|

کارزاری برای حذف کاغذ از فرایند طرح‌های توسعه

مستدعی است...

گیتی صفرزاده

سال‌هاست که همگی ما به روال نامه‌های اداری عادت کرده‌ایم، پس از عرض سلام... مستدعی است... موجب امتنان است... جملاتی که بیشتر اوقات به‌صورت قالبی تکرار می‌شوند و بخشی از آنها حتی نقش واقعی و تأثیرگذاری در پیشبرد ماجراها ندارند؛ نوشته می‌شوند تا رویش یک مهر اقدام شد یا بشود یا نشود بخورد و به‌عنوان مدرک در بایگانی‌های عریض‌و‌طویل بپوسد. گزارش‌های اداری هم گونه دیگری از همین نوشته‌ها هستند. مدیری آمده، مدیری می‌خواهد برود، کارمندی می‌خواهد ارتقای شغلی پیدا کند یا نشان بدهد که هشت ساعت کارمندی را به بطالت نگذرانده‌ و پشت‌بندش سیلی از اوراق چاپی گزارش روی میز قرار می‌گیرد. در خوش‌بینانه‌ترین حالت داخل آرشیوی می‌رود تا آیندگان به آن رجوع کنند. آیندگان البته شوخی ظریفی است، آن‌هم در جایی که هرکس بر جایگاهی می‌نشیند، می‌خواهد خودش از کشف آتش شروع کند!

گزارش‌‌های طرح‌‌های عمرانی، تولیدی، صنعتی و... نیز به همین روال، قفسه‌‌های کتابخانه‌‌های ادارات پر از گزارش‌هایی است که بعضا در‌حال پودرشدن هستند و نکته بدتر اینکه سال‌به‌سال باید میهمانان جدیدی به این قفسه‌ها اضافه شوند. بیش از یک‌میلیارد کاغذ سالانه به این قفسه‌ها اضافه می‌شود. درهرحال حتی اگر ور خوش‌بینانه ماجرا را هم ببینیم، یعنی باور کنیم که این نامه‌نگاری‌ها و گزارش‌ها و درخواست‌ها و امثالهم کاری را راه می‌اندازند و پروژه‌ای را پیش می‌برند و منبعی برای کارهای بعدی می‌شوند، از این واقعیت نمی‌شود چشم‌پوشی کرد که برای همین ماجرا سالانه چندین تن کاغذ مصرف می‌شود و ناگفته پیداست که چندهزار درخت قطع می‌شوند. حتی اگر جزء طرفداران محیط‌زیست هم نباشیم و دلمان برای درخت و گل و گیاه نتپد، باز‌هم عقل سلیم حکم می‌کند در روزگاری که شعارهای خدمات الکترونیک و میز خدمت الکترونیک و دولت الکترونیک همه‌جا به چشم می‌خورد و برای احوال‌پرسی از دوست و فامیل هم به نوشتن در شبکه‌های مجازی روی آورده‌ایم، این میزان مکاتبات اداری کاغذی را تبدیل به فرمت‌های الکترونیکی کنیم که هم در استفاده از کاغذ و فضا و انرژی صرفه‌جویی می‌شود و هم استفاده و طبقه‌بندی از این موارد راحت‌تر انجام می‌گیرد.
پیشنهاد حدود 200 مشاور عمران به سازمان برنامه ‌و ‌ بودجه
یکی از حوزه‌هایی که سالانه بخش قابل‌توجهی مصرف کاغذ دارند، مشاوران تهیه‌کننده و پیمانکاران طرح‌های عمرانی و اجرائی و مطالعاتی هستند. این گروه به‌واسطه طرح‌های استانی و منطقه‌ای زیربنایی به‌طور مداوم ملزم به چاپ چندین نسخه گزارش و سند و نقشه و مستندات هستند که البته برای پیشبرد کارشان ضروری است اما قابل تبدیل به نسخه‌های دیجیتالی هست، کمااینکه درحال‌حاضر نیز بنا به درخواست، چنین نسخه‌هایی تهیه می‌شود. شاید همین نکته باعث شده گروهی از مشاوران در صحبت‌‌های کاری و همکاری به عذاب وجدان دیدن تعداد پرینت‌ها در هر تحویل کاری به این نتیجه رسیدند که باید حرکتی کرد، نامه‌ای تهیه شد و یکی از مشاوران به نام سپیده ابوذری با راه‌اندازی یک گروه، همکاران و مشاوران را به پیوستن به کمپین و تشویق سایر همکاران دعوت کرد و نتیجه همراهی بیش از 60 شرکت مهندس مشاور و بیش از 130 مشاور حقیقی و سه تشکل به ماجرا بود. تازه بسیاری نیز از فرط بدیهی‌بودن ماجرا و روشن‌بودن جریان از قافله امضای نامه عقب‌ماندند و بعد از تحویل نامه به برنامه‌وبودجه خواهان اضافه‌شدن نامشان شدند. در این نامه آمده بود «به‌منظور حذف کاغذ از فرایند تهیه و اجرای کلیه طرح‌‌های توسعه و عمران، جمع قابل‌توجهی از مهندسان و مشاورین حقیقی و حقوقی و نیز سه تشکل از جمله جامعه مهندسان مشاور طی نامه‌ای از سازمان برنامه‌وبودجه خواستار ورود به این موضوع شدند. خواسته مشاوران دستور به حذف نسخه‌‌های کاغذی در گزارش‌‌های متعدد چاپی و استفاده از فایل به‌جای چاپ‌‌های بی‌مورد، همین‌طور درمورد نقشه‌ها و نیز اسناد مناقصه می‌باشد. راهکارها می‌تواند تعریف امضای الکترونیک، به‌حداقل‌رسیدن مواردی که به‌هر‌حال نیاز به چاپ دارد و راهکارهایی از این دست است. برنامه‌وبودجه به منزله مغز برنامه‌ریزی و به‌خصوص دفتر نظام فنی اجرائی پیمانکاران و مشاوران سازمان برنامه‌وبودجه کل کشور با ورود به این موضوع و دستور قاطع حذف نسخه‌‌های کاغذی به‌خصوص در چاپ‌‌های گزارش‌‌های مبسوط و اسناد مناقصه، گام مهمی در حفظ محیط زیست و ممانعت از هزینه‌‌های بی‌مورد اداری برخواهد داشت».
مسئول دفتر نظام فنی اجرائی پیمانکاران و مشاوران سازمان برنامه‌و‌بودجه نامه را دستی تحویل گرفت و قول پیگیری داد؛ اما به دلیل اینکه نامه از جانب ترکیبی از افراد حقیقی و حقوقی بود، ثبت سیستمی نامه را نپذیرفت. آنچه در این میان مهم است مطالبه مشاوران و مهندسان و عمل به مسئولیت اجتماعی‌شان است و انتظار این است که خبرهای خوشی از پیوستن نظام فنی اجرائی پیمانکاران و مشاوران سازمان برنامه‌و‌بودجه به کمپین حذف کاغذ به گوش برسد. البته که این موضوع نیازمند برنامه‌ریزی است و همه همراهان کمپین آماده همراهی در به‌ثمررسیدن این مطالبه هستند. این امر علاوه بر محاسنی که ما برشمردیم، برای این گروه همان‌گونه که در نامه‌شان متذکر شده‌اند، فواید دیگری هم دارد، ازجمله «امکان به‌روزرسانی و اتصال به پایگاه‌های اطلاعات دستگاهی و ملی» که مشخص است همین کار علاوه بر ماجرای صرفه‌جویی در کاغذ (و کمک به محیط ‌زیست)، به «شفاف‌سازی نظام تصمیم و اجرا» هم کمک می‌کند که این آخری خودش دست‌برقضا از مواردی است که در این حوزه بسیار مورد لزوم است. کاش این حرکت به ثمر برسد و نمونه‌ای برای اصناف و انجمن‌های دیگر شود. مستدعی است!

سال‌هاست که همگی ما به روال نامه‌های اداری عادت کرده‌ایم، پس از عرض سلام... مستدعی است... موجب امتنان است... جملاتی که بیشتر اوقات به‌صورت قالبی تکرار می‌شوند و بخشی از آنها حتی نقش واقعی و تأثیرگذاری در پیشبرد ماجراها ندارند؛ نوشته می‌شوند تا رویش یک مهر اقدام شد یا بشود یا نشود بخورد و به‌عنوان مدرک در بایگانی‌های عریض‌و‌طویل بپوسد. گزارش‌های اداری هم گونه دیگری از همین نوشته‌ها هستند. مدیری آمده، مدیری می‌خواهد برود، کارمندی می‌خواهد ارتقای شغلی پیدا کند یا نشان بدهد که هشت ساعت کارمندی را به بطالت نگذرانده‌ و پشت‌بندش سیلی از اوراق چاپی گزارش روی میز قرار می‌گیرد. در خوش‌بینانه‌ترین حالت داخل آرشیوی می‌رود تا آیندگان به آن رجوع کنند. آیندگان البته شوخی ظریفی است، آن‌هم در جایی که هرکس بر جایگاهی می‌نشیند، می‌خواهد خودش از کشف آتش شروع کند!

گزارش‌‌های طرح‌‌های عمرانی، تولیدی، صنعتی و... نیز به همین روال، قفسه‌‌های کتابخانه‌‌های ادارات پر از گزارش‌هایی است که بعضا در‌حال پودرشدن هستند و نکته بدتر اینکه سال‌به‌سال باید میهمانان جدیدی به این قفسه‌ها اضافه شوند. بیش از یک‌میلیارد کاغذ سالانه به این قفسه‌ها اضافه می‌شود. درهرحال حتی اگر ور خوش‌بینانه ماجرا را هم ببینیم، یعنی باور کنیم که این نامه‌نگاری‌ها و گزارش‌ها و درخواست‌ها و امثالهم کاری را راه می‌اندازند و پروژه‌ای را پیش می‌برند و منبعی برای کارهای بعدی می‌شوند، از این واقعیت نمی‌شود چشم‌پوشی کرد که برای همین ماجرا سالانه چندین تن کاغذ مصرف می‌شود و ناگفته پیداست که چندهزار درخت قطع می‌شوند. حتی اگر جزء طرفداران محیط‌زیست هم نباشیم و دلمان برای درخت و گل و گیاه نتپد، باز‌هم عقل سلیم حکم می‌کند در روزگاری که شعارهای خدمات الکترونیک و میز خدمت الکترونیک و دولت الکترونیک همه‌جا به چشم می‌خورد و برای احوال‌پرسی از دوست و فامیل هم به نوشتن در شبکه‌های مجازی روی آورده‌ایم، این میزان مکاتبات اداری کاغذی را تبدیل به فرمت‌های الکترونیکی کنیم که هم در استفاده از کاغذ و فضا و انرژی صرفه‌جویی می‌شود و هم استفاده و طبقه‌بندی از این موارد راحت‌تر انجام می‌گیرد.
پیشنهاد حدود 200 مشاور عمران به سازمان برنامه ‌و ‌ بودجه
یکی از حوزه‌هایی که سالانه بخش قابل‌توجهی مصرف کاغذ دارند، مشاوران تهیه‌کننده و پیمانکاران طرح‌های عمرانی و اجرائی و مطالعاتی هستند. این گروه به‌واسطه طرح‌های استانی و منطقه‌ای زیربنایی به‌طور مداوم ملزم به چاپ چندین نسخه گزارش و سند و نقشه و مستندات هستند که البته برای پیشبرد کارشان ضروری است اما قابل تبدیل به نسخه‌های دیجیتالی هست، کمااینکه درحال‌حاضر نیز بنا به درخواست، چنین نسخه‌هایی تهیه می‌شود. شاید همین نکته باعث شده گروهی از مشاوران در صحبت‌‌های کاری و همکاری به عذاب وجدان دیدن تعداد پرینت‌ها در هر تحویل کاری به این نتیجه رسیدند که باید حرکتی کرد، نامه‌ای تهیه شد و یکی از مشاوران به نام سپیده ابوذری با راه‌اندازی یک گروه، همکاران و مشاوران را به پیوستن به کمپین و تشویق سایر همکاران دعوت کرد و نتیجه همراهی بیش از 60 شرکت مهندس مشاور و بیش از 130 مشاور حقیقی و سه تشکل به ماجرا بود. تازه بسیاری نیز از فرط بدیهی‌بودن ماجرا و روشن‌بودن جریان از قافله امضای نامه عقب‌ماندند و بعد از تحویل نامه به برنامه‌وبودجه خواهان اضافه‌شدن نامشان شدند. در این نامه آمده بود «به‌منظور حذف کاغذ از فرایند تهیه و اجرای کلیه طرح‌‌های توسعه و عمران، جمع قابل‌توجهی از مهندسان و مشاورین حقیقی و حقوقی و نیز سه تشکل از جمله جامعه مهندسان مشاور طی نامه‌ای از سازمان برنامه‌وبودجه خواستار ورود به این موضوع شدند. خواسته مشاوران دستور به حذف نسخه‌‌های کاغذی در گزارش‌‌های متعدد چاپی و استفاده از فایل به‌جای چاپ‌‌های بی‌مورد، همین‌طور درمورد نقشه‌ها و نیز اسناد مناقصه می‌باشد. راهکارها می‌تواند تعریف امضای الکترونیک، به‌حداقل‌رسیدن مواردی که به‌هر‌حال نیاز به چاپ دارد و راهکارهایی از این دست است. برنامه‌وبودجه به منزله مغز برنامه‌ریزی و به‌خصوص دفتر نظام فنی اجرائی پیمانکاران و مشاوران سازمان برنامه‌وبودجه کل کشور با ورود به این موضوع و دستور قاطع حذف نسخه‌‌های کاغذی به‌خصوص در چاپ‌‌های گزارش‌‌های مبسوط و اسناد مناقصه، گام مهمی در حفظ محیط زیست و ممانعت از هزینه‌‌های بی‌مورد اداری برخواهد داشت».
مسئول دفتر نظام فنی اجرائی پیمانکاران و مشاوران سازمان برنامه‌و‌بودجه نامه را دستی تحویل گرفت و قول پیگیری داد؛ اما به دلیل اینکه نامه از جانب ترکیبی از افراد حقیقی و حقوقی بود، ثبت سیستمی نامه را نپذیرفت. آنچه در این میان مهم است مطالبه مشاوران و مهندسان و عمل به مسئولیت اجتماعی‌شان است و انتظار این است که خبرهای خوشی از پیوستن نظام فنی اجرائی پیمانکاران و مشاوران سازمان برنامه‌و‌بودجه به کمپین حذف کاغذ به گوش برسد. البته که این موضوع نیازمند برنامه‌ریزی است و همه همراهان کمپین آماده همراهی در به‌ثمررسیدن این مطالبه هستند. این امر علاوه بر محاسنی که ما برشمردیم، برای این گروه همان‌گونه که در نامه‌شان متذکر شده‌اند، فواید دیگری هم دارد، ازجمله «امکان به‌روزرسانی و اتصال به پایگاه‌های اطلاعات دستگاهی و ملی» که مشخص است همین کار علاوه بر ماجرای صرفه‌جویی در کاغذ (و کمک به محیط ‌زیست)، به «شفاف‌سازی نظام تصمیم و اجرا» هم کمک می‌کند که این آخری خودش دست‌برقضا از مواردی است که در این حوزه بسیار مورد لزوم است. کاش این حرکت به ثمر برسد و نمونه‌ای برای اصناف و انجمن‌های دیگر شود. مستدعی است!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.