|

مقصران خانه وحشت

16 روز گذشته را با عنوان روزهای نارنجی در جهان می‌شناسند. روزهایی که قرار است برای توقف خشونت علیه زنان در جهان شناخته شود. شعار امسال این پویش از سوی سازمان ملل «جهان را نارنجی کنید: به خشونت علیه زنان پایان دهید» اعلام شده بود. این پویش که هم‌زمان با روز جهانی دموکراسی پایان یافت؛ بخشی از برنامه چند‌ساله سازمان ملل است و در دوران قرنطینه ناشی از همه‌گیری کووید19 با اهمیت بیشتری روبه‌رو شده است. همان روزهایی که در گوشه‌گوشه جهان گزارش شده که خشونت علیه زنان به‌شدت افزایش یافته است. طبق یک مطالعه سازمان ملل، حدود 736 میلیون زن - تقریبا یک نفر از هر سه - حداقل یک بار در زندگی خود مورد خشونت قرار گرفته‌اند. در واقع با اعمال قرنطینه توسط کشورها، موارد خشونت خانگی تشدید شد و کشورها با افزایش تعداد تماس کمک روبه‌رو شدند. بر‌اساس داده‌های سازمان ملل، در برخی کشورها، درخواست کمک پنج برابر بیشتر از حد معمول افزایش یافته است. با این حال، وقتی به گزارش‌های رسمی نگاه کنیم، به نظر می‌رسد آمار به درستی ثبت نشده است؛ زیرا اکثر آسیب‌دیدگان برای دریافت کمک از طریق کانال‌های معمولی مشکل داشتند. در سال 2020، 243 میلیون زن و دختر در سراسر جهان توسط شریک خود مورد آزار و اذیت قرار گرفتند؛ در‌حالی‌که کمتر از 40 درصد از قربانیان توانستند آن را گزارش یا درخواست کمک کنند. تعطیلی مدارس، رکود اقتصادی و حبس‌شدن در خانه با فرد آزارگر که همه اینها خشونت جنسی رو به رشد را به‌شدت برجسته کرده است. هرچند واقعیت این است که ما با خشونت‌های پنهان روبه‌رو هستیم، چه در کشورهای ثروتمند و چه در کشورهای فقیر، تعصب جنسیتی به اعمال خشونت علیه زنان و دختران دامن زده است. یک مقام ارشد سازمان زنان جهان توضیح داد که این نوع خشونت «اغلب گزارش‌نشده» همراه با انگ، شرم، ترس از عاملان و ترس از سیستم قضائی که برای زنان کار نمی‌کند، است و معمولا «خاموش می‌شود» و این مسئول ادامه داد: «علاوه‌بر‌این کووید19 باعث ایجاد یک بیماری همه‌گیر در سایه هم شده است که خشونت غیرقابل مشاهده را امکان‌پذیر می‌کند». با این حال سؤال پیش‌آمده این است که چگونه می‌توان برای بهبود شرایط گام برداشت؟ هرچند به نظر می‌رسد اولین گام را باید نهادهای مدنی و سازمان‌های بین‌المللی بردارند و در این راستا باید اقدامات زیربنایی انجام دهند. معمولا گامی دیگر نیز باید برداشته شود و آن هم آگاهی‌رسانی و ایجاد حس مسئولیت در هر خانه و هر خانواده است. حس مسئولیتی که می‌تواند از خود آغاز شود و برای تغییر شرایط تلاش شود. در کشورمان ایران بارها برای تغییر قوانین و رفتارهای پدرسالارانه تلاش شده و می‌شود. ماجرای خشونت‌های خانگی که منجر به قتل رومیناها یا دخترهای دیگر می‌شود همه در این راستا قرار دارند و در‌عین‌حال به نظر می‌رسد که قدرت قوانین و مسئولان بیشتر از تلاش‌هایی است که برای تغییر می‌شود و این موضوع بسیاری از فعالان را ناامید کرده است. در روزهای پایانی این یویش جهانی در ایران خبر دردناکی درباره زندانی‌شدن دو دختر در خانه‌ای در تهران منتشر شد. همسایه‌ها به خاطر بوی بد این منزل به پلیس اطلاع داده بودند و پلیس با حضور در محل با وضعیت فجیعی روبه‌رو می‌شود. دو دختر که یکی در کمد زندانی شده بود، به مدت دو سال و دیگری به مدت چند ماه، اسیر صاحبان این خانه بودند. جسد دو زن نیز طی ماه‌های اخیر در همین منطقه پیدا شده بود که چون هویت آنان کشف نشد، نتوانستند برای دستگیری قاتل کاری انجام دهند. در خبرها آمده بود که همسایه‌ها بارها صدای دعوا و مرافعه و بدرفتاری صاحبان خانه را که یک خواهر و برادر بودند، می‌شنیدند؛ اما گزارش نمی‌کردند. در واقع آن را به‌عنوان بخشی از زندگی و رفتارهای ساکنان این خانه پذیرفته بودند. هرچند در نهایت همسایه‌ها بودند که توانستند جان این دو دختر زندانی را نجات دهند و از سرنوشت دردناکی که در انتظارشان بود، رهایشان کنند؛ اما به نظر می‌رسد این موارد از همان مواردی است که همگان در به‌وجودآوردنش مقصر هستند. حتی آن مأموران پلیسی که چهره این دو دختر را بدون هیچ فیلتری در اختیار رسانه‌ها قرار دادند و این نکته‌ها نشان ‌می‌دهد چقدر راه طولانی در پیش است تا شرایط برای زنان بهبود یابد.

16 روز گذشته را با عنوان روزهای نارنجی در جهان می‌شناسند. روزهایی که قرار است برای توقف خشونت علیه زنان در جهان شناخته شود. شعار امسال این پویش از سوی سازمان ملل «جهان را نارنجی کنید: به خشونت علیه زنان پایان دهید» اعلام شده بود. این پویش که هم‌زمان با روز جهانی دموکراسی پایان یافت؛ بخشی از برنامه چند‌ساله سازمان ملل است و در دوران قرنطینه ناشی از همه‌گیری کووید19 با اهمیت بیشتری روبه‌رو شده است. همان روزهایی که در گوشه‌گوشه جهان گزارش شده که خشونت علیه زنان به‌شدت افزایش یافته است. طبق یک مطالعه سازمان ملل، حدود 736 میلیون زن - تقریبا یک نفر از هر سه - حداقل یک بار در زندگی خود مورد خشونت قرار گرفته‌اند. در واقع با اعمال قرنطینه توسط کشورها، موارد خشونت خانگی تشدید شد و کشورها با افزایش تعداد تماس کمک روبه‌رو شدند. بر‌اساس داده‌های سازمان ملل، در برخی کشورها، درخواست کمک پنج برابر بیشتر از حد معمول افزایش یافته است. با این حال، وقتی به گزارش‌های رسمی نگاه کنیم، به نظر می‌رسد آمار به درستی ثبت نشده است؛ زیرا اکثر آسیب‌دیدگان برای دریافت کمک از طریق کانال‌های معمولی مشکل داشتند. در سال 2020، 243 میلیون زن و دختر در سراسر جهان توسط شریک خود مورد آزار و اذیت قرار گرفتند؛ در‌حالی‌که کمتر از 40 درصد از قربانیان توانستند آن را گزارش یا درخواست کمک کنند. تعطیلی مدارس، رکود اقتصادی و حبس‌شدن در خانه با فرد آزارگر که همه اینها خشونت جنسی رو به رشد را به‌شدت برجسته کرده است. هرچند واقعیت این است که ما با خشونت‌های پنهان روبه‌رو هستیم، چه در کشورهای ثروتمند و چه در کشورهای فقیر، تعصب جنسیتی به اعمال خشونت علیه زنان و دختران دامن زده است. یک مقام ارشد سازمان زنان جهان توضیح داد که این نوع خشونت «اغلب گزارش‌نشده» همراه با انگ، شرم، ترس از عاملان و ترس از سیستم قضائی که برای زنان کار نمی‌کند، است و معمولا «خاموش می‌شود» و این مسئول ادامه داد: «علاوه‌بر‌این کووید19 باعث ایجاد یک بیماری همه‌گیر در سایه هم شده است که خشونت غیرقابل مشاهده را امکان‌پذیر می‌کند». با این حال سؤال پیش‌آمده این است که چگونه می‌توان برای بهبود شرایط گام برداشت؟ هرچند به نظر می‌رسد اولین گام را باید نهادهای مدنی و سازمان‌های بین‌المللی بردارند و در این راستا باید اقدامات زیربنایی انجام دهند. معمولا گامی دیگر نیز باید برداشته شود و آن هم آگاهی‌رسانی و ایجاد حس مسئولیت در هر خانه و هر خانواده است. حس مسئولیتی که می‌تواند از خود آغاز شود و برای تغییر شرایط تلاش شود. در کشورمان ایران بارها برای تغییر قوانین و رفتارهای پدرسالارانه تلاش شده و می‌شود. ماجرای خشونت‌های خانگی که منجر به قتل رومیناها یا دخترهای دیگر می‌شود همه در این راستا قرار دارند و در‌عین‌حال به نظر می‌رسد که قدرت قوانین و مسئولان بیشتر از تلاش‌هایی است که برای تغییر می‌شود و این موضوع بسیاری از فعالان را ناامید کرده است. در روزهای پایانی این یویش جهانی در ایران خبر دردناکی درباره زندانی‌شدن دو دختر در خانه‌ای در تهران منتشر شد. همسایه‌ها به خاطر بوی بد این منزل به پلیس اطلاع داده بودند و پلیس با حضور در محل با وضعیت فجیعی روبه‌رو می‌شود. دو دختر که یکی در کمد زندانی شده بود، به مدت دو سال و دیگری به مدت چند ماه، اسیر صاحبان این خانه بودند. جسد دو زن نیز طی ماه‌های اخیر در همین منطقه پیدا شده بود که چون هویت آنان کشف نشد، نتوانستند برای دستگیری قاتل کاری انجام دهند. در خبرها آمده بود که همسایه‌ها بارها صدای دعوا و مرافعه و بدرفتاری صاحبان خانه را که یک خواهر و برادر بودند، می‌شنیدند؛ اما گزارش نمی‌کردند. در واقع آن را به‌عنوان بخشی از زندگی و رفتارهای ساکنان این خانه پذیرفته بودند. هرچند در نهایت همسایه‌ها بودند که توانستند جان این دو دختر زندانی را نجات دهند و از سرنوشت دردناکی که در انتظارشان بود، رهایشان کنند؛ اما به نظر می‌رسد این موارد از همان مواردی است که همگان در به‌وجودآوردنش مقصر هستند. حتی آن مأموران پلیسی که چهره این دو دختر را بدون هیچ فیلتری در اختیار رسانه‌ها قرار دادند و این نکته‌ها نشان ‌می‌دهد چقدر راه طولانی در پیش است تا شرایط برای زنان بهبود یابد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.