|

دورزدن حقانی‌ها توسط ملا برادر در روسیه

رسانه‌های داخلی و بین‌المللی از سفر غیررسمی و مخفیانه ملا‌برادر، معاون نخست‌وزیر امارت طالبان‌ و ملا محمد‌یعقوب، سرپرست وزارت دفاع این گروه و فرزند ملا‌محمد عمر، رهبر نخست طالبان، به روسیه خبر داده‌اند. این منابع به پست توییتری رحمت‌الله نبیل، رئیس سابق امنیت ملی افغانستان، استناد می‌کنند که روز یکشنبه منتشر شده است.
به گزارش ایندیپندنت، نبیل نوشته است که هم‌زمان با حضور ملا‌متقی در نروژ، ملامحمد‌یعقوب نیز همراه با ملا‌برادر در سفری سری به مسکو رفته‌اند. نبیل به علت آن سفر اشاره‌ای نکرده است؛ اما رسانه‌ها از سفر احتمالی احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی، به مسکو و دیدار با ملا‌برادر و ملا‌محمدیعقوب خبر دادند. شماری از رسانه‌ها نیز نوشتند که احمد مسعود به مسکو رفته است؛ اما روزنامه هشت صبح نوشت که احمد مسعود همراه با صلاح‌الدین ربانی در طول همین هفته به مسکو خواهند رفت. به گزارش روزنامه هشت صبح، امرالله صالح، معاون‌اول دولت پیشین افغانستان‌نیز در‌حال‌حاضر در مسکو حضور دارد.
روز دوشنبه خبرگزاری اسپوتنیک روسیه گزارش داد که ضمیر کابلوف، نماینده رئیس‌جمهور روسیه در امور افغانستان و مدیر بخش دوم آسیایی وزارت خارجه روسیه، گزارش برخی رسانه‌ها را مبنی بر ورود هیئتی از طالبان و نمایندگان جبهه مقاومت ملی افغانستان برای گفت‌وگو در مسکو تکذیب کرده است.
اما تاکنون نه طالبان، نه جبهه مقاومت ملی، واکنشی به خبرهای منتشر‌شده در آن زمینه نشان نداده‌اند. با‌این‌حال احتمال آنکه چنین دیداری در مسکو شکل بگیرد، دور از ذهن نیست. منابعی وابسته به سفارت افغانستان در مسکو (به شرط محفوظ‌ماندن نام‌شان) می‌گویند‌ سفر سرپرست وزارت دفاع طالبان و معاون‌اول نخست‌وزیر این گروه و نیز مقام‌هایی از حکومت اشرف غنی و جبهه مقاومت ملی، به دعوت روسیه صورت گرفته است. این منابع می‌گویند قرار است مانند نشست اسلو، نشستی هم در مسکو صورت بگیرد. هنوز خبری از جزئیات این نشست به بیرون درز نکرده است. به نظر می‌رسد که این نشست هم مانند نشست اسلو پشت در‌های بسته و حتی بدون افشای حضور چهره‌های سیاسی افغانستان در آن، برگزار شود.
روسیه که خود را نزدیک‌ترین متحد طالبان می‌داند، نگران نزدیک‌شدن طالبان به ‌اروپا و غرب است. پس از تنش‌های شکل‌گرفته در آسیای میانه، به‌خصوص شورش‌های قزاقستان، روس‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که باید تأثیر و نفوذ بیشتری بر طالبان داشته باشند. فاصله‌گرفتن روس‌ها از گروه طالبان می‌تواند باعث شود که کشور‌های دیگر، از‌جمله چین و پاکستان، نفوذ بیشتری بر آنان بیابند.
اما اینکه روسیه از میان همه چهره‌های مطرح گروه طالبان، ملا‌برادر و ملا‌محمدیعقوب را دعوت کرده است، نیز حرف‌و‌حدیث‌های خود را دارد. به ادعای طالبان درباره یکدست‌بودن این گروه، روشن است که دودستگی شدیدی بین آنان شکل گرفته است و به «طالبان قندهاری» و «طالبان مشرقی» یا «گروه حقانی» تقسیم شده‌اند. واقعیت این است که گروه حقانی توانسته است بخش اعظم قدرت را در «امارت» به نفع خود مصادره کند. تقریبا اکثر مراکز قدرت نظامی در دست گروه حقانی است. این امر بر طالبان قندهاری که به‌صورت سنتی قدرت را حق مسلم خود می‌دانند، خوش نیامده است. برخورد ملا‌برادر و خلیل حقانی در داخل ارگ، نشان‌دهنده همین نارضایتی طالبان قندهاری از وضعیتی است که شکل گرفته است.
روس‌ها به‌خوبی می‌دانند که حقانی وابستگی مطلق به پاکستان دارد. آی‌اس‌آی تقریبا همه‌ نفوذ خود را در شبکه حقانی متمرکز کرده است. به‌همین‌دلیل روس‌ها می‌خواهند رابطه بیشتری با بخش طالبان قندهاری داشته باشند. از منظر سیاسی نیز طالبان قندهاری میل بیشتری به تعامل و گفت‌و‌گو دارند؛ چیزی که در گروه حقانی کمتر دیده می‌شود؛ بنابر‌این به نظر می‌رسد که سفر ملا‌برادر و ملا یعقوب به روسیه، نوعی دور‌شدن از گروه حقانی نیز باشد.
هم‌زمان با گفت‌و‌گو‌ها در مسکو که احتمالا تا یکی، دو روز دیگر آغاز خواهد شد، گزارش‌هایی نیز از نشست‌ها در دوحه منتشر شده است. گفته می‌شود که حلقه‌ای از سیاسیون سابق به رهبری حکمت خلیل کرزی، در دوحه در‌حال گفت‌و‌گو با مقام‌های طالبان هستند. کشور‌های غربی که نگران وضعیت سیاسی و اجتماعی افغانستان هستند، تلاش دارند تا پیش از آنکه عدم مشروعیت بین‌المللی طالبان باعث افتادن دوباره این گروه در ورطه تروریسم جهادی شود، با ایجاد یک دولت شبه‌فراگیر و حضور تعدادی از سیاسیون قدیمی در دولت طالبان، ظاهری به وضعیت به‌هم‌ریخته افغانستان بدهند و نگذارند که بحران انسانی، بار دیگر یک مرکز پرورش تروریسم از آن کشور بسازد.

رسانه‌های داخلی و بین‌المللی از سفر غیررسمی و مخفیانه ملا‌برادر، معاون نخست‌وزیر امارت طالبان‌ و ملا محمد‌یعقوب، سرپرست وزارت دفاع این گروه و فرزند ملا‌محمد عمر، رهبر نخست طالبان، به روسیه خبر داده‌اند. این منابع به پست توییتری رحمت‌الله نبیل، رئیس سابق امنیت ملی افغانستان، استناد می‌کنند که روز یکشنبه منتشر شده است.
به گزارش ایندیپندنت، نبیل نوشته است که هم‌زمان با حضور ملا‌متقی در نروژ، ملامحمد‌یعقوب نیز همراه با ملا‌برادر در سفری سری به مسکو رفته‌اند. نبیل به علت آن سفر اشاره‌ای نکرده است؛ اما رسانه‌ها از سفر احتمالی احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی، به مسکو و دیدار با ملا‌برادر و ملا‌محمدیعقوب خبر دادند. شماری از رسانه‌ها نیز نوشتند که احمد مسعود به مسکو رفته است؛ اما روزنامه هشت صبح نوشت که احمد مسعود همراه با صلاح‌الدین ربانی در طول همین هفته به مسکو خواهند رفت. به گزارش روزنامه هشت صبح، امرالله صالح، معاون‌اول دولت پیشین افغانستان‌نیز در‌حال‌حاضر در مسکو حضور دارد.
روز دوشنبه خبرگزاری اسپوتنیک روسیه گزارش داد که ضمیر کابلوف، نماینده رئیس‌جمهور روسیه در امور افغانستان و مدیر بخش دوم آسیایی وزارت خارجه روسیه، گزارش برخی رسانه‌ها را مبنی بر ورود هیئتی از طالبان و نمایندگان جبهه مقاومت ملی افغانستان برای گفت‌وگو در مسکو تکذیب کرده است.
اما تاکنون نه طالبان، نه جبهه مقاومت ملی، واکنشی به خبرهای منتشر‌شده در آن زمینه نشان نداده‌اند. با‌این‌حال احتمال آنکه چنین دیداری در مسکو شکل بگیرد، دور از ذهن نیست. منابعی وابسته به سفارت افغانستان در مسکو (به شرط محفوظ‌ماندن نام‌شان) می‌گویند‌ سفر سرپرست وزارت دفاع طالبان و معاون‌اول نخست‌وزیر این گروه و نیز مقام‌هایی از حکومت اشرف غنی و جبهه مقاومت ملی، به دعوت روسیه صورت گرفته است. این منابع می‌گویند قرار است مانند نشست اسلو، نشستی هم در مسکو صورت بگیرد. هنوز خبری از جزئیات این نشست به بیرون درز نکرده است. به نظر می‌رسد که این نشست هم مانند نشست اسلو پشت در‌های بسته و حتی بدون افشای حضور چهره‌های سیاسی افغانستان در آن، برگزار شود.
روسیه که خود را نزدیک‌ترین متحد طالبان می‌داند، نگران نزدیک‌شدن طالبان به ‌اروپا و غرب است. پس از تنش‌های شکل‌گرفته در آسیای میانه، به‌خصوص شورش‌های قزاقستان، روس‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که باید تأثیر و نفوذ بیشتری بر طالبان داشته باشند. فاصله‌گرفتن روس‌ها از گروه طالبان می‌تواند باعث شود که کشور‌های دیگر، از‌جمله چین و پاکستان، نفوذ بیشتری بر آنان بیابند.
اما اینکه روسیه از میان همه چهره‌های مطرح گروه طالبان، ملا‌برادر و ملا‌محمدیعقوب را دعوت کرده است، نیز حرف‌و‌حدیث‌های خود را دارد. به ادعای طالبان درباره یکدست‌بودن این گروه، روشن است که دودستگی شدیدی بین آنان شکل گرفته است و به «طالبان قندهاری» و «طالبان مشرقی» یا «گروه حقانی» تقسیم شده‌اند. واقعیت این است که گروه حقانی توانسته است بخش اعظم قدرت را در «امارت» به نفع خود مصادره کند. تقریبا اکثر مراکز قدرت نظامی در دست گروه حقانی است. این امر بر طالبان قندهاری که به‌صورت سنتی قدرت را حق مسلم خود می‌دانند، خوش نیامده است. برخورد ملا‌برادر و خلیل حقانی در داخل ارگ، نشان‌دهنده همین نارضایتی طالبان قندهاری از وضعیتی است که شکل گرفته است.
روس‌ها به‌خوبی می‌دانند که حقانی وابستگی مطلق به پاکستان دارد. آی‌اس‌آی تقریبا همه‌ نفوذ خود را در شبکه حقانی متمرکز کرده است. به‌همین‌دلیل روس‌ها می‌خواهند رابطه بیشتری با بخش طالبان قندهاری داشته باشند. از منظر سیاسی نیز طالبان قندهاری میل بیشتری به تعامل و گفت‌و‌گو دارند؛ چیزی که در گروه حقانی کمتر دیده می‌شود؛ بنابر‌این به نظر می‌رسد که سفر ملا‌برادر و ملا یعقوب به روسیه، نوعی دور‌شدن از گروه حقانی نیز باشد.
هم‌زمان با گفت‌و‌گو‌ها در مسکو که احتمالا تا یکی، دو روز دیگر آغاز خواهد شد، گزارش‌هایی نیز از نشست‌ها در دوحه منتشر شده است. گفته می‌شود که حلقه‌ای از سیاسیون سابق به رهبری حکمت خلیل کرزی، در دوحه در‌حال گفت‌و‌گو با مقام‌های طالبان هستند. کشور‌های غربی که نگران وضعیت سیاسی و اجتماعی افغانستان هستند، تلاش دارند تا پیش از آنکه عدم مشروعیت بین‌المللی طالبان باعث افتادن دوباره این گروه در ورطه تروریسم جهادی شود، با ایجاد یک دولت شبه‌فراگیر و حضور تعدادی از سیاسیون قدیمی در دولت طالبان، ظاهری به وضعیت به‌هم‌ریخته افغانستان بدهند و نگذارند که بحران انسانی، بار دیگر یک مرکز پرورش تروریسم از آن کشور بسازد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.