|

سفر قصه‌ها

داوود کیانیان.نویسنده و کارگردان نمایش‌های آموزشی

سعید را از زمانی می‌شناختم که نوجوان بود و کار تئاتر را در یکی از مراکز کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان مشهد شروع کرده بود. نیمه نخست دهه 50 را می‌گویم. بچه خوش‌فکری بود که شوق نوشتن و کارگردانی داشت. با بچه‌های گروه شماره دو پارت هم که ویژه تئاتر کودکان و نوجوانان بود، تمرین نمایش می‌کرد؛ از‌جمله بهرام خاراباف، زنده‌یاد علی میرعلایی و... . او بیشتر مدیر بود و کم‌کم گروه تئاتر تشکیل داد و نمایش‌نامه‌هایی را که می‌نوشت، کارگردانی هم می‌کرد. سبک و سیاق خودش را داشت. معمولا نمایش‌نامه‌هایش را برای مطالعه به من هم می‌داد. الان که نگاه می‌کنم، می‌بینم چندتایی از آنها را هنوز دارم؛ «شناس‌نامه مانا» (1367)، «گذار» (بهار 68)، «آفتاب‌کاران» (زمستان 68) و «هفت دریا شبنمی» (بهار 1373). نمی‌دانم اینها همه چاپ شده‌اند یا خیر؟ گذاشته بودم‌شان کنار تا روزگاری که دیدمش، تقدیمش کنم؛ نمی‌دانستم که دیگر او را نخواهم دید. فکر کردم به جای خاطره‌پردازی از او یا گفتن ویژگی‌هایش که رسم است، من یکی از نوشته‌های کوتاهش را هدیه کنم. به نظرم این یادداشت او از خاطرات من ارزشمندتر است.
«روایت: در زمان‌های قدیم، خیلی‌خیلی قدیم، شاید هم مثل حالا، هر‌کس که به سفر می‌رفت، با خود چیزی سوغات می‌آورد. سوغاتی گاهی پارچه بود، گاهی عطر بود، گاهی یک پرنده کوچک و گاهی یک قصه. بله، قصه. قصه‌ها همراه آدم‌ها از جایی به جایی می‌رفتند. از زبان یکی به گوش دیگران و دیگران سفر می‌کردند. و همیشه در این سفرها، قصه‌ها کم‌ و‌ زیاد می‌شدند، کوتاه و بلند می‌شدند و گاه تغییر می‌کردند. خیلی از قصه‌ها آن‌قدر سفر کردند که دیگر معلوم نیست در کجای این زمین بزرگ به دنیا آمده‌اند. شاید خیلی هم مهم نباشد که زادگاه این قصه‌ها کجاست و من راوی دیگری با روایت دیگری از یک قصه هستم. راستی اگر روزی این قصه از زبان تو به گوش دیگری سفر کند، چه شکلی پیدا خواهد کرد؟».
این روایتی بود از سعید تشکری که در مقدمه نمایش‌نامه «آفتاب‌کاران» آورده است؛ هم او که امروز سفر کرده و قصه‌اش با اشکال مختلف روایت می‌شود.

سعید را از زمانی می‌شناختم که نوجوان بود و کار تئاتر را در یکی از مراکز کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان مشهد شروع کرده بود. نیمه نخست دهه 50 را می‌گویم. بچه خوش‌فکری بود که شوق نوشتن و کارگردانی داشت. با بچه‌های گروه شماره دو پارت هم که ویژه تئاتر کودکان و نوجوانان بود، تمرین نمایش می‌کرد؛ از‌جمله بهرام خاراباف، زنده‌یاد علی میرعلایی و... . او بیشتر مدیر بود و کم‌کم گروه تئاتر تشکیل داد و نمایش‌نامه‌هایی را که می‌نوشت، کارگردانی هم می‌کرد. سبک و سیاق خودش را داشت. معمولا نمایش‌نامه‌هایش را برای مطالعه به من هم می‌داد. الان که نگاه می‌کنم، می‌بینم چندتایی از آنها را هنوز دارم؛ «شناس‌نامه مانا» (1367)، «گذار» (بهار 68)، «آفتاب‌کاران» (زمستان 68) و «هفت دریا شبنمی» (بهار 1373). نمی‌دانم اینها همه چاپ شده‌اند یا خیر؟ گذاشته بودم‌شان کنار تا روزگاری که دیدمش، تقدیمش کنم؛ نمی‌دانستم که دیگر او را نخواهم دید. فکر کردم به جای خاطره‌پردازی از او یا گفتن ویژگی‌هایش که رسم است، من یکی از نوشته‌های کوتاهش را هدیه کنم. به نظرم این یادداشت او از خاطرات من ارزشمندتر است.
«روایت: در زمان‌های قدیم، خیلی‌خیلی قدیم، شاید هم مثل حالا، هر‌کس که به سفر می‌رفت، با خود چیزی سوغات می‌آورد. سوغاتی گاهی پارچه بود، گاهی عطر بود، گاهی یک پرنده کوچک و گاهی یک قصه. بله، قصه. قصه‌ها همراه آدم‌ها از جایی به جایی می‌رفتند. از زبان یکی به گوش دیگران و دیگران سفر می‌کردند. و همیشه در این سفرها، قصه‌ها کم‌ و‌ زیاد می‌شدند، کوتاه و بلند می‌شدند و گاه تغییر می‌کردند. خیلی از قصه‌ها آن‌قدر سفر کردند که دیگر معلوم نیست در کجای این زمین بزرگ به دنیا آمده‌اند. شاید خیلی هم مهم نباشد که زادگاه این قصه‌ها کجاست و من راوی دیگری با روایت دیگری از یک قصه هستم. راستی اگر روزی این قصه از زبان تو به گوش دیگری سفر کند، چه شکلی پیدا خواهد کرد؟».
این روایتی بود از سعید تشکری که در مقدمه نمایش‌نامه «آفتاب‌کاران» آورده است؛ هم او که امروز سفر کرده و قصه‌اش با اشکال مختلف روایت می‌شود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.