|

حرکت معکوس در اقتصاد دهه ۹۰

سپیده کاوه

جهت برشمردن ‌یا انتخاب مهم‌ترین رخداد اقتصاد در 100 سال اخیر باید اذعان کرد که علاوه بر تغییرات و تلاطم‌های یکپارچه جهانی، ایران به دلیل سوءمدیریت و البته در بیشتر دوره‌ها و نداشتن مدیریت کلان اقتصادی در کشور با مشکلات عدیده‌ای دست‌و‌پنجه نرم کرده است؛ از دوران بی‌مدیریتی قاجار و تأثیرات مخرب جنگ‌های جهانی تا بیماری هلندی زمان پهلوی دوم و خرج گسترده و بی‌حد از درآمدهای نفتی. هشت سال جنگ تحمیلی و تبعات برجا‌مانده از آن و سپس شروع تحریم‌ها و گسترش آنها در دهه اخیر و تصمیمات اقتصادی ناصحیح از جمله نرخ ارز چهارهزارو ۲۰۰ تومانی و رانت‌های دنباله‌دار آن. همه‌و‌همه بر پیکره نیمه‌جان اقتصاد ایران پتک خود را کوبیده‌اند. بنابراین اگر بنا به انتخاب مهم‌ترین رخداد باشد، واقعا بستگی به تعریف واژه «مهم‌ترین» دارد؛ از‌این‌رو به ذکر رخدادهایی که از دیدگاه نویسنده مهم‌ بوده‌اند، پرداخته شد. اگر‌هم به سؤال فوق با عینک خوش‌بینی پاسخ داده شود، باید فهرستی از مهم‌های خوب هم ارائه شود. در صد سال اخیر هنوز هم ملی‌شدن صنعت نفت نسبت به سایر مهم‌های مثبت اقتصادی در مقام مهم‌ترین رخداد قرار دارد. اگر بازهم به نحوی دیگر به سؤال پاسخ داده شود که آن دهه‌ای که در آن مهم‌ترین رخدادهای اقتصادی ایران رقم خورده، چه دهه‌ای بوده است، به‌صورت قطع و یقین دهه 90 دهه‌ای بود که هم‌زمان با رشد تکنولوژی‌های برتر در دنیا و به‌طور متوسط پیشرفت‌های چشمگیر در همه ابعاد علم و زندگی، متأسفانه ایران نه‌تنها پیشرفت و بهبودی نداشت بلکه به لحاظ اقتصادی و آمار و ارقام پسرفت‌های فراوانی را شاهد بودیم. تأکید بر بهبود متوسط وضع دنیا به این دلیل بود که نشان داده شود ایران همراه با روند رشد مثبت شکوفایی جهانی نبوده و حرکتی معکوس را در اقتصاد خود تجربه کرده است!

جهت برشمردن ‌یا انتخاب مهم‌ترین رخداد اقتصاد در 100 سال اخیر باید اذعان کرد که علاوه بر تغییرات و تلاطم‌های یکپارچه جهانی، ایران به دلیل سوءمدیریت و البته در بیشتر دوره‌ها و نداشتن مدیریت کلان اقتصادی در کشور با مشکلات عدیده‌ای دست‌و‌پنجه نرم کرده است؛ از دوران بی‌مدیریتی قاجار و تأثیرات مخرب جنگ‌های جهانی تا بیماری هلندی زمان پهلوی دوم و خرج گسترده و بی‌حد از درآمدهای نفتی. هشت سال جنگ تحمیلی و تبعات برجا‌مانده از آن و سپس شروع تحریم‌ها و گسترش آنها در دهه اخیر و تصمیمات اقتصادی ناصحیح از جمله نرخ ارز چهارهزارو ۲۰۰ تومانی و رانت‌های دنباله‌دار آن. همه‌و‌همه بر پیکره نیمه‌جان اقتصاد ایران پتک خود را کوبیده‌اند. بنابراین اگر بنا به انتخاب مهم‌ترین رخداد باشد، واقعا بستگی به تعریف واژه «مهم‌ترین» دارد؛ از‌این‌رو به ذکر رخدادهایی که از دیدگاه نویسنده مهم‌ بوده‌اند، پرداخته شد. اگر‌هم به سؤال فوق با عینک خوش‌بینی پاسخ داده شود، باید فهرستی از مهم‌های خوب هم ارائه شود. در صد سال اخیر هنوز هم ملی‌شدن صنعت نفت نسبت به سایر مهم‌های مثبت اقتصادی در مقام مهم‌ترین رخداد قرار دارد. اگر بازهم به نحوی دیگر به سؤال پاسخ داده شود که آن دهه‌ای که در آن مهم‌ترین رخدادهای اقتصادی ایران رقم خورده، چه دهه‌ای بوده است، به‌صورت قطع و یقین دهه 90 دهه‌ای بود که هم‌زمان با رشد تکنولوژی‌های برتر در دنیا و به‌طور متوسط پیشرفت‌های چشمگیر در همه ابعاد علم و زندگی، متأسفانه ایران نه‌تنها پیشرفت و بهبودی نداشت بلکه به لحاظ اقتصادی و آمار و ارقام پسرفت‌های فراوانی را شاهد بودیم. تأکید بر بهبود متوسط وضع دنیا به این دلیل بود که نشان داده شود ایران همراه با روند رشد مثبت شکوفایی جهانی نبوده و حرکتی معکوس را در اقتصاد خود تجربه کرده است!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.