|

در آرزوی پاسپورت

وقتی در تابستان امسال طالبان حکومت پیشین را کنار زد، سیستم دریافت پاسپورت در این کشور تغییر کرده بود. مردمی که ساعت‌ها و روزها جلوی اداره ریاست عمومی پاسپورت می‌ایستادند، فقط در نصف روز می‌توانستند تمام مراحل اداری اخذ پاسپورت را طی کنند و دو روز بعد پاسپورت را از پست‌خانه نزدیک محل زندگی یا کارشان تحویل بگیرند. درحالی‌که پیش‌تر یا باید سراغ دلالان می‌رفتند و قیمت‌های گزاف می‌پرداختند یا اینکه روزها و ماه‌ها جلوی این اداره می‌ایستادند؛ اما اکنون و از زمان روی‌کارآمدن طالبان هنوز فعالیت ریاست پاسپورت به حالت عادی برنگشته و وب‌سایت این اداره برای چند دقیقه در زمان نامشخصی از شبانه‌روز، باز می‌شود و گرفتن پاسپورت به یک معضل بزرگ بدل شده است. یکی از زنان در یکی از سایت‌های افغان نوشته بود «با یک شب بی‌خوابی و ایستادن در صف انتظار، توانستم پاسپورت بگیرم». اکنون بسیاری حاضرند روزها و شب‌های بسیاری را بیدار بمانند تا پاسپورتی برای خود داشته باشند. روزنامه هشت صبح دراین‌باره گزارشی منتشر کرده است که در آن آمده «از یک طرف کارشیوه‌ها بسیار سریع تغییر می‌کند و از طرف دیگر سطح ارائه خدمات ناچیز است. ادعاهای طالبان برای رساندن سطح توزیع روزانه پاسپورت به ۱۰ هزار جلد هم تاکنون به واقعیت نپیوسته و از ازدحام مردم نکاسته است. وضعیت طوری است که حتی کسانی در پنج ماه گذشته پیوسته به دنبال اخذ پاسپورت بوده‌اند، هنوز موفق نشده‌اند. این نشان می‌دهد که سطح توزیع پاسپورت و ارائه خدمات نسبت به میزان متقاضی بسیار پایین است. اکنون هم فعالیت ریاست عمومی پاسپورت به دلیل آنچه مشکلات امنیتی خوانده می‌شود، متوقف است و هیچ تاریخ دقیقی برای شروع دوباره آن اعلام نشده است». در این گزارش همچنین اشاره شده است که توقف فعالیت ریاست پاسپورت و میزان اندک خدمات در واحدهای ولایتی این اداره، مشکلات بسیاری را برای شهروندان کشور خلق کرده است. مردم مریضانشان را که در داخل کشور قابل تداوی نیستند، نمی‌توانند برای تداوی به کشورهای همسایه منتقل کنند؛ همچنین دانشجویانی که بورسیه تحصیلی دارند، با احتمال از‌دست‌دادن فرصت تحصیل مواجه‌اند و کسانی هم که اقامت یا دعوت‌نامه کشورهای خارجی را دارند و تعدادی هم تجارت و کاروبارشان گرفتن پاسپورت را الزامی می‌کند، با این مشکل روبه‌رو هستند. باری عالم‌گل حقانی، رئیس عمومی پاسپورت، به رسانه‌ها گفت که مردم افغانستان همه به‌دنبال پاسپورت‌اند. در چنین وضعیتی، سطح ارائه خدمات در واحدهای ولایتی ریاست پاسپورت بسیار پایین است و اداره مرکزی هم تعطیل. این گزارشگر پیشنهادهایی داده است که به نظر نمی‌رسد مسئولان طالبان بخواهند به آن توجه کنند. در کنار استفاده از فناوری‌های مرسوم از جمله با توجه به درآمدی که عاید وزارت مالیه می‌شود، طالبان به‌سادگی می‌توانند بر تعداد کارمندان بخش بایومتریک/ انگشت‌نگاری بیفزایند. چون تعداد متقاضیان خیلی زیاد است، این ریاست می‌تواند تعداد کارمندان این بخش را به چندین برابر افزایش دهد. برای تهیه نیز می‌توان از ادارات دیگر، از جمله بخش‌های دیگر وزارت داخله یا کمیسیون‌های لغوشده انتخاباتی قرض گرفت یا از بازارهای داخلی تهیه کرد. یکی از دلایل ازدحام، بی‌اعتمادی به روند است. درست یا نادرست شایعاتی پخش می‌شود که گویا تعداد پاسپورت‌های چاپ‌شده با لوگوی جمهوریت، معدود است و در آینده پاسپورت‌ها با لوگوی امارت چاپ می‌شود که اعتبار کمتری دارد؛ اما واقعیت این است که پاسپورت افغانستان با هر لوگویی که باشد، در قعر فهرست پاسپورت‌های معتبر جهان قرار دارد. همین حالا با لوگوی جمهوریت هم چنان اعتبار پایینی دارد که نمی‌توان با آن به‌سادگی از کشورهایی مانند پاکستان و ایران ویزا گرفت. شاید بهتر باشد ریاست پاسپورت به مردم اطمینان دهد که بابت به اتمام رسیدن پاسپورت نگران نباشند. در این گزارش یادآوری‌شده، هر شهروندی حق دارد از سند مسافرتی برخوردار شود. در کنار آن، استفاده از تکنولوژی عصری می‌تواند بخش بزرگی از مشکلات را کاهش دهد.
وقتی در تابستان امسال طالبان حکومت پیشین را کنار زد، سیستم دریافت پاسپورت در این کشور تغییر کرده بود. مردمی که ساعت‌ها و روزها جلوی اداره ریاست عمومی پاسپورت می‌ایستادند، فقط در نصف روز می‌توانستند تمام مراحل اداری اخذ پاسپورت را طی کنند و دو روز بعد پاسپورت را از پست‌خانه نزدیک محل زندگی یا کارشان تحویل بگیرند. درحالی‌که پیش‌تر یا باید سراغ دلالان می‌رفتند و قیمت‌های گزاف می‌پرداختند یا اینکه روزها و ماه‌ها جلوی این اداره می‌ایستادند؛ اما اکنون و از زمان روی‌کارآمدن طالبان هنوز فعالیت ریاست پاسپورت به حالت عادی برنگشته و وب‌سایت این اداره برای چند دقیقه در زمان نامشخصی از شبانه‌روز، باز می‌شود و گرفتن پاسپورت به یک معضل بزرگ بدل شده است. یکی از زنان در یکی از سایت‌های افغان نوشته بود «با یک شب بی‌خوابی و ایستادن در صف انتظار، توانستم پاسپورت بگیرم». اکنون بسیاری حاضرند روزها و شب‌های بسیاری را بیدار بمانند تا پاسپورتی برای خود داشته باشند. روزنامه هشت صبح دراین‌باره گزارشی منتشر کرده است که در آن آمده «از یک طرف کارشیوه‌ها بسیار سریع تغییر می‌کند و از طرف دیگر سطح ارائه خدمات ناچیز است. ادعاهای طالبان برای رساندن سطح توزیع روزانه پاسپورت به ۱۰ هزار جلد هم تاکنون به واقعیت نپیوسته و از ازدحام مردم نکاسته است. وضعیت طوری است که حتی کسانی در پنج ماه گذشته پیوسته به دنبال اخذ پاسپورت بوده‌اند، هنوز موفق نشده‌اند. این نشان می‌دهد که سطح توزیع پاسپورت و ارائه خدمات نسبت به میزان متقاضی بسیار پایین است. اکنون هم فعالیت ریاست عمومی پاسپورت به دلیل آنچه مشکلات امنیتی خوانده می‌شود، متوقف است و هیچ تاریخ دقیقی برای شروع دوباره آن اعلام نشده است». در این گزارش همچنین اشاره شده است که توقف فعالیت ریاست پاسپورت و میزان اندک خدمات در واحدهای ولایتی این اداره، مشکلات بسیاری را برای شهروندان کشور خلق کرده است. مردم مریضانشان را که در داخل کشور قابل تداوی نیستند، نمی‌توانند برای تداوی به کشورهای همسایه منتقل کنند؛ همچنین دانشجویانی که بورسیه تحصیلی دارند، با احتمال از‌دست‌دادن فرصت تحصیل مواجه‌اند و کسانی هم که اقامت یا دعوت‌نامه کشورهای خارجی را دارند و تعدادی هم تجارت و کاروبارشان گرفتن پاسپورت را الزامی می‌کند، با این مشکل روبه‌رو هستند. باری عالم‌گل حقانی، رئیس عمومی پاسپورت، به رسانه‌ها گفت که مردم افغانستان همه به‌دنبال پاسپورت‌اند. در چنین وضعیتی، سطح ارائه خدمات در واحدهای ولایتی ریاست پاسپورت بسیار پایین است و اداره مرکزی هم تعطیل. این گزارشگر پیشنهادهایی داده است که به نظر نمی‌رسد مسئولان طالبان بخواهند به آن توجه کنند. در کنار استفاده از فناوری‌های مرسوم از جمله با توجه به درآمدی که عاید وزارت مالیه می‌شود، طالبان به‌سادگی می‌توانند بر تعداد کارمندان بخش بایومتریک/ انگشت‌نگاری بیفزایند. چون تعداد متقاضیان خیلی زیاد است، این ریاست می‌تواند تعداد کارمندان این بخش را به چندین برابر افزایش دهد. برای تهیه نیز می‌توان از ادارات دیگر، از جمله بخش‌های دیگر وزارت داخله یا کمیسیون‌های لغوشده انتخاباتی قرض گرفت یا از بازارهای داخلی تهیه کرد. یکی از دلایل ازدحام، بی‌اعتمادی به روند است. درست یا نادرست شایعاتی پخش می‌شود که گویا تعداد پاسپورت‌های چاپ‌شده با لوگوی جمهوریت، معدود است و در آینده پاسپورت‌ها با لوگوی امارت چاپ می‌شود که اعتبار کمتری دارد؛ اما واقعیت این است که پاسپورت افغانستان با هر لوگویی که باشد، در قعر فهرست پاسپورت‌های معتبر جهان قرار دارد. همین حالا با لوگوی جمهوریت هم چنان اعتبار پایینی دارد که نمی‌توان با آن به‌سادگی از کشورهایی مانند پاکستان و ایران ویزا گرفت. شاید بهتر باشد ریاست پاسپورت به مردم اطمینان دهد که بابت به اتمام رسیدن پاسپورت نگران نباشند. در این گزارش یادآوری‌شده، هر شهروندی حق دارد از سند مسافرتی برخوردار شود. در کنار آن، استفاده از تکنولوژی عصری می‌تواند بخش بزرگی از مشکلات را کاهش دهد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.