|

همتای جویس

شرق: «خانه‌خراب‌ها» رمانِ ویلیام ترور، نمایش‌نامه‌نویس و رمان‌نویس مطرح ایرلندی، به‌تازگی با ترجمه آرتوش بوداقیان در انتشارات نگاه منتشر شده است. ترور در این کتاب از واقعیاتِ درونی انسان‌ها پرده برمی‌دارد و به تعبیرِ بوداقیان، مترجم رمان، نشان می‌دهد که فطرت و شخصیت واقعی انسان‌ها را از روی ظاهرشان، اظهار‌نظرهای‌شان، رفتارهای کلیشه‌وار اجتماعی‌شان و از این دست نمی‌شود شناخت. ویلیام ترور، در ۲۴ می‌ سال ۱۹۲۸ در یک خانواده‌ طبقه متوسط ایرلندی به دنیا آمد. او را به‌عنوان یکی از استادانِ مسلم ادبیات سیاسی در زبان انگلیسی می‌شناسند و بسیاری از منتقدان او را یکی از قله‌های داستان کوتاه انگلیسی معاصر می‌خوانند. ویلیام ترور دانش‌آموخته رشته تاریخ و تحصیلات آکادمیک خود را در این رشته دنبال کرده است؛ اما بعد از مدتی به مجسمه‌سازی روی آورد. او زندگی خود را از راه نوشتن و تدریس می‌گذراند و مدتی نیز پس از مهاجرتش به بریتانیا به تولید محتوا برای یک آژانس تبلیغاتی پرداخت. ویلیام ترور نخستین رمانش را در سال 1958 منتشر کرد و در سال 1964 وقتی 36 سال داشت، جایزه ادبی هاوث رودن را دریافت کرد و همین جایزه از عواملی شد که ترور به فکر نوشتنِ تمام‌وقت افتاد و از آن پس تمام وقتش را صرف نوشتنِ داستان و رمان و نمایش‌نامه کرد. ترور، جوایز دیگری نیز از آنِ خود کرده است؛ از‌جمله جایزه ادبی کاستا بوک که سه بار نصیب او شد. او پنج بار نیز به‌عنوان نامزد جایزه ادبی من بوکر معرفی شد، همچنین نامِ ویلیام ترور به‌عنوان یکی از بخت‌های جایزه نوبل ادبیات نیز مطرح بود؛ گرچه هرگز این جایزه را به دست نیاورد. مهارتِ ویلیام ترور در فرم و تکنیک داستان، موجب شد تا او را با نویسندگانی مانند چخوف، دوموپاسان و جیمز جویس مقایسه کنند. گراهام گرین در نقدی که سال ۱۹۷۵ بر مجموعه داستان کوتاه «فرشتگان در ریتز» اثر ترور نوشت، تأکید کرد که اگر این کتاب را بهترین مجموعه داستان بعد از دوبلینی‌های جیمز جویس ندانیم، بی‌شک یکی از بهترین‌ها است. ویلیام ترور بیشتر عمرش را در انگلستان گذراند؛ اما همواره خود را ایرلندی می‌دانست و این مسئله در تمام آثار او از رمان و داستان کوتاه تا نمایش‌نامه‌هایش بازتاب دارد؛ چراکه آثار ترور سراسر با تاریخ و فرهنگ و سیاست ایرلند پیوند دارد. داستان‌های ویلیام ترور روایتی طنازانه و در‌عین‌حال تلخ و گزنده از منازعاتِ خُرد روزمره است که در موقعیت‌ها و برش‌های خاصی از زندگی مردمان عادی بروز می‌کند. این موقعیت‌های خاص، لایه‌های پنهان‌مانده روان و شخصیتِ انسان‌ها را می‌نمایاند و به تعبیرِ بوداقیان «اکثریت قریب به اتفاق منتقدان ادبی اروپایی و آمریکایی معتبر و شناخته‌شده معاصر ویلیام ترور نویسنده شهیر ایرلندی را در به‌کارگیری چنین دستمایه‌هایی در آثارش در سرتاسر جهان انگلیسی‌زبان بی‌بدیل می‌دانند و معتقدند ترور لایه‌های درونی پیچیده و زخم‌خورده انسان‌ها را با زبانی عامه‌فهم و با به‌کارگیری تکنیک‌های شناخته‌شده ادبیات روانی در معرض دید خوانندگان قرار می‌دهد و این امکان را برای آنان فراهم می‌آورد تا حوزه‌های خاصی از زندگی آشکار و نهان انسان‌های به‌ظاهر عادی را بهتر از آنچه قبل از مطالعه آثار او درک می‌کردند، درک کنند». در بخشی از رمانِ «خانه‌خراب‌ها» از ویلیام ترور می‌خوانیم: «ادوین گفت: من واقعا باورم نمی‌شود، آدم‌های گنده!؟ - بعله عزیزم حالا به قول تو گنده‌ایم ولی همیشه که گُنده نبوده‌ایم! -ولی دبورا آخه با خرس‌های اسباب‌بازی؟! -مطمئنم قبلا ده‌ها بار توضیح داده‌ام ادوین! ادوین سری تکان داد و با اخم‌های درهم به همسرش خیره شد. شش ماه از ازدواج‌شان می‌گذشت، ادوین بیست‌ونه سال داشت و در یک مؤسسه خرید‌و‌فروش سهام کار می‌کرد و سریعا در حال پیشرفت و طی‌کردن مدارج ترقی بود. زنش دبورا بیست‌وشش ساله بود و تصمیم داشت تا زمانی که بچه‌دار نشده‌اند، کارش را به‌عنوان منشی در شرکت آقای هریدنس ادامه دهد. در منطقه ویمبلدون لندن در مجتمعی به نام زودیاک شماره ۲۳ زندگی می‌کردند... . ادوین گفت: خیالت را صددرصد راحت کنم، من یکی هرگز در این پیک‌نیک شرکت نخواهم کرد. -ولی عزیزم... -تو را به خدا دبورا! این‌قدر احمق نباش! مادر ادوین اوایل دبورا را «چیزکی خوشگل و ملوس» نامیده بود و بعدها که ادوین گفت قصد دارد با دبورا ازدواج کند در گفت‌وگویی خصوصی رک و پوست‌کنده به پسرش گفت: یادت باشه عزیزم او همیشه ملوس و خوشگلک باقی نخواهد ماند. این ازدواج ابدا ازدواج معقول و مناسبی نیست! خانم چالم، مادر ادوین، معروف بود به اینکه اگر قضیه مربوط به زندگی بچه‌هایش باشد به‌هیچ‌عنوان آدم اهل مجامله‌ای نیست و ابایی ندارد از اینکه رک و پوست‌کنده حرفش را بزند؛ ولی شوهرش، آقای چالم، برعکس زنش، ابدا در چنین مسائلی دخالت نمی‌کرد».

شرق: «خانه‌خراب‌ها» رمانِ ویلیام ترور، نمایش‌نامه‌نویس و رمان‌نویس مطرح ایرلندی، به‌تازگی با ترجمه آرتوش بوداقیان در انتشارات نگاه منتشر شده است. ترور در این کتاب از واقعیاتِ درونی انسان‌ها پرده برمی‌دارد و به تعبیرِ بوداقیان، مترجم رمان، نشان می‌دهد که فطرت و شخصیت واقعی انسان‌ها را از روی ظاهرشان، اظهار‌نظرهای‌شان، رفتارهای کلیشه‌وار اجتماعی‌شان و از این دست نمی‌شود شناخت. ویلیام ترور، در ۲۴ می‌ سال ۱۹۲۸ در یک خانواده‌ طبقه متوسط ایرلندی به دنیا آمد. او را به‌عنوان یکی از استادانِ مسلم ادبیات سیاسی در زبان انگلیسی می‌شناسند و بسیاری از منتقدان او را یکی از قله‌های داستان کوتاه انگلیسی معاصر می‌خوانند. ویلیام ترور دانش‌آموخته رشته تاریخ و تحصیلات آکادمیک خود را در این رشته دنبال کرده است؛ اما بعد از مدتی به مجسمه‌سازی روی آورد. او زندگی خود را از راه نوشتن و تدریس می‌گذراند و مدتی نیز پس از مهاجرتش به بریتانیا به تولید محتوا برای یک آژانس تبلیغاتی پرداخت. ویلیام ترور نخستین رمانش را در سال 1958 منتشر کرد و در سال 1964 وقتی 36 سال داشت، جایزه ادبی هاوث رودن را دریافت کرد و همین جایزه از عواملی شد که ترور به فکر نوشتنِ تمام‌وقت افتاد و از آن پس تمام وقتش را صرف نوشتنِ داستان و رمان و نمایش‌نامه کرد. ترور، جوایز دیگری نیز از آنِ خود کرده است؛ از‌جمله جایزه ادبی کاستا بوک که سه بار نصیب او شد. او پنج بار نیز به‌عنوان نامزد جایزه ادبی من بوکر معرفی شد، همچنین نامِ ویلیام ترور به‌عنوان یکی از بخت‌های جایزه نوبل ادبیات نیز مطرح بود؛ گرچه هرگز این جایزه را به دست نیاورد. مهارتِ ویلیام ترور در فرم و تکنیک داستان، موجب شد تا او را با نویسندگانی مانند چخوف، دوموپاسان و جیمز جویس مقایسه کنند. گراهام گرین در نقدی که سال ۱۹۷۵ بر مجموعه داستان کوتاه «فرشتگان در ریتز» اثر ترور نوشت، تأکید کرد که اگر این کتاب را بهترین مجموعه داستان بعد از دوبلینی‌های جیمز جویس ندانیم، بی‌شک یکی از بهترین‌ها است. ویلیام ترور بیشتر عمرش را در انگلستان گذراند؛ اما همواره خود را ایرلندی می‌دانست و این مسئله در تمام آثار او از رمان و داستان کوتاه تا نمایش‌نامه‌هایش بازتاب دارد؛ چراکه آثار ترور سراسر با تاریخ و فرهنگ و سیاست ایرلند پیوند دارد. داستان‌های ویلیام ترور روایتی طنازانه و در‌عین‌حال تلخ و گزنده از منازعاتِ خُرد روزمره است که در موقعیت‌ها و برش‌های خاصی از زندگی مردمان عادی بروز می‌کند. این موقعیت‌های خاص، لایه‌های پنهان‌مانده روان و شخصیتِ انسان‌ها را می‌نمایاند و به تعبیرِ بوداقیان «اکثریت قریب به اتفاق منتقدان ادبی اروپایی و آمریکایی معتبر و شناخته‌شده معاصر ویلیام ترور نویسنده شهیر ایرلندی را در به‌کارگیری چنین دستمایه‌هایی در آثارش در سرتاسر جهان انگلیسی‌زبان بی‌بدیل می‌دانند و معتقدند ترور لایه‌های درونی پیچیده و زخم‌خورده انسان‌ها را با زبانی عامه‌فهم و با به‌کارگیری تکنیک‌های شناخته‌شده ادبیات روانی در معرض دید خوانندگان قرار می‌دهد و این امکان را برای آنان فراهم می‌آورد تا حوزه‌های خاصی از زندگی آشکار و نهان انسان‌های به‌ظاهر عادی را بهتر از آنچه قبل از مطالعه آثار او درک می‌کردند، درک کنند». در بخشی از رمانِ «خانه‌خراب‌ها» از ویلیام ترور می‌خوانیم: «ادوین گفت: من واقعا باورم نمی‌شود، آدم‌های گنده!؟ - بعله عزیزم حالا به قول تو گنده‌ایم ولی همیشه که گُنده نبوده‌ایم! -ولی دبورا آخه با خرس‌های اسباب‌بازی؟! -مطمئنم قبلا ده‌ها بار توضیح داده‌ام ادوین! ادوین سری تکان داد و با اخم‌های درهم به همسرش خیره شد. شش ماه از ازدواج‌شان می‌گذشت، ادوین بیست‌ونه سال داشت و در یک مؤسسه خرید‌و‌فروش سهام کار می‌کرد و سریعا در حال پیشرفت و طی‌کردن مدارج ترقی بود. زنش دبورا بیست‌وشش ساله بود و تصمیم داشت تا زمانی که بچه‌دار نشده‌اند، کارش را به‌عنوان منشی در شرکت آقای هریدنس ادامه دهد. در منطقه ویمبلدون لندن در مجتمعی به نام زودیاک شماره ۲۳ زندگی می‌کردند... . ادوین گفت: خیالت را صددرصد راحت کنم، من یکی هرگز در این پیک‌نیک شرکت نخواهم کرد. -ولی عزیزم... -تو را به خدا دبورا! این‌قدر احمق نباش! مادر ادوین اوایل دبورا را «چیزکی خوشگل و ملوس» نامیده بود و بعدها که ادوین گفت قصد دارد با دبورا ازدواج کند در گفت‌وگویی خصوصی رک و پوست‌کنده به پسرش گفت: یادت باشه عزیزم او همیشه ملوس و خوشگلک باقی نخواهد ماند. این ازدواج ابدا ازدواج معقول و مناسبی نیست! خانم چالم، مادر ادوین، معروف بود به اینکه اگر قضیه مربوط به زندگی بچه‌هایش باشد به‌هیچ‌عنوان آدم اهل مجامله‌ای نیست و ابایی ندارد از اینکه رک و پوست‌کنده حرفش را بزند؛ ولی شوهرش، آقای چالم، برعکس زنش، ابدا در چنین مسائلی دخالت نمی‌کرد».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.