوت از او و نه دعوت رسمی دانست و گفت: «انتخاب افرادی که به‌عنوان صداهای متشخص در جشنواره از آنها تقدیر می‌شود، به تصویب شورای سیاستگذاری خواهد رسید که همه اعضای آن از بدنه جریان شعر انقلاب هستند به همین خاطر معتقدم مخالفت با این تصمیمات، مخالفت با متن شعر انقلاب است.»براساس آنچه کاکایی گفت یکی از شاعرانی که قرار بود به این جشنواره دعوت شود میشل دوگی، شاعر فرانسوی بود. این دعوت از طریق رویایی صورت گرفت و او در کنار این خواستار شرکت در جشنواره شد: «اما متاسفانه در پروسه تبلیغات و تخریب جشنواره این هجمه به شکلی انجام شد که گویا ما از ایشان دعوت کرده‌ایم و حتی مقام وزارت نیز فکر می‌کرد که رویایی دعوت شده و در تهران است در حالی که حضور ایشان از موضوعات اصلی جشنواره نبوده است و البته گزارش غلطی هم که در تلویزیون پخش شد، به این ماجرا بیشتر دامن زد.»یکی از ویژگی‌های این دوره از جشنواره شعر فجر داوری اشعار شاعران بدون درنظرگرفتن کتاب‌های آنهاست؛ موضوعی که به گفته دبیر جشنواره به‌دلیل سخت‌بودن پروسه نشر کتاب در چندسال گذشته ‌است: «میراث کارشناسان کتاب و نشر در سال‌های گذشته هم این بوده که بسیاری از آثار شاعران را توقیف کرده‌اند و مانع از انتشار آن شده‌اند به همین خاطر در این دوره از جشنواره تصمیم گرفتیم ملاک ما برای دعوت از شاعران آخرین سروده آنها باشد.» کاکایی ابراز امیدواری کرد که به‌زودی تسریعی در روند صدور مجوز آثار توقیف‌شده شاعران صورت بپذیرد و وزارت ارشاد هم سعه‌صدر بیشتری در این مورد به‌خرج دهد. موضوع رفع توقیف برخی از آثار شاعران یکی از موضوعاتی است که به نظر می‌رسد شورای برگزاری جشنواره شعر به‌دنبال آن است. کاکایی در این مورد گفت: «در موضوع ممنوع‌القلم‌ها در کمیته علمی این موضوع مطرح شد که شاید به دلیل برخی از اعمال سلیقه‌ها در فرآیند ممیزی یا بوروکراسی اداری آثار این شاعران با مشکل مواجه شده است. ما از اداره کتاب درخواست کردیم تا فهرستی از اینگونه‌کتاب‌ها به ما ارایه کند تا از طریق پتانسیل جشنواره اقدامی برای رفع این مساله انجام شود.» هشتمین جشنواره شعر فجر از 27 تا 31 اردیبهشت در تهران برگزار می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.