|

از تهران تا بغداد

شرق: «خلیج فارس صحنه جنگ‌های بی‌پایان» عنوان کتابی است شامل مجموعه‌ای از عکس‌های کاوه کاظمی که مدتی پیش در نشر نظر منتشر شد. آن‌طورکه از عنوان کتاب هم برمی‌آید، این مجموعه عکس‌ مربوط به جنگ خلیج فارس است و به عراق سال 1369 برمی‌گردد.
کاوه کاظمی در مهرماه 1331 در تهران متولد شد. عکاسی از انقلاب در سال 1357 آغاز فعالیت حرفه‌ای او به‌عنوان عکاس بود. در چهار دهه اخیر، او به‌عنوان عکاس روزنامه‌نگار آزاد با نشریات بین‌المللی جهان همکاری کرده و از ایران، خاورمیانه و نقاط دیگر جهان عکس گرفته است.
«خلیج فارس صحنه جنگ‌های بی‌پایان» عکس‌هایی است که کاظمی در سال 1369 در عراق گرفته است و واقعیت جنگ و بحران‌های ناشی از آن را به تصویر کشیده است. آن‌طورکه خود کاظمی در ابتدای کتاب نوشته، او در روز سه‌شنبه 23 بهمن‌ 1369 از ترمینال غرب به باختران می‌رود تا چهارشنبه ظهر در مرز خسروی باشد. قرار بر این بوده که مقامات عراقی برای استقبال از گروه ایرانی به مرز بیایند و آنها را به بغداد ببرند، چراکه جنگ باعث شده بود بنزین و وسایل نقلیه نایاب شود: «دو روز قبل از آن، یکشنبه، آخرین روز کاری قبل از تعطیلات پنج روزه سالگرد انقلاب 57 بود. کارهای اداری مربوط به سفر را کردم و تا آخر وقت پاسپورتم را به سفارت عراق تحویل دادم. به من گفتند ویزایم را فردای آن روز خواهند داد. تا رسیدن فردا قرنی بر من گذشت، ولی وقتی ویزایم را گرفتم می‌دانستم دیگر راه باز شده است و من سفر پرمخاطره‌ام را شروع خواهم کرد. در حقیقت، از موقعی که در شورای امنیت سازمان ملل ضرب‌الاجل 15 ژانویه را آخرین مهلت صدام برای خروج از کویت تعیین کردند، حس ششم به من ندا می‌داد به طریقی به بغداد خواهم رفت. اخبار را هر روز به دقت دنبال می‌کردم و می‌دانستم صدام حسین از کویت خارج نخواهد شد. با اینکه خیلی زود و قبل از اتمام مهلت نهایی صدام برای رفتن به عراق اقدام کرده بودم، متأسفانه همه تلاش‌های من و همکارانم به بن‌بست می‌رسید. درها هنگامی گشوده شد که سعدی حمادی، نخست‌وزیر وقت عراق، به ایران آمد و بعد از ملاقاتش با مقامات ایرانی، اعلام کردند گروهی از مخبران ایرانی می‌توانند به بغداد سفر کنند. این درست زمانی بود که روابط عراق با ایران اندکی بهبود یافته بود و عراقی‌ها اطمینان یافته بودند اگر هواپیماهایشان را به ایران بیاورند، از بمباران نیروهای متحد در امان خواهند بود». در چنین شرایطی کاظمی می‌گوید به‌عنوان عکاس آزاد و مستقل شانسی برای حضور در عراق نداشته اما تلاش‌هایش سرانجام نتیجه می‌دهد و او در فهرست خبرنگاران ایرانی عازم عراق می‌شود: «من تنها عکاس مستقلی بودم که نامم در آن لیست قرار داشت. شروع خوبی بود؛ چون من یکی از معدود کسانی بودم که نه‌تنها از ایران بلکه از سراسر دنیا، موفق می‌شد در آن لحظات تاریخی در صحنه حاضر باشد». کاظمی برای رسیدن به بغداد با دشواری‌های دیگری هم روبه‌رو می‌شود اما بالاخره خود را به بغداد می‌رساند و عکاسی را از همان ترمینال بغداد شروع می‌کند و در این نقطه است که پوشش خبری سه‌هفته‌ای او از جنگ خلیج فارس شروع می‌شود. او در بخشی از متنی که در ابتدای کتاب نوشته درباره آن روزهای بغداد نوشته: «مناطق بمباران شده، کودکان سوار بر گاری حامل کپسول‌های خالی گاز، پسر روزنامه‌فروشی با عکس صدام در صفحه اول روزنامه و سربازان اولین تصاویری بود که در بغداد دیدم و از آنها عکاسی کردم. سپس تاکسی گرفتم و به هتل الرشید رفتم که محل اقامت تمام خبرنگاران بود... پس از ناهار، به پناهگاهی که روز قبل مورد حمله قرار گرفته بود رفتم. ظاهرا در این پناهگاه فقط زن‌ها و بچه‌ها جای داده شده بودند و تمام قربانیان هم از این عده بودند. صحنه‌های فجیعی بود. گروه امداد اجساد را از زیر آوار بیرون می‌آوردند. ساختمان کاملا بتونی، در آن موقع، غیرنظامی بود و اولین بمب هواپیمای متحدین سقف آن را سوراخ کرده و دومین بمب از همان حفره به داخل افتاده بود. بوی تعفن زیاد و جمع‌شدن آب در کف پناهگاه به علت ترکیدن لوله‌ها و حرارت بالا باعث کندی کار می‌شد...».
پیش‌تر و در سال 1396 نشر نظر گزیده‌ عکس‌های کاظمی از یک دهه انقلاب و جنگ ایران و عراق را در قالب کتابی با عنوان «انقلابیون» منتشر کرد. «سایه‌ها و یادها» در سال 1397 و «آشوب و آرام ایرلند شمالی» در سال 1398 از دیگر کتاب‌های کاظمی است که در نشر نظر منتشر شده‌اند.

شرق: «خلیج فارس صحنه جنگ‌های بی‌پایان» عنوان کتابی است شامل مجموعه‌ای از عکس‌های کاوه کاظمی که مدتی پیش در نشر نظر منتشر شد. آن‌طورکه از عنوان کتاب هم برمی‌آید، این مجموعه عکس‌ مربوط به جنگ خلیج فارس است و به عراق سال 1369 برمی‌گردد.
کاوه کاظمی در مهرماه 1331 در تهران متولد شد. عکاسی از انقلاب در سال 1357 آغاز فعالیت حرفه‌ای او به‌عنوان عکاس بود. در چهار دهه اخیر، او به‌عنوان عکاس روزنامه‌نگار آزاد با نشریات بین‌المللی جهان همکاری کرده و از ایران، خاورمیانه و نقاط دیگر جهان عکس گرفته است.
«خلیج فارس صحنه جنگ‌های بی‌پایان» عکس‌هایی است که کاظمی در سال 1369 در عراق گرفته است و واقعیت جنگ و بحران‌های ناشی از آن را به تصویر کشیده است. آن‌طورکه خود کاظمی در ابتدای کتاب نوشته، او در روز سه‌شنبه 23 بهمن‌ 1369 از ترمینال غرب به باختران می‌رود تا چهارشنبه ظهر در مرز خسروی باشد. قرار بر این بوده که مقامات عراقی برای استقبال از گروه ایرانی به مرز بیایند و آنها را به بغداد ببرند، چراکه جنگ باعث شده بود بنزین و وسایل نقلیه نایاب شود: «دو روز قبل از آن، یکشنبه، آخرین روز کاری قبل از تعطیلات پنج روزه سالگرد انقلاب 57 بود. کارهای اداری مربوط به سفر را کردم و تا آخر وقت پاسپورتم را به سفارت عراق تحویل دادم. به من گفتند ویزایم را فردای آن روز خواهند داد. تا رسیدن فردا قرنی بر من گذشت، ولی وقتی ویزایم را گرفتم می‌دانستم دیگر راه باز شده است و من سفر پرمخاطره‌ام را شروع خواهم کرد. در حقیقت، از موقعی که در شورای امنیت سازمان ملل ضرب‌الاجل 15 ژانویه را آخرین مهلت صدام برای خروج از کویت تعیین کردند، حس ششم به من ندا می‌داد به طریقی به بغداد خواهم رفت. اخبار را هر روز به دقت دنبال می‌کردم و می‌دانستم صدام حسین از کویت خارج نخواهد شد. با اینکه خیلی زود و قبل از اتمام مهلت نهایی صدام برای رفتن به عراق اقدام کرده بودم، متأسفانه همه تلاش‌های من و همکارانم به بن‌بست می‌رسید. درها هنگامی گشوده شد که سعدی حمادی، نخست‌وزیر وقت عراق، به ایران آمد و بعد از ملاقاتش با مقامات ایرانی، اعلام کردند گروهی از مخبران ایرانی می‌توانند به بغداد سفر کنند. این درست زمانی بود که روابط عراق با ایران اندکی بهبود یافته بود و عراقی‌ها اطمینان یافته بودند اگر هواپیماهایشان را به ایران بیاورند، از بمباران نیروهای متحد در امان خواهند بود». در چنین شرایطی کاظمی می‌گوید به‌عنوان عکاس آزاد و مستقل شانسی برای حضور در عراق نداشته اما تلاش‌هایش سرانجام نتیجه می‌دهد و او در فهرست خبرنگاران ایرانی عازم عراق می‌شود: «من تنها عکاس مستقلی بودم که نامم در آن لیست قرار داشت. شروع خوبی بود؛ چون من یکی از معدود کسانی بودم که نه‌تنها از ایران بلکه از سراسر دنیا، موفق می‌شد در آن لحظات تاریخی در صحنه حاضر باشد». کاظمی برای رسیدن به بغداد با دشواری‌های دیگری هم روبه‌رو می‌شود اما بالاخره خود را به بغداد می‌رساند و عکاسی را از همان ترمینال بغداد شروع می‌کند و در این نقطه است که پوشش خبری سه‌هفته‌ای او از جنگ خلیج فارس شروع می‌شود. او در بخشی از متنی که در ابتدای کتاب نوشته درباره آن روزهای بغداد نوشته: «مناطق بمباران شده، کودکان سوار بر گاری حامل کپسول‌های خالی گاز، پسر روزنامه‌فروشی با عکس صدام در صفحه اول روزنامه و سربازان اولین تصاویری بود که در بغداد دیدم و از آنها عکاسی کردم. سپس تاکسی گرفتم و به هتل الرشید رفتم که محل اقامت تمام خبرنگاران بود... پس از ناهار، به پناهگاهی که روز قبل مورد حمله قرار گرفته بود رفتم. ظاهرا در این پناهگاه فقط زن‌ها و بچه‌ها جای داده شده بودند و تمام قربانیان هم از این عده بودند. صحنه‌های فجیعی بود. گروه امداد اجساد را از زیر آوار بیرون می‌آوردند. ساختمان کاملا بتونی، در آن موقع، غیرنظامی بود و اولین بمب هواپیمای متحدین سقف آن را سوراخ کرده و دومین بمب از همان حفره به داخل افتاده بود. بوی تعفن زیاد و جمع‌شدن آب در کف پناهگاه به علت ترکیدن لوله‌ها و حرارت بالا باعث کندی کار می‌شد...».
پیش‌تر و در سال 1396 نشر نظر گزیده‌ عکس‌های کاظمی از یک دهه انقلاب و جنگ ایران و عراق را در قالب کتابی با عنوان «انقلابیون» منتشر کرد. «سایه‌ها و یادها» در سال 1397 و «آشوب و آرام ایرلند شمالی» در سال 1398 از دیگر کتاب‌های کاظمی است که در نشر نظر منتشر شده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.