|

اسوه فروتنی و نظم

مصطفی معین

خاطراتی که من از مرحوم استاد دکتر یدالله سحابی داشته‌ام همواره برایم دلنشین و الهام‌بخش بوده است. یکی از توفیقات من در مسوولیت نمایندگی مردم شیراز در دوره اول مجلس شورای اسلامی، افتخار همکاربودن با بزرگانی چون آقای مهندس مهدی بازرگان و آقای دکتر یدالله سحابی بود که از قبل احترام خاصی برای هر دو بزرگوار قایل بودم، چراکه هر دو از متفکران و دانشمندان مسلمان، از یاران نزدیک دکتر مصدق و آقای طالقانی و مورد علاقه و توجه جوانان و روشنفکران مذهبی بودند. دکتر سحابی استاد برجسته دانشگاه تهران و از پیشگامان علم زمین‌شناسی در ایران است و در سال‌های دهه 40 کتاب مشهور «خلقت انسان» را که با نگاهی علمی نسبت به خلقت انسان و از نظر قرآن نوشته شده بوده، منتشر کرد. متاسفانه در سال‌های اولین دوره مجلس، به‌دلیل تعصب‌های کور حزبی و صنفی قدرت‌طلبان و افراطیون، این پیشتازان جنبش ملی و اسلامی ایران در بایکوت سیاسی و مورد بی‌مهری و اجحاف قرار داشتند. در مجلس بنده عضو کمیسیون تخصصی بهداری بودم و حضور شخصیت‌های شناخته‌شده و برجسته‌ای چون آقای دکتر سحابی، مرحوم دکتر کاظم سامی و آقای دکتر ابراهیم یزدی فرصت مغتنمی برای آشنایی بیشتر با آن بود. حضور ایشان وزن خاصی به این کمیسیون داده بود. شما می‌توانید ترکیب اعضا، سطح علمی و به‌ویژه اصالت‌های مردمی و مبارزاتی مجلس اول و کمیسیون‌های آن را با این زمان مقایسه کنید که نشان‌دهنده نوعی پسرفت در نهاد قانونگذاری کشور و در واقع افت ارزش‌های اجتماعی، اخلاقی و معنوی در جامعه است. در هر صورت و در یک جمله بگویم که آنچه از همنشینی و همکاری با مرحوم سحابی در کمیسیون بهداری به یاد دارم به جز دقت و نظم، وقت‌شناسی، فروتنی و بزرگواری در مناسبات و برخوردهای اجتماعی چیز دیگری نبود. این همکاری در دوره اول مسوولیتم در وزارت فرهنگ و آموزش عالی (72-1368) ادامه پیدا کرد. سابقه امر به اول انقلاب بازمی‌گشت. وقتی در اسفند سال 1357 شورای انقلاب هیات‌های امنای دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی را منحل کرد، تمامی اختیارات و وظایف آنها به هیات سه‌نفره‌ای متشکل از وزیر فرهنگ و آموزش عالی،‌ رییس سازمان برنامه و بودجه و شخص دکتر یدالله سحابی (به‌عنوان شخصیت حقیقی که در قانون شورای انقلاب از ایشان نام برده شده بود) محول شد. جلسات این هیات در وزارتخانه و به ریاست وزیر فرهنگ و آموزش عالی تشکیل می‌شد. باید بگویم چه در جلسات کمیسیون بهداری مجلس و چه در وزارتخانه، مرحوم دکتر سحابی وقت‌شناس‌ترین عضو جلسات بودند و دقیق‌ترین و کارشناسانه‌ترین نظرات را نیز ارایه می‌دادند. باز هم مقایسه کنید این وقت‌شناسی ناشی از شخصیت فرهیخته و اخلاقی و تقوای الهی ایشان را با تاخیر حضور همیشگی مسوولان در جلسات و شروع بسیاری از جلسات مهم یا همایش‌ها با تاخیر زیاد که حاکی از فقدان نظم و برنامه و عدم‌پایبندی به اخلاقیات و وفای به‌عهد است که از مسایل مهم اعتقادی و اخلاقی ماست و در قرآن‌کریم نیز اهمیت خاصی به آن داده شده است. یاد و خاطره آموزگار اخلاق و انسانیت مرحوم دکتر سحابی و فرزند برومندش شادروان مهندس عزت‌الله سحابی همیشه زنده و الهام‌بخش جامعه و نسل‌های آینده این مرزوبوم خواهد بود.
خاطراتی که من از مرحوم استاد دکتر یدالله سحابی داشته‌ام همواره برایم دلنشین و الهام‌بخش بوده است. یکی از توفیقات من در مسوولیت نمایندگی مردم شیراز در دوره اول مجلس شورای اسلامی، افتخار همکاربودن با بزرگانی چون آقای مهندس مهدی بازرگان و آقای دکتر یدالله سحابی بود که از قبل احترام خاصی برای هر دو بزرگوار قایل بودم، چراکه هر دو از متفکران و دانشمندان مسلمان، از یاران نزدیک دکتر مصدق و آقای طالقانی و مورد علاقه و توجه جوانان و روشنفکران مذهبی بودند. دکتر سحابی استاد برجسته دانشگاه تهران و از پیشگامان علم زمین‌شناسی در ایران است و در سال‌های دهه 40 کتاب مشهور «خلقت انسان» را که با نگاهی علمی نسبت به خلقت انسان و از نظر قرآن نوشته شده بوده، منتشر کرد. متاسفانه در سال‌های اولین دوره مجلس، به‌دلیل تعصب‌های کور حزبی و صنفی قدرت‌طلبان و افراطیون، این پیشتازان جنبش ملی و اسلامی ایران در بایکوت سیاسی و مورد بی‌مهری و اجحاف قرار داشتند. در مجلس بنده عضو کمیسیون تخصصی بهداری بودم و حضور شخصیت‌های شناخته‌شده و برجسته‌ای چون آقای دکتر سحابی، مرحوم دکتر کاظم سامی و آقای دکتر ابراهیم یزدی فرصت مغتنمی برای آشنایی بیشتر با آن بود. حضور ایشان وزن خاصی به این کمیسیون داده بود. شما می‌توانید ترکیب اعضا، سطح علمی و به‌ویژه اصالت‌های مردمی و مبارزاتی مجلس اول و کمیسیون‌های آن را با این زمان مقایسه کنید که نشان‌دهنده نوعی پسرفت در نهاد قانونگذاری کشور و در واقع افت ارزش‌های اجتماعی، اخلاقی و معنوی در جامعه است. در هر صورت و در یک جمله بگویم که آنچه از همنشینی و همکاری با مرحوم سحابی در کمیسیون بهداری به یاد دارم به جز دقت و نظم، وقت‌شناسی، فروتنی و بزرگواری در مناسبات و برخوردهای اجتماعی چیز دیگری نبود. این همکاری در دوره اول مسوولیتم در وزارت فرهنگ و آموزش عالی (72-1368) ادامه پیدا کرد. سابقه امر به اول انقلاب بازمی‌گشت. وقتی در اسفند سال 1357 شورای انقلاب هیات‌های امنای دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی را منحل کرد، تمامی اختیارات و وظایف آنها به هیات سه‌نفره‌ای متشکل از وزیر فرهنگ و آموزش عالی،‌ رییس سازمان برنامه و بودجه و شخص دکتر یدالله سحابی (به‌عنوان شخصیت حقیقی که در قانون شورای انقلاب از ایشان نام برده شده بود) محول شد. جلسات این هیات در وزارتخانه و به ریاست وزیر فرهنگ و آموزش عالی تشکیل می‌شد. باید بگویم چه در جلسات کمیسیون بهداری مجلس و چه در وزارتخانه، مرحوم دکتر سحابی وقت‌شناس‌ترین عضو جلسات بودند و دقیق‌ترین و کارشناسانه‌ترین نظرات را نیز ارایه می‌دادند. باز هم مقایسه کنید این وقت‌شناسی ناشی از شخصیت فرهیخته و اخلاقی و تقوای الهی ایشان را با تاخیر حضور همیشگی مسوولان در جلسات و شروع بسیاری از جلسات مهم یا همایش‌ها با تاخیر زیاد که حاکی از فقدان نظم و برنامه و عدم‌پایبندی به اخلاقیات و وفای به‌عهد است که از مسایل مهم اعتقادی و اخلاقی ماست و در قرآن‌کریم نیز اهمیت خاصی به آن داده شده است. یاد و خاطره آموزگار اخلاق و انسانیت مرحوم دکتر سحابی و فرزند برومندش شادروان مهندس عزت‌الله سحابی همیشه زنده و الهام‌بخش جامعه و نسل‌های آینده این مرزوبوم خواهد بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.