|

فریب یک رئیس‌جمهوری

زلنسکی تنها ماند

محمد‌علی عباسی‌ . کارشناس افغان

‌ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین، اوایل صبح 25 فوریه گفت کشورش در مبارزه با روسیه تنها مانده است. او در یک نطق تلویزیونی خطاب به مردم اوکراین گفت: ما برای دفاع از دولت‌مان تنها گذاشته شده‌ایم؛ «کسی آماده است که در کنار ما بجنگد؟ من کسی را نمی‌بینم. چه کسی آماده است که به اوکراین تضمین عضویت ناتو را بدهد؟ همه می‌ترسند».

این صحبت‌ها در حالی از طرف رئیس‌جمهوری اوکراین مطرح می‌شود که همه می‌دانستند اگر تهاجمی از طرف روسیه علیه اوکراین انجام شود، هیچ کشوری حاضر نخواهد شد در کنار کی‌یف بایستد؛ اما تنها کسی که این را نمی‌دانست، شاید خود زلنسکی بود. کشور‌های غربی به‌خوبی می‌دانند اگر عملا در اوکراین دخالت کنند، درگیر جنگی خواهند شد که برنده‌ای نخواهد داشت و هر دو طرف بازنده خواهند بود؛ شاید به بهای نابودی اروپا و دنیا. حمله روسیه به اوکراین یک چیز را خوب روشن کرد؛ اینکه در این بحران، آمریکا و کشورهای اروپایی فقط حرف زدند و تهدید کردند و این روسیه بود که عمل کرد و دست به ریسک خطرناکی زد. البته واضح است که اگر روسیه امروز این کار را نمی‌کرد، شاید در آینده باید دست به بازی خطرناک‌تری می‌زد.
بعد از سقوط اتحاد جماهیر شوروی، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، همواره مترصد فرصتی بود که قدرت خود را به رخ دنیا بکشد. در واقع ایده جهان تک‌قطبی زمان زیادی دوام نیافت و این بار روس‌ها با حمله به اوکراین نشان دادند توانایی‌های بالقوه‌ای دارند که می‌تواند آنها را به‌عنوان یک قطب برتر دنیا مطرح کند. البته این بار در همراهی و توافق با چین که مترصد فرصتی است که خود را به‌عنوان یکی از قدرت‌های برتر دنیا نشان دهد. چین هم ابزار اقتصادی و هم ابزار سیاسی برای مطرح‌شدن به‌عنوان یکی از قدرت‌های برتر دنیا را دارد، ولی به‌خوبی می‌داند که به‌تنهایی نمی‌تواند؛ اما در کنار روسیه می‌تواند و با استفاده از توانایی نظامی آن می‌توانند به‌عنوان قدرت‌های مکمل عمل کنند و در مقابل زیاده‌خواهی‌های آمریکا بایستند.
در 20 سال گذشته آمریکایی‌ها سه لشکرکشی بزرگ اما شکست‌خورده داشته‌اند؛ افغانستان، عراق و سوریه. در هر سه کشور، آمریکا با وجود هزینه‌های بسیاری که کرد، به اهدافی که داشت، دست پیدا نکرد و از همه رقت‌بار‌تر خروج از افغانستان بود؛ اما در سوی دیگر روسیه در عملیات‌های برون‌مرزی موفق عمل کرد؛ در سوریه توانست حکومت بشار اسد را ماندگار کند و داعش را شکست بدهد، در اوکراین در تهاجم اول شبه‌جزیره کریمه را ضمیمه خاک خود کرد و در سرکوب اعتراضات مردمی در بلاروس و قزاقستان به دولت‌های مرکزی این کشور‌ها کمک کرد و نشان داد که بقایای امپراتوری روس از زیر خاکستر اتحاد جماهیر شوروی در حال جان‌گرفتن است.
زلنسکی در محاسباتش اشتباه بزرگی را مرتکب شد و این باعث شد که ظرف 24 ساعت تمام زیرساخت‌های نظامی و اقتصادی کشورش نابود شود و رؤیای پیوستن به ناتو و غرب باعث شد در مقابل تهاجم روسیه تنها بماند. اوکراین چنین اشتباهی را در سال 2014 مرتکب شد و دید که غرب و آمریکا نتوانستند در مقابل روسیه هیچ کاری انجام دهد؛ اما اینکه دوباره در چنین دامی افتاد، باعث تعجب است.
تهدیدات سران آمریکا و اروپا در حد تهدید باقی خواهد ماند و آنها همچنان به محکوم‌کردن روسیه ادامه خواهند داد و تنها ابزاری که در اختیار دارند، تحریم روسیه است و بس. اما این تحریم چی دردی را از مردم اوکراین درمان خواهد کرد؟ مشخص است که هیچ.
مشخص است که این جنگ تبعات وحشتناکی را برای اوکراین و مردم آن بر جا خواهد گذاشت و تجربه تلخی را از کشتار و ویرانی تحمل خواهند کرد و اینکه آمریکا و کشورهای غربی در مقابل تهاجم روس‌ها از آنها حمایت کنند، بدترین امیدی بود که داشتند و به یأس تبدیل شد. شاید این درسی باشد برای دیگرانی که می‌خواهند جا پای اوکراین بگذارند؛ اما هرچه باشد، تجربه‌ای شد به بهای نابودی یک کشور که گرفتار فریب یک رئیس‌جمهوری شد و فریب رئیس‌جمهوری تبدیل به یک خاطره تلخ و ماندگار یک ملت خواهد شد.

‌ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهوری اوکراین، اوایل صبح 25 فوریه گفت کشورش در مبارزه با روسیه تنها مانده است. او در یک نطق تلویزیونی خطاب به مردم اوکراین گفت: ما برای دفاع از دولت‌مان تنها گذاشته شده‌ایم؛ «کسی آماده است که در کنار ما بجنگد؟ من کسی را نمی‌بینم. چه کسی آماده است که به اوکراین تضمین عضویت ناتو را بدهد؟ همه می‌ترسند».

این صحبت‌ها در حالی از طرف رئیس‌جمهوری اوکراین مطرح می‌شود که همه می‌دانستند اگر تهاجمی از طرف روسیه علیه اوکراین انجام شود، هیچ کشوری حاضر نخواهد شد در کنار کی‌یف بایستد؛ اما تنها کسی که این را نمی‌دانست، شاید خود زلنسکی بود. کشور‌های غربی به‌خوبی می‌دانند اگر عملا در اوکراین دخالت کنند، درگیر جنگی خواهند شد که برنده‌ای نخواهد داشت و هر دو طرف بازنده خواهند بود؛ شاید به بهای نابودی اروپا و دنیا. حمله روسیه به اوکراین یک چیز را خوب روشن کرد؛ اینکه در این بحران، آمریکا و کشورهای اروپایی فقط حرف زدند و تهدید کردند و این روسیه بود که عمل کرد و دست به ریسک خطرناکی زد. البته واضح است که اگر روسیه امروز این کار را نمی‌کرد، شاید در آینده باید دست به بازی خطرناک‌تری می‌زد.
بعد از سقوط اتحاد جماهیر شوروی، ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، همواره مترصد فرصتی بود که قدرت خود را به رخ دنیا بکشد. در واقع ایده جهان تک‌قطبی زمان زیادی دوام نیافت و این بار روس‌ها با حمله به اوکراین نشان دادند توانایی‌های بالقوه‌ای دارند که می‌تواند آنها را به‌عنوان یک قطب برتر دنیا مطرح کند. البته این بار در همراهی و توافق با چین که مترصد فرصتی است که خود را به‌عنوان یکی از قدرت‌های برتر دنیا نشان دهد. چین هم ابزار اقتصادی و هم ابزار سیاسی برای مطرح‌شدن به‌عنوان یکی از قدرت‌های برتر دنیا را دارد، ولی به‌خوبی می‌داند که به‌تنهایی نمی‌تواند؛ اما در کنار روسیه می‌تواند و با استفاده از توانایی نظامی آن می‌توانند به‌عنوان قدرت‌های مکمل عمل کنند و در مقابل زیاده‌خواهی‌های آمریکا بایستند.
در 20 سال گذشته آمریکایی‌ها سه لشکرکشی بزرگ اما شکست‌خورده داشته‌اند؛ افغانستان، عراق و سوریه. در هر سه کشور، آمریکا با وجود هزینه‌های بسیاری که کرد، به اهدافی که داشت، دست پیدا نکرد و از همه رقت‌بار‌تر خروج از افغانستان بود؛ اما در سوی دیگر روسیه در عملیات‌های برون‌مرزی موفق عمل کرد؛ در سوریه توانست حکومت بشار اسد را ماندگار کند و داعش را شکست بدهد، در اوکراین در تهاجم اول شبه‌جزیره کریمه را ضمیمه خاک خود کرد و در سرکوب اعتراضات مردمی در بلاروس و قزاقستان به دولت‌های مرکزی این کشور‌ها کمک کرد و نشان داد که بقایای امپراتوری روس از زیر خاکستر اتحاد جماهیر شوروی در حال جان‌گرفتن است.
زلنسکی در محاسباتش اشتباه بزرگی را مرتکب شد و این باعث شد که ظرف 24 ساعت تمام زیرساخت‌های نظامی و اقتصادی کشورش نابود شود و رؤیای پیوستن به ناتو و غرب باعث شد در مقابل تهاجم روسیه تنها بماند. اوکراین چنین اشتباهی را در سال 2014 مرتکب شد و دید که غرب و آمریکا نتوانستند در مقابل روسیه هیچ کاری انجام دهد؛ اما اینکه دوباره در چنین دامی افتاد، باعث تعجب است.
تهدیدات سران آمریکا و اروپا در حد تهدید باقی خواهد ماند و آنها همچنان به محکوم‌کردن روسیه ادامه خواهند داد و تنها ابزاری که در اختیار دارند، تحریم روسیه است و بس. اما این تحریم چی دردی را از مردم اوکراین درمان خواهد کرد؟ مشخص است که هیچ.
مشخص است که این جنگ تبعات وحشتناکی را برای اوکراین و مردم آن بر جا خواهد گذاشت و تجربه تلخی را از کشتار و ویرانی تحمل خواهند کرد و اینکه آمریکا و کشورهای غربی در مقابل تهاجم روس‌ها از آنها حمایت کنند، بدترین امیدی بود که داشتند و به یأس تبدیل شد. شاید این درسی باشد برای دیگرانی که می‌خواهند جا پای اوکراین بگذارند؛ اما هرچه باشد، تجربه‌ای شد به بهای نابودی یک کشور که گرفتار فریب یک رئیس‌جمهوری شد و فریب رئیس‌جمهوری تبدیل به یک خاطره تلخ و ماندگار یک ملت خواهد شد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.