|

کارشناسی از داخل زندان

اصغر کورنگی .رییس پیشین زندان قصر و معاون شهربانی در دولت موقت

آقای دکتر یدالله سحابی را از همان دوران بازداشت و مراجعت ایشان از تبعید برازجان به زندان قصر می‌‌شناسم، این آشنایی تا سال‌ها بعد در دولت موقت و حتی بعد از استعفای دولت هم ادامه داشت و من فریفته رفتار و سجایای اخلاقی ایشان شدم. رفتار ایشان در زندان به‌قدری محترمانه و مودبانه بود که همه ماموران و افسران زندان تحت‌تاثیر ایشان قرار می‌گرفتند. مردی بافضیلت، پرهیزکار، مطلع و استاد دانشگاه و یکی از برجسته‌ترین زمین‌شناسان ایران بودند.
من در زندان اغلب به دیدار ایشان می‌رفتم و از مصاحبت با او استفاده‌ می‌کردم. اگر رژیم شاه هیچ کار خلاف و گناهی مرتکب نشده بود به نظر من تنها زندانی‌کردن و تبعید آقای دکتر سحابی و مهندس بازرگان و امثال ایشان برای سقوط آن رژیم کافی بود. در زمانی که دکتر یدالله سحابی در زندان بود نامه‌هایی از دادگاه‌های سراسر کشور خطاب به ایشان به زندان می‌آمد که از ایشان نظرشان را درباره قنوات و حریم چاه‌ها خواسته بودند و عجیب بود که در بعضی از دعاوی طرفین به نظر ایشان تمکین می‌کردند. چند سال قبل که جلد اول کتاب دایره‌المعارف بزرگ اسلامی در تهران به همت و پشتکار جناب آقای موسوی‌بجنوردی انتشار یافت یک جلد برای آقای دکتر «سحابی» فرستاده شد یک روز ایشان تلفنی از من خواست که به دیدار ایشان بروم. مشتاقانه پذیرفتم. آقای مهندس «بازرگان» هم آنجا بودند. یک صفحه تایپ‌شده به من دادند و گفتند بحثی که در رابطه با آدم ابوالبشر در جلد اول دایره‌المعارف مطرح شده درست نیست، این نوشته را به آقای بجنوردی بدهید که به‌موقع تصحیح کنند. نوشته را دادم و ایشان هم قول دادند که بعد از بررسی هیات علمی در چاپ بعد تصحیح کنند.
بعد از انقلاب آقای دکتر«سحابی» مشاور نخست‌وزیر در طرح‌های انقلاب بودند و من شاهد بودم که ایشان چقدر از حوادثی که داشت رخ می‌داد تاسف می‌خورد. مکرر به من می‌گفت فلانی قرار ما این نبود... . یک‌روز ضمن شرح موضوعی در نخست‌وزیری به‌شدت متاثر شدند و گریستند و من واقعا نگران شدم. به ایشان گفتم در این شرایط سنی برای جنابعالی مصلحت نیست که اینقدر ناراحتی بکشید. گفت چه کنم ما پیش دوستان خودمان تعهداتی داریم پیش خدای خود مسوولیتی داریم چطور جواب بدهیم؟ من اغلب به دیدار ایشان در خیابان غزالی طبقه چهارم یا پنجم ساختمان شرکت یاران می‌رفتم. لحظاتی که در محضر این آقایان بودم احساس آرامش عمیقی به من دست می‌داد. یادم هست که برای نجات تیمسار سپهبد «ناصر مقدم» آخرین رییس سازمان امنیت قبل از انقلاب با اتفاق جناب آقای دکتر «بازرگان» شرحی از خدمات تیمسارمقدم به افراد متدین و مسلمان تهیه کردند و شنیدم حتی در دادگاه حضور یافته و چون نسبت به برخی خدمات ایشان مطلع بودند، مطالبی گفته بودند ولی موثر واقع نشد.
روزی برای صحبت در مورد قانون ملی‌شدن صنایع و کارخانجات به نخست‌وزیری رفتم و با جناب آقای دکتر «سحابی» صحبت کردم ایشان هم از این رخداد گلایه‌مند و به‌شدت متاثر بود گفت فلانی ما جواب مردم را که به ما اعتماد کرده‌اند چه بگوییم؟ به‌قدری این بزرگمرد شریف و باایمان متاثر بود که اشک در چشم‌های ایشان جاری شد. بعد به من گفت در این‌باره با خود آقای مهندس «بازرگان» صحبت کنید و به عنوان گزارش اطلاعاتی از شهربانی هم چیزی بنویسید.
آقای دکتر یدالله سحابی را از همان دوران بازداشت و مراجعت ایشان از تبعید برازجان به زندان قصر می‌‌شناسم، این آشنایی تا سال‌ها بعد در دولت موقت و حتی بعد از استعفای دولت هم ادامه داشت و من فریفته رفتار و سجایای اخلاقی ایشان شدم. رفتار ایشان در زندان به‌قدری محترمانه و مودبانه بود که همه ماموران و افسران زندان تحت‌تاثیر ایشان قرار می‌گرفتند. مردی بافضیلت، پرهیزکار، مطلع و استاد دانشگاه و یکی از برجسته‌ترین زمین‌شناسان ایران بودند.
من در زندان اغلب به دیدار ایشان می‌رفتم و از مصاحبت با او استفاده‌ می‌کردم. اگر رژیم شاه هیچ کار خلاف و گناهی مرتکب نشده بود به نظر من تنها زندانی‌کردن و تبعید آقای دکتر سحابی و مهندس بازرگان و امثال ایشان برای سقوط آن رژیم کافی بود. در زمانی که دکتر یدالله سحابی در زندان بود نامه‌هایی از دادگاه‌های سراسر کشور خطاب به ایشان به زندان می‌آمد که از ایشان نظرشان را درباره قنوات و حریم چاه‌ها خواسته بودند و عجیب بود که در بعضی از دعاوی طرفین به نظر ایشان تمکین می‌کردند. چند سال قبل که جلد اول کتاب دایره‌المعارف بزرگ اسلامی در تهران به همت و پشتکار جناب آقای موسوی‌بجنوردی انتشار یافت یک جلد برای آقای دکتر «سحابی» فرستاده شد یک روز ایشان تلفنی از من خواست که به دیدار ایشان بروم. مشتاقانه پذیرفتم. آقای مهندس «بازرگان» هم آنجا بودند. یک صفحه تایپ‌شده به من دادند و گفتند بحثی که در رابطه با آدم ابوالبشر در جلد اول دایره‌المعارف مطرح شده درست نیست، این نوشته را به آقای بجنوردی بدهید که به‌موقع تصحیح کنند. نوشته را دادم و ایشان هم قول دادند که بعد از بررسی هیات علمی در چاپ بعد تصحیح کنند.
بعد از انقلاب آقای دکتر«سحابی» مشاور نخست‌وزیر در طرح‌های انقلاب بودند و من شاهد بودم که ایشان چقدر از حوادثی که داشت رخ می‌داد تاسف می‌خورد. مکرر به من می‌گفت فلانی قرار ما این نبود... . یک‌روز ضمن شرح موضوعی در نخست‌وزیری به‌شدت متاثر شدند و گریستند و من واقعا نگران شدم. به ایشان گفتم در این شرایط سنی برای جنابعالی مصلحت نیست که اینقدر ناراحتی بکشید. گفت چه کنم ما پیش دوستان خودمان تعهداتی داریم پیش خدای خود مسوولیتی داریم چطور جواب بدهیم؟ من اغلب به دیدار ایشان در خیابان غزالی طبقه چهارم یا پنجم ساختمان شرکت یاران می‌رفتم. لحظاتی که در محضر این آقایان بودم احساس آرامش عمیقی به من دست می‌داد. یادم هست که برای نجات تیمسار سپهبد «ناصر مقدم» آخرین رییس سازمان امنیت قبل از انقلاب با اتفاق جناب آقای دکتر «بازرگان» شرحی از خدمات تیمسارمقدم به افراد متدین و مسلمان تهیه کردند و شنیدم حتی در دادگاه حضور یافته و چون نسبت به برخی خدمات ایشان مطلع بودند، مطالبی گفته بودند ولی موثر واقع نشد.
روزی برای صحبت در مورد قانون ملی‌شدن صنایع و کارخانجات به نخست‌وزیری رفتم و با جناب آقای دکتر «سحابی» صحبت کردم ایشان هم از این رخداد گلایه‌مند و به‌شدت متاثر بود گفت فلانی ما جواب مردم را که به ما اعتماد کرده‌اند چه بگوییم؟ به‌قدری این بزرگمرد شریف و باایمان متاثر بود که اشک در چشم‌های ایشان جاری شد. بعد به من گفت در این‌باره با خود آقای مهندس «بازرگان» صحبت کنید و به عنوان گزارش اطلاعاتی از شهربانی هم چیزی بنویسید.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.