|

آیا طالبان در نروژ، زندانی می‌شوند؟

این روزها بحث حضور طالبان در نروژ و اعتراض به این حضور در شبکه‌های اجتماعی و همچنین نهادهای نظارتی در این کشور روز به روز بیشتر می‌شود. از یک سو «انس حقانی» که آمریکا برای دستگیری او مبلغ 10 میلیون دلار پاداش تعیین کرده است، در این هیئت حضور دارد و از سوی دیگر میزان هزینه‌ای که دولت نروژ خرج این سفر کرده، اسباب اعتراض حزب‌های مختلف این کشور را به همراه داشته است. بر اساس گفته «گوری سولبَرگ»، مشاور ارتباطات وزارت امور خارجه نروژ، هزینه کرایه هواپیمای شخصی هیئت طالبان حدودا ۳.۵ میلیون کرون بوده است. وی می‌گوید به دلایل امنیتی لازم بود تمام هزینه‌های پرواز و سفر شرکت‌کنندگان افغان را تأمین کنند. سایر هزینه‌های این بازدید به هزینه‌های امنیت، حمل‌ونقل، هتل و ملاقات اختصاص دارد که در مجموع در حدود هفت میلیون کرون برآورد شده است. از روز جمعه، انتشار تصاویر هیئت طالبان در یک هواپیمای شخصی در مسیر حرکت به نروژ، توجه زیادی را پیش از دیدار این هیئت به خود جلب کرده است و فعالان افغان و ساکنان نروژ نسبت به این حضور اعتراض کرده‌اند. از نخستین منتقدان دولت، رهبر حزب پیشرفت نروژ -سیلوی لیستهاوگ- بود که در واکنش به این موضوع گفت: «این استفاده بی‌معنی از پول مالیات‌دهندگان برای دعوت از گروه تروریستی افراطی طالبان به یک سفر مجلل به نروژ است. این یک مثال واضح است از اینکه چگونه پول مالیات ما توسط دولت هدر می‌رود. با وجود اینکه هفت میلیون کرون، پول کمی برای وزارت امور خارجه است که ۴۰ میلیارد کرون کمک‌های باورنکردنی را مدیریت می‌کند، اما این موضوع همچنان بی‌احترامی به مالیات‌دهندگان است». از نظر بسیاری در شبکه‌های اجتماعی این باعث ناراحتی است که مالیات‌دهندگان نروژی برای پرواز طالبان به کشورشان با هواپیمای شخصی پول پرداخت کرده‌اند. آنها پاسخ می‌خواهند و برایشان جای سؤال بسیار دارد که چرا باید هزینه حمل‌ونقل لوکس به نروژ را با هواپیمای شخصی تأمین کنند. از نظر برخی احزاب نروژ، رفتار طالبان در این مدت نشان‌دهنده عملکردشان بوده و «ساده‌لوحانه است که تصور شود صحبت با آنها در مورد حقوق بشر و حقوق زنان مفید است. [هیئت] طالبان شامل ۱۵ مرد و صفر زن است این خودش گویای همه چیز است. هرچند با افزایش واکنش‌ها، منشی وزارت امور خارجه، شنبه‌شب در ایمیلی درباره این دیدار پاسخ داد. او نوشت: «بسیاری از ما انتقاد می‌کنند که این جلسات را در نروژ ترتیب می‌دهیم. اینکه ما طالبان را برای گفت‌وگو با افغان‌ها و جامعه جهانی به نروژ دعوت می‌کنیم، به رسمیت شناختن طالبان نیست اما ما باید با کسانی صحبت کنیم که در عمل امروز کشور را اداره می‌کنند. ما نمی‌توانیم اجازه دهیم وضعیت سیاسی به یک فاجعه انسانی بدتر منجر شود».
روزنامه‌نگاران نروژ جزء دیگر معترضان این حضور بوده‌اند؛ چرا‌که انس حقانی (عضو ارشد شبکه حقانی و برادر سراج‌الدین حقانی، رهبر آن شبکه) نیز در این هیئت حضور داشته و شماری از روزنامه‌نگاران و فعالان حقوق بشر، با ثبت شکایت از انس حقانی در اداره پلیس نروژ، خواهان بازداشت او شدند. با این حال یوناس گار استوره، نخست‌وزیر نروژ، در پاسخ به آن انتقادات، در گفت‌وگویی با روزنامه داگبلادت گفت: «از قبل نمی‌دانستم که انس حقانی عضو هیئت طالبان است. وقتی آنها به اسلو آمدند، نام‌هایشان را در رسانه‌ها دیدم». رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران نروژ با مطرح‌کردن حمله‌ خونین شبکه حقانی به هتل سرینا در کابل که در ژانویه ۲۰۰۸ انجام شد و در آن یک روزنامه‌نگار نروژی کشته شد، از حضور انس حقانی در داخل خاک نروژ انتقاد کردند. یکی از دوستان روزنامه‌نگار کشته‌شده گفته است «مایه تعجب است که وزارت خارجه نروژ، با چه سطحی از دقت فهرست اعضای هیئت طالبان را بررسی کرده است». پس از علنی‌شدن حضور انس حقانی در ترکیب هیئت طالبان در نروژ، شمار زیادی از نروژی‌ها و افغان‌های ساکن آن کشور، علیه او در اداره پلیس نروژ شکایت ثبت کردند تا به دلیل مشارکت در جنایت‌های ضد بشری، بازداشت شود. در همین حال، شماری از فعالان حقوق بشر علیه مولوی امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان و رئیس هیئت این گروه در سفر به اسلو نیز در اداره پلیس نروژ شکایت کردند و خواستار بازداشت او به اتهام جنایت‌های ضد بشری شدند. هرچند «امیرخان متقی» نسبت به نخستین سفر طالبان به یکی از کشورهای غربی خوش‌بین است. حالا باید دید کارزارهایی که برای دستگیری این مقامات طالبان در نروژ شکل گرفته، می‌تواند به نتیجه برسد یا خیر.
در این مدت اعتراض‌های زیادی هم از سوی زنان افغان و مهاجران این کشور و همچنین فعالان زن شده است؛ از‌جمله در جلوی هتل محل اقامت طالبان، سرود «سرزمین من» خوانده شده و موسیقی نواخته شده است؛ این نوعی اعتراض به طالبان است که مخالف موسیقی هستند.
معترضان در چندین تظاهرات دیگر نیز خواهان خودداری کشورها از به‌ رسمیت شناختن طالبان، محاکمه جنایتکاران جنگی، تأمین حق آموزش و کار برای دختران و زنان در افغانستان و آزادی زنان ربوده‌شده از سوی طالبان هستند.

این روزها بحث حضور طالبان در نروژ و اعتراض به این حضور در شبکه‌های اجتماعی و همچنین نهادهای نظارتی در این کشور روز به روز بیشتر می‌شود. از یک سو «انس حقانی» که آمریکا برای دستگیری او مبلغ 10 میلیون دلار پاداش تعیین کرده است، در این هیئت حضور دارد و از سوی دیگر میزان هزینه‌ای که دولت نروژ خرج این سفر کرده، اسباب اعتراض حزب‌های مختلف این کشور را به همراه داشته است. بر اساس گفته «گوری سولبَرگ»، مشاور ارتباطات وزارت امور خارجه نروژ، هزینه کرایه هواپیمای شخصی هیئت طالبان حدودا ۳.۵ میلیون کرون بوده است. وی می‌گوید به دلایل امنیتی لازم بود تمام هزینه‌های پرواز و سفر شرکت‌کنندگان افغان را تأمین کنند. سایر هزینه‌های این بازدید به هزینه‌های امنیت، حمل‌ونقل، هتل و ملاقات اختصاص دارد که در مجموع در حدود هفت میلیون کرون برآورد شده است. از روز جمعه، انتشار تصاویر هیئت طالبان در یک هواپیمای شخصی در مسیر حرکت به نروژ، توجه زیادی را پیش از دیدار این هیئت به خود جلب کرده است و فعالان افغان و ساکنان نروژ نسبت به این حضور اعتراض کرده‌اند. از نخستین منتقدان دولت، رهبر حزب پیشرفت نروژ -سیلوی لیستهاوگ- بود که در واکنش به این موضوع گفت: «این استفاده بی‌معنی از پول مالیات‌دهندگان برای دعوت از گروه تروریستی افراطی طالبان به یک سفر مجلل به نروژ است. این یک مثال واضح است از اینکه چگونه پول مالیات ما توسط دولت هدر می‌رود. با وجود اینکه هفت میلیون کرون، پول کمی برای وزارت امور خارجه است که ۴۰ میلیارد کرون کمک‌های باورنکردنی را مدیریت می‌کند، اما این موضوع همچنان بی‌احترامی به مالیات‌دهندگان است». از نظر بسیاری در شبکه‌های اجتماعی این باعث ناراحتی است که مالیات‌دهندگان نروژی برای پرواز طالبان به کشورشان با هواپیمای شخصی پول پرداخت کرده‌اند. آنها پاسخ می‌خواهند و برایشان جای سؤال بسیار دارد که چرا باید هزینه حمل‌ونقل لوکس به نروژ را با هواپیمای شخصی تأمین کنند. از نظر برخی احزاب نروژ، رفتار طالبان در این مدت نشان‌دهنده عملکردشان بوده و «ساده‌لوحانه است که تصور شود صحبت با آنها در مورد حقوق بشر و حقوق زنان مفید است. [هیئت] طالبان شامل ۱۵ مرد و صفر زن است این خودش گویای همه چیز است. هرچند با افزایش واکنش‌ها، منشی وزارت امور خارجه، شنبه‌شب در ایمیلی درباره این دیدار پاسخ داد. او نوشت: «بسیاری از ما انتقاد می‌کنند که این جلسات را در نروژ ترتیب می‌دهیم. اینکه ما طالبان را برای گفت‌وگو با افغان‌ها و جامعه جهانی به نروژ دعوت می‌کنیم، به رسمیت شناختن طالبان نیست اما ما باید با کسانی صحبت کنیم که در عمل امروز کشور را اداره می‌کنند. ما نمی‌توانیم اجازه دهیم وضعیت سیاسی به یک فاجعه انسانی بدتر منجر شود».
روزنامه‌نگاران نروژ جزء دیگر معترضان این حضور بوده‌اند؛ چرا‌که انس حقانی (عضو ارشد شبکه حقانی و برادر سراج‌الدین حقانی، رهبر آن شبکه) نیز در این هیئت حضور داشته و شماری از روزنامه‌نگاران و فعالان حقوق بشر، با ثبت شکایت از انس حقانی در اداره پلیس نروژ، خواهان بازداشت او شدند. با این حال یوناس گار استوره، نخست‌وزیر نروژ، در پاسخ به آن انتقادات، در گفت‌وگویی با روزنامه داگبلادت گفت: «از قبل نمی‌دانستم که انس حقانی عضو هیئت طالبان است. وقتی آنها به اسلو آمدند، نام‌هایشان را در رسانه‌ها دیدم». رسانه‌ها و روزنامه‌نگاران نروژ با مطرح‌کردن حمله‌ خونین شبکه حقانی به هتل سرینا در کابل که در ژانویه ۲۰۰۸ انجام شد و در آن یک روزنامه‌نگار نروژی کشته شد، از حضور انس حقانی در داخل خاک نروژ انتقاد کردند. یکی از دوستان روزنامه‌نگار کشته‌شده گفته است «مایه تعجب است که وزارت خارجه نروژ، با چه سطحی از دقت فهرست اعضای هیئت طالبان را بررسی کرده است». پس از علنی‌شدن حضور انس حقانی در ترکیب هیئت طالبان در نروژ، شمار زیادی از نروژی‌ها و افغان‌های ساکن آن کشور، علیه او در اداره پلیس نروژ شکایت ثبت کردند تا به دلیل مشارکت در جنایت‌های ضد بشری، بازداشت شود. در همین حال، شماری از فعالان حقوق بشر علیه مولوی امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان و رئیس هیئت این گروه در سفر به اسلو نیز در اداره پلیس نروژ شکایت کردند و خواستار بازداشت او به اتهام جنایت‌های ضد بشری شدند. هرچند «امیرخان متقی» نسبت به نخستین سفر طالبان به یکی از کشورهای غربی خوش‌بین است. حالا باید دید کارزارهایی که برای دستگیری این مقامات طالبان در نروژ شکل گرفته، می‌تواند به نتیجه برسد یا خیر.
در این مدت اعتراض‌های زیادی هم از سوی زنان افغان و مهاجران این کشور و همچنین فعالان زن شده است؛ از‌جمله در جلوی هتل محل اقامت طالبان، سرود «سرزمین من» خوانده شده و موسیقی نواخته شده است؛ این نوعی اعتراض به طالبان است که مخالف موسیقی هستند.
معترضان در چندین تظاهرات دیگر نیز خواهان خودداری کشورها از به‌ رسمیت شناختن طالبان، محاکمه جنایتکاران جنگی، تأمین حق آموزش و کار برای دختران و زنان در افغانستان و آزادی زنان ربوده‌شده از سوی طالبان هستند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.