|

بررسی غیر‌علنی بودجه بدون رئیسی

ریحانه نعمت‌اللهی‌: بررسی ابعاد لایحه بودجه در جلسه غیرعلنی بدون حضور رئیسی! این خبری است که رسانه‌ها داده‌اند. آذر‌ماه امسال بود كه ابراهیم رئیسی با حضور در مجلس، لایحه بودجه 1401 را به رئیس مجلس تقدیم و دفاعیات خود را بیان كرد. در این لایحه موارد چشمگیری مانند مجوز فروش نفت به ارگان‌های گوناگون به چشم می‌خورد‌ اما نوك پیكان نقد و مخالفت نمایندگان به سوی لایحه «حذف ارز ترجیحی» بود. این لایحه كه از ابتدای آغاز به كار دولت سیزدهم حاشیه‌ساز شده بود، حالا به نقطه اختلافی جدی میان مجلس و دولت تبدیل شده است. زمانی كه ابراهیم رئیسی پس از توصیه و تأكید رهبری لایحه حذف ارز ترجیحی را با دوفوریت به مجلس تقدیم كرد و مجلس آن را از فوریت درآورد، اعتراض رئیسی به مجلس بالا گرفت. دی‌ماه امسال بود كه رئیسی عنوان كرد: «موضوع حذف ارز ترجیحی را در دولت مطرح کردیم و به‌عنوان لایحه دو‌فوریتی در دولت تصویب شد اما مجلس و نمایندگان محترم رأی به فوریت ندادند و تبدیل به لایحه عادی شد. مجلس نه رأی به ادامه ارز ترجیحی داد و نه به جبران حذف ارز ترجیحی. برای هیچ‌کدام اعلام نظر نکرد و فوریت لایحه را هم رد کردند». از سوی دیگر بسیاری از نمایندگان حذف ناگهانی ارز ترجیحی را باعث آسیب جدی به معیشت مردم می‌دانستند. تا جایی كه طبق گزارش دیده‌بان ایران، نماینده شیراز خطاب به دولت عنوان كرد: «اینكه دولت می‌گوید حذف ارز ترجیحی را جبران می‌كنیم، حرف مفت است». اصرار و تلاش‌های دولت برای تصویب لایحه حذف ارز ترجیحی پس از انتقادات نمایندگان به در بسته خورد و سخنگوی كمیسیون تلفیق بودجه 1401 این لایحه را به دلیل روشن‌نبودن و عدم ارائه طرح قابل استناد رد كرد. این طرح كه به گفته حمیدرضا حاجی‌بابایی، رئیس كمسیون برنامه‌و‌بودجه، در صورت تصویب‌نشدن «حدود 400 هزار میلیارد تومان از منابع دولت را کاهش خواهد داد» با اختصاص داده‌شدن «9 میلیارد دلار با قیمت ارز ترجیحی برای تأمین دارو، تجهیزات پزشکی و کالاهای اساسی» از لوایح قابل بررسی مجلس خارج شد؛ اما كسری بودجه و احتمال بالای به‌وجود‌آمدن تورم در سال آینده همچنان معضلی است كه دولت و مجلس را به چالش كشانده است. ‌مهرماه امسال بود كه جلسه‌ای بین نمایندگان و رئیس سازمان برنامه‌و‌بودجه در صحن غیرعلنی مجلس برگزار شد. توضیحی درباره این جلسه و علت غیرعلنی‌بودن آن ارائه نشد اما به گزارش روزنامه دنیای اقتصاد، طبق تحلیل‌های كارشناسان، علت برگزاری این نشست پشت درهای بسته، كمبود بودجه در سال آتی بوده است. افزون بر این، عضو کمیسیون برنامه‌و‌بودجه و محاسبات مجلس هم اعلام كرده بود كه «برآورد ما این است که امسال بیش از 50 درصد کسری بودجه داشته باشیم. دولت حتما باید برای در پرداخت‌ها لایحه بیاورد تعدیل کند و همچنین راهکارهای جدیدی که می‌توان این کسری‌ها را جبران کرد و سازوکار جدید پیشنهاد دهد».‌ علاوه بر تمام این اختلافات در بحث بودجه، برخی از وزرای دولت سیزدهم مانند وزیر بهداشت، وزیر كار و رفاه و وزیر اقتصاد هم در خطر استیضاح قرار گرفتند و دولت سیزدهم بابت انتخابات كابینه، مورد انتقاد بهارستانی‌ها قرار گرفت. نماینده خواف در انتقاد از وزیر كار عنوان كرد: «وزیری که نتواند رفاه ایجاد کند و کشور را به یکی از بی‌کارترین کشورهای دنیا بدل کند، کجا می‌خواهد ایفای نقش کند؟». محمدرضا بادامچی، نماینده پیشین مجلس نیز در انتقاد از وضعیت وزارت كار گفت: «بسیار مضحک و خنده‌دار است و باید اظهار تأسف کرد که یک وزارتخانه عریض‌و‌طویلی که بیش از ۵۰ میلیون نفر جمعیت دارد، این‌چنین به سخره گرفته می‌شود».‌ با وجود تمام این اختلافات بین مجلس و دولت، بودجه سال 1401 در صحن غیرعلنی مجلس، بدون حضور رئیس‌جمهور، مورد بررسی قرار خواهد گرفت. سخنگوی هیئت‌رئیسه مجلس دلیل غیاب رئیسی در این جلسه را این‌گونه اعلام كرده است: «رئیس‌جمهور در زمان بررسی کلیات لایحه بودجه در مجلس حضور پیدا کرد، طبق آیین‌نامه مجلس نیاز نیست که در زمان بررسی جزئیات در مجلس حضور داشته باشد و در زمان بررسی لایحه سایر مسئولان دولتی در صحن علنی پارلمان حضور می‌یابند»؛ اما این احتمال هست که اختلافات قبلی دولت و مجلس بر سر تصویب لایحه حذف ارز ترجیحی و عدم ارائه راهكار جایگزین توسط مجلس، شاید بی‌ارتباط به این‌ حضورنیافتن در جلسه نباشد.‌ نمایندگان مجلس توضیح یا دلیل خاصی بابت برگزاری این جلسه پشت درهای بسته ارائه نكرده‌اند‌ اما با وجود اینكه پیش از این نیز جلسه‌ای در مهرماه در صحن غیرعلنی برگزار شده است، شاید بتوان علت علنی‌نبودن این جلسه را هم بررسی بحران كسری بودجه دانست.‌ علیرضا سلیمی درباره بررسی لایحه بودجه سال آینده در صحن مجلس گفت: مجلس امروز صبح (اول اسفندماه) جلسه‌ای غیرعلنی برای بررسی ابعاد لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ برگزار خواهد کرد.

ریحانه نعمت‌اللهی‌: بررسی ابعاد لایحه بودجه در جلسه غیرعلنی بدون حضور رئیسی! این خبری است که رسانه‌ها داده‌اند. آذر‌ماه امسال بود كه ابراهیم رئیسی با حضور در مجلس، لایحه بودجه 1401 را به رئیس مجلس تقدیم و دفاعیات خود را بیان كرد. در این لایحه موارد چشمگیری مانند مجوز فروش نفت به ارگان‌های گوناگون به چشم می‌خورد‌ اما نوك پیكان نقد و مخالفت نمایندگان به سوی لایحه «حذف ارز ترجیحی» بود. این لایحه كه از ابتدای آغاز به كار دولت سیزدهم حاشیه‌ساز شده بود، حالا به نقطه اختلافی جدی میان مجلس و دولت تبدیل شده است. زمانی كه ابراهیم رئیسی پس از توصیه و تأكید رهبری لایحه حذف ارز ترجیحی را با دوفوریت به مجلس تقدیم كرد و مجلس آن را از فوریت درآورد، اعتراض رئیسی به مجلس بالا گرفت. دی‌ماه امسال بود كه رئیسی عنوان كرد: «موضوع حذف ارز ترجیحی را در دولت مطرح کردیم و به‌عنوان لایحه دو‌فوریتی در دولت تصویب شد اما مجلس و نمایندگان محترم رأی به فوریت ندادند و تبدیل به لایحه عادی شد. مجلس نه رأی به ادامه ارز ترجیحی داد و نه به جبران حذف ارز ترجیحی. برای هیچ‌کدام اعلام نظر نکرد و فوریت لایحه را هم رد کردند». از سوی دیگر بسیاری از نمایندگان حذف ناگهانی ارز ترجیحی را باعث آسیب جدی به معیشت مردم می‌دانستند. تا جایی كه طبق گزارش دیده‌بان ایران، نماینده شیراز خطاب به دولت عنوان كرد: «اینكه دولت می‌گوید حذف ارز ترجیحی را جبران می‌كنیم، حرف مفت است». اصرار و تلاش‌های دولت برای تصویب لایحه حذف ارز ترجیحی پس از انتقادات نمایندگان به در بسته خورد و سخنگوی كمیسیون تلفیق بودجه 1401 این لایحه را به دلیل روشن‌نبودن و عدم ارائه طرح قابل استناد رد كرد. این طرح كه به گفته حمیدرضا حاجی‌بابایی، رئیس كمسیون برنامه‌و‌بودجه، در صورت تصویب‌نشدن «حدود 400 هزار میلیارد تومان از منابع دولت را کاهش خواهد داد» با اختصاص داده‌شدن «9 میلیارد دلار با قیمت ارز ترجیحی برای تأمین دارو، تجهیزات پزشکی و کالاهای اساسی» از لوایح قابل بررسی مجلس خارج شد؛ اما كسری بودجه و احتمال بالای به‌وجود‌آمدن تورم در سال آینده همچنان معضلی است كه دولت و مجلس را به چالش كشانده است. ‌مهرماه امسال بود كه جلسه‌ای بین نمایندگان و رئیس سازمان برنامه‌و‌بودجه در صحن غیرعلنی مجلس برگزار شد. توضیحی درباره این جلسه و علت غیرعلنی‌بودن آن ارائه نشد اما به گزارش روزنامه دنیای اقتصاد، طبق تحلیل‌های كارشناسان، علت برگزاری این نشست پشت درهای بسته، كمبود بودجه در سال آتی بوده است. افزون بر این، عضو کمیسیون برنامه‌و‌بودجه و محاسبات مجلس هم اعلام كرده بود كه «برآورد ما این است که امسال بیش از 50 درصد کسری بودجه داشته باشیم. دولت حتما باید برای در پرداخت‌ها لایحه بیاورد تعدیل کند و همچنین راهکارهای جدیدی که می‌توان این کسری‌ها را جبران کرد و سازوکار جدید پیشنهاد دهد».‌ علاوه بر تمام این اختلافات در بحث بودجه، برخی از وزرای دولت سیزدهم مانند وزیر بهداشت، وزیر كار و رفاه و وزیر اقتصاد هم در خطر استیضاح قرار گرفتند و دولت سیزدهم بابت انتخابات كابینه، مورد انتقاد بهارستانی‌ها قرار گرفت. نماینده خواف در انتقاد از وزیر كار عنوان كرد: «وزیری که نتواند رفاه ایجاد کند و کشور را به یکی از بی‌کارترین کشورهای دنیا بدل کند، کجا می‌خواهد ایفای نقش کند؟». محمدرضا بادامچی، نماینده پیشین مجلس نیز در انتقاد از وضعیت وزارت كار گفت: «بسیار مضحک و خنده‌دار است و باید اظهار تأسف کرد که یک وزارتخانه عریض‌و‌طویلی که بیش از ۵۰ میلیون نفر جمعیت دارد، این‌چنین به سخره گرفته می‌شود».‌ با وجود تمام این اختلافات بین مجلس و دولت، بودجه سال 1401 در صحن غیرعلنی مجلس، بدون حضور رئیس‌جمهور، مورد بررسی قرار خواهد گرفت. سخنگوی هیئت‌رئیسه مجلس دلیل غیاب رئیسی در این جلسه را این‌گونه اعلام كرده است: «رئیس‌جمهور در زمان بررسی کلیات لایحه بودجه در مجلس حضور پیدا کرد، طبق آیین‌نامه مجلس نیاز نیست که در زمان بررسی جزئیات در مجلس حضور داشته باشد و در زمان بررسی لایحه سایر مسئولان دولتی در صحن علنی پارلمان حضور می‌یابند»؛ اما این احتمال هست که اختلافات قبلی دولت و مجلس بر سر تصویب لایحه حذف ارز ترجیحی و عدم ارائه راهكار جایگزین توسط مجلس، شاید بی‌ارتباط به این‌ حضورنیافتن در جلسه نباشد.‌ نمایندگان مجلس توضیح یا دلیل خاصی بابت برگزاری این جلسه پشت درهای بسته ارائه نكرده‌اند‌ اما با وجود اینكه پیش از این نیز جلسه‌ای در مهرماه در صحن غیرعلنی برگزار شده است، شاید بتوان علت علنی‌نبودن این جلسه را هم بررسی بحران كسری بودجه دانست.‌ علیرضا سلیمی درباره بررسی لایحه بودجه سال آینده در صحن مجلس گفت: مجلس امروز صبح (اول اسفندماه) جلسه‌ای غیرعلنی برای بررسی ابعاد لایحه بودجه سال ۱۴۰۱ برگزار خواهد کرد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.