|

چانه‌زنی نفس‌گیر دیپلمات‌های هسته‌ای

زینب اسماعیلی، خبرنگار اعزامی «شرق» به وین : ساعت شنی مذاکره، تندتروتندتر؛ پر و خالی می‌شود، همه منتظرند تا بدانند پشت درهای بسته مذاکره چه می‌گذرد، چه اتفاقی بعد از خروج دوربین‌ها از اتاق مذاکره رخ می‌دهد و دست آخر چه تفاهمی پس از ساعت‌ها مذاکره به دست خواهد آمد. قرار است از اردیبهشت‌ماه، یا ماه «می»، تدوین پیش‌نویس متن توافق آغاز شود؛ کاری که «سخت و دشوار» خواهد بود. سومین دور مذاکره، برای رسیدن به توافق جامع در وین، شب دوشنبه با شام کاری آغاز شد؛ جلسه‌ای که بیش از دوساعت به طول انجامید و به گپ‌وگفت در مورد جزییاتی گذشت. وزیر امورخارجه ایران بعد از شام کاری به خبرنگاران گفت که در جلسات روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه به موضوعات باقیمانده خواهند پرداخت تا در مورد همه موضوعات یک دور تبادل‌نظر انجام شده باشد و طرفین از نظرات همدیگر مطلع باشند. جواد ظریف گفته که «درباره نحوه ادامه کار بحث‌های خوبی داشتیم و ضرورت رعایت احترام متقابل را مرور کردیم و امیدوارم در دوروز آینده همکاران ما بتوانند درباره موضوعات باقیمانده یک دور بحث کنند.» او یادآوری کرد که برخی موضوعات مانند «نحوه نظارت هنوز یک دور هم مورد بحث قرار نگرفته است.» علاوه بر اینکه «در برخی موضوعات نیاز است جزیی‌تر بحث شود. بنابراین سعی داریم در مذاکرات این هفته یک دور همه موضوعات بررسی شوند.» وزیر امورخارجه و تیم مذاکره‌کننده که «جمشید ممتاز» و «امیرحسین زمانی‌نیا» به آن افزوده شده‌اند، می‌دانند که چه راه سختی در پیش دارند. ظریف در این رابطه می‌گوید «تهیه پیش‌نویس توافقنامه نهایی بین ایران و «1+5» دشوارترین بخش مذاکرات است»؛ توافقی که قرار است به انتظارهای زیادی پاسخ دهد، رفع تحریم‌ها در کنار حفظ حقوق هسته‌ای کشور و فراتر آنکه، باید بتواند به بحرانی که 10سال به بهانه نگرانی از بابت فعالیت هسته‌ای ایران، به وجود آمده، پایان دهد.
مذاکرات هسته‌ای در دولت یازدهم، ششمین دور خود را طی می‌کند؛ سه‌دور در شهر بارانی ژنو با رسیدن به توافقی شش‌ماهه و سه‌دور در شهر اپراها، وین، برای رسیدن به توافق جامع. از اجرای توافق سه‌ماه گذشته و شاید همین موجب شده که سرعت مذاکرات بیشتر و فاصله جلسات کوتاه‌تر باشد. سرگئی ریابکف، معاون وزیر امورخارجه روسیه که نماینده این کشور در مذاکرات ایران و کشورهای 1+5 است، روز گذشته قبل از آغاز مذاکره گفت که «گروه مذاکره‌کنندگان بین‌المللی و ایران زمان و فرصت دارند تا طبق چارچوب زمانی تا 20 ژوییه (30 تیرماه) به توافق جامع دست پیدا کنند.» با این حال او نیز تاکید دارد که «ماه‌های پیش‌رو بسیار سخت هستند اما ما هنوز زمان داریم. شرکت‌کنندگان در مذاکرات وین امیدوارند بتوانند گام‌های اساسی برای مراحل بعدی را بردارند.» همچنین عباس عراقچی، معاون وزیرخارجه ایران روز گذشته با مسوولان تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای روسیه و چین دیدار و گفت‌وگو کرد. شب گذشته نیز مذاکرات دوجانبه هیات ایرانی به ریاست «عباس عراقچی» با هیات انگلیسی و هیات آمریکایی به ریاست «سایمون گس» و «وندی شرمن» به صورت جداگانه برگزار شد. مایکل مان، سخنگوی رییس کمیسیون سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز پس از پایان دور اول مذاکرات در جمع خبرنگاران حاضر شد و گفت: «این دور از مذاکرات ایران و 1+5 گامی مهم برای تعیین جایگاه مناسب درخصوص هر موضوعی است و این دور از مذاکرات دقیق و بنیادی خواهد بود.»مایکل مان، قد بلندی دارد و عکس‌های زیادی با پس‌زمینه E3/EU+3-IRANTALKS دارد، او برای صحبت‌کردن مجبور است اغلب روی تریبون خمیده قرار گیرد. عموما حضورش برای خبرنگاران حاوی اطلاع جدیدی نیست ولی این‌بار تاکید کرد که «تمام تلاشمان را می‌کنیم تا به مرحله پیش‌نویس در اردیبهشت برسیم و همه روی این مساله سخت کار می‌کنند.» او در پاسخ به سوال خبرنگار ایرانی در مورد قطعنامه پارلمان اروپا درباره ایران گفت: «این قطعنامه تاثیری بر این مذاکرات نخواهد داشت. این یک مذاکره هسته‌ای است.»مایکل مان، سخنگوی «کاترین اشتون» همچنین با بیان اینکه «وارد جزییات اساسی شده‌ایم» گفت: «دو طرف مایلند تا ماه آینده تدوین توافقنامه آغاز شود.» سخنگوی مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا همچنین تاکید کرد که «طرفین تلاش دارند اختلافات را کاهش دهند و به پیشرفت دست یابند.»روز گذشته «رویترز» هم به نقل از یک دیپلمات غربی نوشت: «کشورهای عضو 1+5 و ایران توافق کرده‌اند که بتوانند پیش‌نویس توافق جامع را تا ماه می یا اوایل ماه ژوئن فراهم کنند و در پایان، همه مسایل در ماه ژوییه اتفاق خواهد افتاد. اگر هر دوطرف توافق کنند، در این صورت ممکن است مذاکرات درباره توافق جامع به شش‌ماه دوم کشیده شود.» در این دور از مذاکرات هر دوطرف تلاش می‌کنند که روند مذاکرات را به گونه‌ای پیش ببرند که تا پایان ماه ژوییه بتوانند به توافق جامع دست یابند. این در حالی است که هر دوطرف اختلاف دیدگاه‌های گسترده‌ای با یکدیگر دارند و دیپلمات‌های غربی بر این باورند که هنوز از بحث درباره مسایل کلیدی دور هستند.»دور پیشین مذاکره در وین بر چهار محور متمرکز بود: همکاری‌های هسته‌ای، غنی‌سازی، تحریم‌ها و رآکتور آب‌سنگین اراک. محورهایی که گویا اختلاف‌های زیادی بر سر آن وجود دارد که احتمالا بیش از همه موضوع اراک است که نیازمند مذاکره به نظر می‌آید. طرف غربی از همکاری بر سر رآکتور آب‌سبک نیز سخن گفته‌اند. سومین دور مذاکره در وین با همراهی تیم حقوقی، یعنی امیرحسین زمانی‌نیا، دوست دیرینه محمدجواد ظریف از ساعت 9صبح در مقر سازمان ملل متحد در وین آغاز شد؛ اما بدون تشریفات عکس یادگاری قبل از آغاز مذاکره. نیم‌ساعت بعد، افتتاحیه جلسه به پایان رسید و جلسه معاونان آغاز شد. عباس عراقچی و هلگا اشمید، معاونان ظریف و اشتون، ریاست جلسه را برعهده داشتند تا مذاکرات برای رسیدن به توافق جامع با بررسی جزییات ادامه پیدا کند. رابرت مالی، عضو ارشد شواری امنیت ملی آمریکا نیز به تیم مذاکره‌کننده آمریکایی افزوده شده است. محمدجواد ظریف امیدوار است تا پایان مهلت شش‌ماهه (20 جولای) به توافق نهایی دست پیدا کنند؛ توافقی که از مذاکره بعدی باید نگارش آن آغاز شود. صبح روز گذشته ظریف در پست فیس‌بوکی خود نوشت: «این دور از مذاکرات، احتمالا آخرین دور مرور موضوعات مهم است که طرفین معتقدند باید در توافق نهایی به شکلی مورد توجه واقع شوند.» او نوشت که «کار نگارش متن مشترک توافق نهایی کاری پیچیده، دشوار و کم‌سرعت خواهد بود.» او تشکیل گروه مشورتی حقوقی را هم به‌همین‌دلیل اعلام کرده و گفته است: «اگر هموطنان نیز نظر مشورتی، نکته حقوقی یا پیشنهادی در این زمینه دارند به ایمیل او ارسال کنند.»

کری: مذاکرات هسته‌ای جدی پیش می‌رود
فارس: «جان کری»، وزیرخارجه آمریکا شب گذشته در سخنرانی‌ای در کمیته روابط بین‌الملل سنا با اشاره به مذاکرات ایران و 1+5 با بیان اینکه «اظهار خوش‌بینی نمی‌کنم، اما مذاکرات هسته‌ای جدی پیش می‌رود» گفت: «آمریکا برای برگرداندن تحریم‌های هسته‌ای ایران و همچنین تحریم‌های حقوق‌بشری آماده خواهد بود.»
زینب اسماعیلی، خبرنگار اعزامی «شرق» به وین : ساعت شنی مذاکره، تندتروتندتر؛ پر و خالی می‌شود، همه منتظرند تا بدانند پشت درهای بسته مذاکره چه می‌گذرد، چه اتفاقی بعد از خروج دوربین‌ها از اتاق مذاکره رخ می‌دهد و دست آخر چه تفاهمی پس از ساعت‌ها مذاکره به دست خواهد آمد. قرار است از اردیبهشت‌ماه، یا ماه «می»، تدوین پیش‌نویس متن توافق آغاز شود؛ کاری که «سخت و دشوار» خواهد بود. سومین دور مذاکره، برای رسیدن به توافق جامع در وین، شب دوشنبه با شام کاری آغاز شد؛ جلسه‌ای که بیش از دوساعت به طول انجامید و به گپ‌وگفت در مورد جزییاتی گذشت. وزیر امورخارجه ایران بعد از شام کاری به خبرنگاران گفت که در جلسات روزهای سه‌شنبه و چهارشنبه به موضوعات باقیمانده خواهند پرداخت تا در مورد همه موضوعات یک دور تبادل‌نظر انجام شده باشد و طرفین از نظرات همدیگر مطلع باشند. جواد ظریف گفته که «درباره نحوه ادامه کار بحث‌های خوبی داشتیم و ضرورت رعایت احترام متقابل را مرور کردیم و امیدوارم در دوروز آینده همکاران ما بتوانند درباره موضوعات باقیمانده یک دور بحث کنند.» او یادآوری کرد که برخی موضوعات مانند «نحوه نظارت هنوز یک دور هم مورد بحث قرار نگرفته است.» علاوه بر اینکه «در برخی موضوعات نیاز است جزیی‌تر بحث شود. بنابراین سعی داریم در مذاکرات این هفته یک دور همه موضوعات بررسی شوند.» وزیر امورخارجه و تیم مذاکره‌کننده که «جمشید ممتاز» و «امیرحسین زمانی‌نیا» به آن افزوده شده‌اند، می‌دانند که چه راه سختی در پیش دارند. ظریف در این رابطه می‌گوید «تهیه پیش‌نویس توافقنامه نهایی بین ایران و «1+5» دشوارترین بخش مذاکرات است»؛ توافقی که قرار است به انتظارهای زیادی پاسخ دهد، رفع تحریم‌ها در کنار حفظ حقوق هسته‌ای کشور و فراتر آنکه، باید بتواند به بحرانی که 10سال به بهانه نگرانی از بابت فعالیت هسته‌ای ایران، به وجود آمده، پایان دهد.
مذاکرات هسته‌ای در دولت یازدهم، ششمین دور خود را طی می‌کند؛ سه‌دور در شهر بارانی ژنو با رسیدن به توافقی شش‌ماهه و سه‌دور در شهر اپراها، وین، برای رسیدن به توافق جامع. از اجرای توافق سه‌ماه گذشته و شاید همین موجب شده که سرعت مذاکرات بیشتر و فاصله جلسات کوتاه‌تر باشد. سرگئی ریابکف، معاون وزیر امورخارجه روسیه که نماینده این کشور در مذاکرات ایران و کشورهای 1+5 است، روز گذشته قبل از آغاز مذاکره گفت که «گروه مذاکره‌کنندگان بین‌المللی و ایران زمان و فرصت دارند تا طبق چارچوب زمانی تا 20 ژوییه (30 تیرماه) به توافق جامع دست پیدا کنند.» با این حال او نیز تاکید دارد که «ماه‌های پیش‌رو بسیار سخت هستند اما ما هنوز زمان داریم. شرکت‌کنندگان در مذاکرات وین امیدوارند بتوانند گام‌های اساسی برای مراحل بعدی را بردارند.» همچنین عباس عراقچی، معاون وزیرخارجه ایران روز گذشته با مسوولان تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای روسیه و چین دیدار و گفت‌وگو کرد. شب گذشته نیز مذاکرات دوجانبه هیات ایرانی به ریاست «عباس عراقچی» با هیات انگلیسی و هیات آمریکایی به ریاست «سایمون گس» و «وندی شرمن» به صورت جداگانه برگزار شد. مایکل مان، سخنگوی رییس کمیسیون سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز پس از پایان دور اول مذاکرات در جمع خبرنگاران حاضر شد و گفت: «این دور از مذاکرات ایران و 1+5 گامی مهم برای تعیین جایگاه مناسب درخصوص هر موضوعی است و این دور از مذاکرات دقیق و بنیادی خواهد بود.»مایکل مان، قد بلندی دارد و عکس‌های زیادی با پس‌زمینه E3/EU+3-IRANTALKS دارد، او برای صحبت‌کردن مجبور است اغلب روی تریبون خمیده قرار گیرد. عموما حضورش برای خبرنگاران حاوی اطلاع جدیدی نیست ولی این‌بار تاکید کرد که «تمام تلاشمان را می‌کنیم تا به مرحله پیش‌نویس در اردیبهشت برسیم و همه روی این مساله سخت کار می‌کنند.» او در پاسخ به سوال خبرنگار ایرانی در مورد قطعنامه پارلمان اروپا درباره ایران گفت: «این قطعنامه تاثیری بر این مذاکرات نخواهد داشت. این یک مذاکره هسته‌ای است.»مایکل مان، سخنگوی «کاترین اشتون» همچنین با بیان اینکه «وارد جزییات اساسی شده‌ایم» گفت: «دو طرف مایلند تا ماه آینده تدوین توافقنامه آغاز شود.» سخنگوی مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا همچنین تاکید کرد که «طرفین تلاش دارند اختلافات را کاهش دهند و به پیشرفت دست یابند.»روز گذشته «رویترز» هم به نقل از یک دیپلمات غربی نوشت: «کشورهای عضو 1+5 و ایران توافق کرده‌اند که بتوانند پیش‌نویس توافق جامع را تا ماه می یا اوایل ماه ژوئن فراهم کنند و در پایان، همه مسایل در ماه ژوییه اتفاق خواهد افتاد. اگر هر دوطرف توافق کنند، در این صورت ممکن است مذاکرات درباره توافق جامع به شش‌ماه دوم کشیده شود.» در این دور از مذاکرات هر دوطرف تلاش می‌کنند که روند مذاکرات را به گونه‌ای پیش ببرند که تا پایان ماه ژوییه بتوانند به توافق جامع دست یابند. این در حالی است که هر دوطرف اختلاف دیدگاه‌های گسترده‌ای با یکدیگر دارند و دیپلمات‌های غربی بر این باورند که هنوز از بحث درباره مسایل کلیدی دور هستند.»دور پیشین مذاکره در وین بر چهار محور متمرکز بود: همکاری‌های هسته‌ای، غنی‌سازی، تحریم‌ها و رآکتور آب‌سنگین اراک. محورهایی که گویا اختلاف‌های زیادی بر سر آن وجود دارد که احتمالا بیش از همه موضوع اراک است که نیازمند مذاکره به نظر می‌آید. طرف غربی از همکاری بر سر رآکتور آب‌سبک نیز سخن گفته‌اند. سومین دور مذاکره در وین با همراهی تیم حقوقی، یعنی امیرحسین زمانی‌نیا، دوست دیرینه محمدجواد ظریف از ساعت 9صبح در مقر سازمان ملل متحد در وین آغاز شد؛ اما بدون تشریفات عکس یادگاری قبل از آغاز مذاکره. نیم‌ساعت بعد، افتتاحیه جلسه به پایان رسید و جلسه معاونان آغاز شد. عباس عراقچی و هلگا اشمید، معاونان ظریف و اشتون، ریاست جلسه را برعهده داشتند تا مذاکرات برای رسیدن به توافق جامع با بررسی جزییات ادامه پیدا کند. رابرت مالی، عضو ارشد شواری امنیت ملی آمریکا نیز به تیم مذاکره‌کننده آمریکایی افزوده شده است. محمدجواد ظریف امیدوار است تا پایان مهلت شش‌ماهه (20 جولای) به توافق نهایی دست پیدا کنند؛ توافقی که از مذاکره بعدی باید نگارش آن آغاز شود. صبح روز گذشته ظریف در پست فیس‌بوکی خود نوشت: «این دور از مذاکرات، احتمالا آخرین دور مرور موضوعات مهم است که طرفین معتقدند باید در توافق نهایی به شکلی مورد توجه واقع شوند.» او نوشت که «کار نگارش متن مشترک توافق نهایی کاری پیچیده، دشوار و کم‌سرعت خواهد بود.» او تشکیل گروه مشورتی حقوقی را هم به‌همین‌دلیل اعلام کرده و گفته است: «اگر هموطنان نیز نظر مشورتی، نکته حقوقی یا پیشنهادی در این زمینه دارند به ایمیل او ارسال کنند.»

کری: مذاکرات هسته‌ای جدی پیش می‌رود
فارس: «جان کری»، وزیرخارجه آمریکا شب گذشته در سخنرانی‌ای در کمیته روابط بین‌الملل سنا با اشاره به مذاکرات ایران و 1+5 با بیان اینکه «اظهار خوش‌بینی نمی‌کنم، اما مذاکرات هسته‌ای جدی پیش می‌رود» گفت: «آمریکا برای برگرداندن تحریم‌های هسته‌ای ایران و همچنین تحریم‌های حقوق‌بشری آماده خواهد بود.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.