|

بندر لاذقیه، دروازه ورود روسیه به جهان

بندر لاذقیه واقع در سواحل دریای مدیترانه در شمال‌ غرب سوریه کاملا به کنترل روسیه درآمده و دیگر در اینکه این بندر دریایی مهم را روسیه کنترل می‌کند، شک و تردیدی باقی نمانده است. نیروی پلیس نظامی روسیه در تمامی دروازه‌های بندر لاذقیه حضور دارند و افسران پایگاه حمیمیم در همه امور مربوط به این بندرگاه مداخله می‌کنند و از کشتی‌هایی که در بندر لاذقیه پهلو می‌گیرند تا انبارها و محموله‌های موجود در آنها را پیوسته زیر نظر دارند.
وب‌سایت ایندیپندنت به نقل از روزنامه الشرق‌الاوسط در تحلیلی می‌نویسد كه قرار‌گرفتن کنترل بندر لاذقیه در دست روس‌ها نشان‌دهنده گسترش چشمگیر نفوذ مسکو در صحنه تحولات سوریه است. با‌این‌حال، با توجه به روابط راهبردی بین مسکو و دمشق و نقش بزرگ ارتش روسیه در سوریه پس از مداخله مستقیم در پایان سال ۲۰۱۵ در جلوگیری از سقوط بشار اسد، کنترل روسیه بر بندر لاذقیه باید یک رخداد عادی قلمداد شود. علاوه بر آن، نیروهای روسی مستقر در سوریه، مناطق تحت کنترل دمشق را از ۱۰ درصد به ۶۵ درصد گسترش دادند، مسکو متحدانش در منطقه را به عادی‌سازی روابط با دمشق تشویق کرد و مخالفان سوریه را هم تحت‌ فشار قرار داد تا واقعیت جدید را بپذیرند.
همچنین در پرتو توافق‌نامه‌های باز‌امضاشده بین دو طرف که به روسیه اجازه می‌دهد در حمیمیم واقع در حومه لاذقیه، پایگاه نظامی عظیمی ایجاد کند، آن را برای استفاده بمب‌افکن‌های راهبردی با قابلیت حمل موشک‌های هسته‌ای توسعه دهد و بندر طرطوس را از مرکزی کوچک تعمیر کشتی مانند آنچه قبل از ۲۰۱۱ بود، به بندر وسیعی که قادر است کشتی‌های مهم ناوگان روسیه را پذیرا باشد، تبدیل کند، می‌توان گفت واگذاری کنترل بندر لاذقیه به نیروهای روسیه، تصمیمی نبود که قابل پیش‌بینی نباشد. این در حالی است که روز شنبه، شش فروند کشتی بزرگ از ناوگان‌های «شمال» و «دریای بالتیک» روسیه در بندر لاذقیه پهلو گرفته‌اند.
اکنون این پرسش مطرح می‌شود که پس در موضوع واگذاری کنترل بندر لاذقیه به نیروهای روسیه چه رازی نهفته که به آن اهمیتی ویژه داده است؟ در‌واقع، دمشق در سال‌های اخیر به‌منظور راضی‌نگه‌داشتن متحدان خود، سیاستی را دنبال می‌کرد که رقابت آنان در قلمرو سوریه را به‌طور متوازن حفظ کند. هنگامی‌ که تحت‌ فشار یکی از آنان قرار می‌گرفت، خود را به متحد دیگر نزدیک می‌کرد و به هر‌یک امتیاز خاصی می‌داد که با تحولات پیش‌‌رو و میزان لزوم وابستگی با آن کشور متناسب باشد.
اما اسرائیل چند هفته پیش بندر لاذقیه را هدف قرار داد و این امر همه محاسبات منطقه را دگرگون کرد. در آن زمان ادعا شد در این حمله، کاروانی که سلاح‌هایی را برای حزب‌‌الله انتقال می‌داد، هدف گرفته شده است. همچنین گفته می‌شد که این بمباران با آگاهی روسیه و بدون مخالفت آن انجام شده است؛ به‌‌ویژه اینکه ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه و نفتالی بنت، نخست‌وزیر اسرائیل، در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۱ درباره همکاری‌های مشترک نظامی به تفاهم رسیده‌اند.
پس از حمله یادشده، وفاداران دمشق تصاویر بسیاری را منتشر کردند که ابعاد فراگیر آتش‌سوزی در انبارهای بندرگاه را نشان می‌داد. حمله اسرائیل به بندر لاذقیه، اسد را به‌شدت تحت‌فشار قرار داد و روسیه با استفاده از این فرصت، بندر لاذقیه را به کنترل خود درآورد.
در حقیقت مسکو می‌خواهد بندر لاذقیه را با برنامه‌های راهبردی‌اش در خاورمیانه و جهان پیوند دهد. این در حالی است که تلاش‌های دمشق برای ایجاد سازش بین تهران و مسکو نمی‌تواند بیش از این ادامه پیدا کند. همان‌گونه که مسکو در سال ۲۰۱۵، در حالی از حمایت بشار اسد، دست کشید که دمشق در معرض حملات شدید مخالفان قرار داشت، سپس در ازای کسب امتیازهای بزرگ حاکمیتی در سوریه، نیروهایش را به آن کشور فرستاد، تل‌آویو نیز به این نتیجه رسید که با ادامه حمله به بندر لاذقیه و برخی مواضع دیگر در سوریه، می‌تواند امتیازهای تازه‌ای کسب کند.
به‌همین‌ترتیب، پوتین توانست امتیاز دسترسی به آب‌های گرم را که روسیه تزاری همواره آرزوی رسیدن به آن را در سر می‌پروراند، به دست آورد. مسکو در‌حالی‌‌که به دو بندر دریایی دیگر در لیبی و سودان نیز چشم دوخته، بندرگاه‌های طرطوس و لاذقیه را تحت کنترل خود در‌آورده است.
البته تسلط پوتین بر بندر لاذقیه که با سایر طرح‌های راهبردی روسیه در خاورمیانه گره‌ خورده، برای دمشق سنگین و ناراحت‌کننده است. در‌واقع، همان‌طور‌که ضرب‌المثل روسی می‌گوید «اگر خرس را به رقص دعوت کنید، این خرس است که تصمیم می‌گیرد رقص چه زمانی پایان یابد، نه شما (سوریه)».

بندر لاذقیه واقع در سواحل دریای مدیترانه در شمال‌ غرب سوریه کاملا به کنترل روسیه درآمده و دیگر در اینکه این بندر دریایی مهم را روسیه کنترل می‌کند، شک و تردیدی باقی نمانده است. نیروی پلیس نظامی روسیه در تمامی دروازه‌های بندر لاذقیه حضور دارند و افسران پایگاه حمیمیم در همه امور مربوط به این بندرگاه مداخله می‌کنند و از کشتی‌هایی که در بندر لاذقیه پهلو می‌گیرند تا انبارها و محموله‌های موجود در آنها را پیوسته زیر نظر دارند.
وب‌سایت ایندیپندنت به نقل از روزنامه الشرق‌الاوسط در تحلیلی می‌نویسد كه قرار‌گرفتن کنترل بندر لاذقیه در دست روس‌ها نشان‌دهنده گسترش چشمگیر نفوذ مسکو در صحنه تحولات سوریه است. با‌این‌حال، با توجه به روابط راهبردی بین مسکو و دمشق و نقش بزرگ ارتش روسیه در سوریه پس از مداخله مستقیم در پایان سال ۲۰۱۵ در جلوگیری از سقوط بشار اسد، کنترل روسیه بر بندر لاذقیه باید یک رخداد عادی قلمداد شود. علاوه بر آن، نیروهای روسی مستقر در سوریه، مناطق تحت کنترل دمشق را از ۱۰ درصد به ۶۵ درصد گسترش دادند، مسکو متحدانش در منطقه را به عادی‌سازی روابط با دمشق تشویق کرد و مخالفان سوریه را هم تحت‌ فشار قرار داد تا واقعیت جدید را بپذیرند.
همچنین در پرتو توافق‌نامه‌های باز‌امضاشده بین دو طرف که به روسیه اجازه می‌دهد در حمیمیم واقع در حومه لاذقیه، پایگاه نظامی عظیمی ایجاد کند، آن را برای استفاده بمب‌افکن‌های راهبردی با قابلیت حمل موشک‌های هسته‌ای توسعه دهد و بندر طرطوس را از مرکزی کوچک تعمیر کشتی مانند آنچه قبل از ۲۰۱۱ بود، به بندر وسیعی که قادر است کشتی‌های مهم ناوگان روسیه را پذیرا باشد، تبدیل کند، می‌توان گفت واگذاری کنترل بندر لاذقیه به نیروهای روسیه، تصمیمی نبود که قابل پیش‌بینی نباشد. این در حالی است که روز شنبه، شش فروند کشتی بزرگ از ناوگان‌های «شمال» و «دریای بالتیک» روسیه در بندر لاذقیه پهلو گرفته‌اند.
اکنون این پرسش مطرح می‌شود که پس در موضوع واگذاری کنترل بندر لاذقیه به نیروهای روسیه چه رازی نهفته که به آن اهمیتی ویژه داده است؟ در‌واقع، دمشق در سال‌های اخیر به‌منظور راضی‌نگه‌داشتن متحدان خود، سیاستی را دنبال می‌کرد که رقابت آنان در قلمرو سوریه را به‌طور متوازن حفظ کند. هنگامی‌ که تحت‌ فشار یکی از آنان قرار می‌گرفت، خود را به متحد دیگر نزدیک می‌کرد و به هر‌یک امتیاز خاصی می‌داد که با تحولات پیش‌‌رو و میزان لزوم وابستگی با آن کشور متناسب باشد.
اما اسرائیل چند هفته پیش بندر لاذقیه را هدف قرار داد و این امر همه محاسبات منطقه را دگرگون کرد. در آن زمان ادعا شد در این حمله، کاروانی که سلاح‌هایی را برای حزب‌‌الله انتقال می‌داد، هدف گرفته شده است. همچنین گفته می‌شد که این بمباران با آگاهی روسیه و بدون مخالفت آن انجام شده است؛ به‌‌ویژه اینکه ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه و نفتالی بنت، نخست‌وزیر اسرائیل، در ۲۲ اکتبر ۲۰۲۱ درباره همکاری‌های مشترک نظامی به تفاهم رسیده‌اند.
پس از حمله یادشده، وفاداران دمشق تصاویر بسیاری را منتشر کردند که ابعاد فراگیر آتش‌سوزی در انبارهای بندرگاه را نشان می‌داد. حمله اسرائیل به بندر لاذقیه، اسد را به‌شدت تحت‌فشار قرار داد و روسیه با استفاده از این فرصت، بندر لاذقیه را به کنترل خود درآورد.
در حقیقت مسکو می‌خواهد بندر لاذقیه را با برنامه‌های راهبردی‌اش در خاورمیانه و جهان پیوند دهد. این در حالی است که تلاش‌های دمشق برای ایجاد سازش بین تهران و مسکو نمی‌تواند بیش از این ادامه پیدا کند. همان‌گونه که مسکو در سال ۲۰۱۵، در حالی از حمایت بشار اسد، دست کشید که دمشق در معرض حملات شدید مخالفان قرار داشت، سپس در ازای کسب امتیازهای بزرگ حاکمیتی در سوریه، نیروهایش را به آن کشور فرستاد، تل‌آویو نیز به این نتیجه رسید که با ادامه حمله به بندر لاذقیه و برخی مواضع دیگر در سوریه، می‌تواند امتیازهای تازه‌ای کسب کند.
به‌همین‌ترتیب، پوتین توانست امتیاز دسترسی به آب‌های گرم را که روسیه تزاری همواره آرزوی رسیدن به آن را در سر می‌پروراند، به دست آورد. مسکو در‌حالی‌‌که به دو بندر دریایی دیگر در لیبی و سودان نیز چشم دوخته، بندرگاه‌های طرطوس و لاذقیه را تحت کنترل خود در‌آورده است.
البته تسلط پوتین بر بندر لاذقیه که با سایر طرح‌های راهبردی روسیه در خاورمیانه گره‌ خورده، برای دمشق سنگین و ناراحت‌کننده است. در‌واقع، همان‌طور‌که ضرب‌المثل روسی می‌گوید «اگر خرس را به رقص دعوت کنید، این خرس است که تصمیم می‌گیرد رقص چه زمانی پایان یابد، نه شما (سوریه)».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.