3 پیام سخنان بودجه رئیسی
مصیب دوانی . کارشناس اقتصادی
سخنان «ابراهیم رئیسی» رئیسجمهوری ایران هنگام تحویل بودجه به مجلس پیامها و البته نواقصی داشت که در این یادداشت به آنها پرداخته میشود. این سخنان سه پیام اصلی داشت و چندین پیام دیگر که سه پیام: ثبات اقتصادی، رشد اقتصادی و عدالت در توزیع ثروت تولیدشده در کشور همان سه مورد اصلی است. بله هر سه پیام کاملا درست و کارشناسی است چون برگرفته از درس اقتصاد کلان هستند که در دانشکدههای اقتصاد تدریس میشوند. این پیامها اهداف علمی هم دارند که عبارتاند از ثبات قیمتها، اشتغال کامل، رشد اقتصدی، تراز پرداختها و عدالت توزیعی گروهها که با اهداف اولی ذکرشده تحقق مییابند. در کنار این سه هدف، پیامهای دیگر که زیرمجموعه هریک از پنج هدف اصلی هستند نیز ذکر شده که آنها نیز در دروس دانشکده اقتصاد تدریس میشوند. پس تا اینجا پیام جدیدی در سخنان رئیسجمهوری محترم وجود ندارد و این موارد همان اهدافی است که پیشتر در برنامههای پنجساله توسعه بارها بیان شده است؛ یعنی برای سه هدف: ثبات قیمتها، اشتغال و رشد، سه عدد هشت هدفگذاری شده که هشت درصد تورم، هشت درصد بیکاری و هشت درصد هم رشد اقتصادی است و جناب رئیسجمهوری هم همان هشت درصد را برای رشد اقتصادی در ۱۴۰۱ تعیین و اعلام کرده است. او البته جزئیات و زیرمجموعه این هشت درصد برای بخشهای مختلف را نیز بیان کردند که میانگین آنها میشود همان هشت درصد رشد اعلامشده. پس تا اینجا کارهایی است که مدیریت علمی رایج در ایران باید انجام دهند و دارند انجام میدهند و همین موارد هم بیان شده ولی سخنی از اینکه مدیریت جهادی چه نقشی در تحقق این اهداف کلان بیانشده دارند، معلوم نیست و بیان نشده است. اما این سخنان چنین است که: ایشان شاید برای اولین بار باشد که ترکیب تحقق رشد اقتصادی را بیان کرده باشند که رشد حاصل چیست (که این نکته مثبتی است) بااینحال این ارائه ترکیب رشد ناقص بیان شده که یا ناشی از ناآگاهی کارشناسان ایشان است یا بیتوجهی به نظرات کارشناسان و خصوصا که عدد هم برای ترکیب رشد ذکر کردند که هشت درصد شامل ۳.۵ درصد بهرهوری و ۴.۵ درصد سرمایهگذاری است. خیر، همانگونه که مثلا فسنجان با ترکیب رب انار، مغز گردو و گوشت چرخکرده ساخته میشود، رشد اقتصادی نیز از ترکیب سه عنصر سرمایه، بهرهوری و تکنولوژی ساخته میشود که نسبت آنها هرکدام طبق استاندارد علم اقتصاد، یک بر روی سه است که هرچه از یکی از سه عنصر کاسته شود، برای اینکه رشد تحقق یابد لزوما سهم دو دیگر اضافه میشود. تا آنجا که من اطلاع دارم و سازمان بهرهوری اعلام کرده، بهرهوری در ایران به جای ۳۰ درصد حدود هفت درصد است درحالیکه با تقسیمبندی رئیسجمهوری حدود ۴۰ درصد بیان شده است. مورد دیگر اینکه باید به این سه پرسش پاسخ داده شود که «چه میخواهد؟ چگونه میخواهد انجام دهد؟ چگونه توزیع کند که عدالت تحقق باید؟». اولی با آمار بیان شده، دومی و سومی اما خیر. حال رئیسجمهوری باید پاسخ دهد که چگونه میخواهد بهرهوری هفت درصد را به ۳۰ درصد برساند؟ علاوهبراین سهم ۳۰درصدی تکنولوژی چگونه میخواهد جبران شود؛ آنهم در شرایطی که چنین تحریمهایی وجود دارد؟ اینها نواقص سخنان آقای رئیسجمهور در مجلس و هنگام تقدیم لایحه بودجه است.
سخنان «ابراهیم رئیسی» رئیسجمهوری ایران هنگام تحویل بودجه به مجلس پیامها و البته نواقصی داشت که در این یادداشت به آنها پرداخته میشود. این سخنان سه پیام اصلی داشت و چندین پیام دیگر که سه پیام: ثبات اقتصادی، رشد اقتصادی و عدالت در توزیع ثروت تولیدشده در کشور همان سه مورد اصلی است. بله هر سه پیام کاملا درست و کارشناسی است چون برگرفته از درس اقتصاد کلان هستند که در دانشکدههای اقتصاد تدریس میشوند. این پیامها اهداف علمی هم دارند که عبارتاند از ثبات قیمتها، اشتغال کامل، رشد اقتصدی، تراز پرداختها و عدالت توزیعی گروهها که با اهداف اولی ذکرشده تحقق مییابند. در کنار این سه هدف، پیامهای دیگر که زیرمجموعه هریک از پنج هدف اصلی هستند نیز ذکر شده که آنها نیز در دروس دانشکده اقتصاد تدریس میشوند. پس تا اینجا پیام جدیدی در سخنان رئیسجمهوری محترم وجود ندارد و این موارد همان اهدافی است که پیشتر در برنامههای پنجساله توسعه بارها بیان شده است؛ یعنی برای سه هدف: ثبات قیمتها، اشتغال و رشد، سه عدد هشت هدفگذاری شده که هشت درصد تورم، هشت درصد بیکاری و هشت درصد هم رشد اقتصادی است و جناب رئیسجمهوری هم همان هشت درصد را برای رشد اقتصادی در ۱۴۰۱ تعیین و اعلام کرده است. او البته جزئیات و زیرمجموعه این هشت درصد برای بخشهای مختلف را نیز بیان کردند که میانگین آنها میشود همان هشت درصد رشد اعلامشده. پس تا اینجا کارهایی است که مدیریت علمی رایج در ایران باید انجام دهند و دارند انجام میدهند و همین موارد هم بیان شده ولی سخنی از اینکه مدیریت جهادی چه نقشی در تحقق این اهداف کلان بیانشده دارند، معلوم نیست و بیان نشده است. اما این سخنان چنین است که: ایشان شاید برای اولین بار باشد که ترکیب تحقق رشد اقتصادی را بیان کرده باشند که رشد حاصل چیست (که این نکته مثبتی است) بااینحال این ارائه ترکیب رشد ناقص بیان شده که یا ناشی از ناآگاهی کارشناسان ایشان است یا بیتوجهی به نظرات کارشناسان و خصوصا که عدد هم برای ترکیب رشد ذکر کردند که هشت درصد شامل ۳.۵ درصد بهرهوری و ۴.۵ درصد سرمایهگذاری است. خیر، همانگونه که مثلا فسنجان با ترکیب رب انار، مغز گردو و گوشت چرخکرده ساخته میشود، رشد اقتصادی نیز از ترکیب سه عنصر سرمایه، بهرهوری و تکنولوژی ساخته میشود که نسبت آنها هرکدام طبق استاندارد علم اقتصاد، یک بر روی سه است که هرچه از یکی از سه عنصر کاسته شود، برای اینکه رشد تحقق یابد لزوما سهم دو دیگر اضافه میشود. تا آنجا که من اطلاع دارم و سازمان بهرهوری اعلام کرده، بهرهوری در ایران به جای ۳۰ درصد حدود هفت درصد است درحالیکه با تقسیمبندی رئیسجمهوری حدود ۴۰ درصد بیان شده است. مورد دیگر اینکه باید به این سه پرسش پاسخ داده شود که «چه میخواهد؟ چگونه میخواهد انجام دهد؟ چگونه توزیع کند که عدالت تحقق باید؟». اولی با آمار بیان شده، دومی و سومی اما خیر. حال رئیسجمهوری باید پاسخ دهد که چگونه میخواهد بهرهوری هفت درصد را به ۳۰ درصد برساند؟ علاوهبراین سهم ۳۰درصدی تکنولوژی چگونه میخواهد جبران شود؛ آنهم در شرایطی که چنین تحریمهایی وجود دارد؟ اینها نواقص سخنان آقای رئیسجمهور در مجلس و هنگام تقدیم لایحه بودجه است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.