لابیها برای تغییر رفتار بایدن علیه ایران دستبهکار شدهاند
تکافتادگی تهران در وین
جلال خوشچهره
اکنون کانون تلاشها در فضای سیاسی غرب، ایجاد شرایط عینی و ذهنی لازم برای واداشتن «جو بایدن» و دولت او در عبور از دیپلماسی و تغییر رفتار در قبال تهران شده است. این تلاشها بهویژه درپی آنچه ناکامی دور هفتم مذاکرات وین تفسیر شده، فرصت بروز بیشتری یافته است.
اگرچه تاکنون هیچیک از طرفهای گفتوگوکننده در وین با صراحت از شکست مذاکرات و پایان آن سخن نگفته و تنها به احتمالات اشاره دارند، بااینحال موج گستردهای از تهدیدها، تشویقها و تطمیعات بالا گرفته تا رئیسجمهوری ایالات متحده به تغییر سیاست و رفتارش در قبال برجام و به تبع آن تهران مجاب شود. موج برخاسته با دستاویزکردن اتهامهایی مانند بیارادگی در اقدام نظامی و بیعملی در قبال اقدامهای تهران، میکوشد با حرکت در مدار عصبی کاخ سفید، بایدن را در موضعی متفاوت از آنچه تاکنون بر آن پافشاری کرده؛ یعنی احیای برجام و کاستن از سطح تنش در روابط واشنگتن -تهران، وادار کند. مشوقان تغییر سیاست واشنگتن با استفاده از فرصت بروز سکته در دور تازه گفتگوها، بایدن را در برزخ دوراهی تصمیم قرار دهند. آنان با هشدار خطر دیرشدن فرصتها و برجستهکردن تهدید افزایش توانمندی هستهای ایران تا نزدیکی ساخت بمب هستهای، میخواهند به زعم خود «رئیسجمهور خوابآلود» را به اقدامی متفاوت از آنچه هنوز در وین جریان دارد، تشویق کنند.
اقدام برای تغییر رفتار در قبال تهران تنها به کاخ سفید محدود نیست، بلکه اعضای بلوک شرقی گروه ۴+۱ نیز در دستور کار قرار دارد. دستبرداشتن چین از حمایت ایران و درعینحال، سستکردن حمایت روسیه از تهران نیز سطح دیگر تلاشهای مشوقان اقدام علیه ایران است. آنان با دقت گسلهای ایجادشده در مواضع تهران با شریکان شرقی آن در وین را زیز نظر دارند. اظهارات «وان گونگ»، نماینده چین در مذاکرات وین، در پی ارائه دو بسته پیشنهادی تهران، بهمثابه زنگ هشداری است که تهران نباید آن را نادیده بگیرد. گونگ «بازنگری ایران در توافقات صورتگرفته در شش دور مذاکرات گذشته در وین را عامل افزایش اختلاف بین طرفها در دور هفتم و توقف موقت آن» دانسته است. «میخائیل اولیانوف»، نماینده ویژه مسکو نیز در هفتههای اخیر موضعی دور از نقدهای جاری علیه مواضع تهران نداشته و بلکه، گاه اظهاراتش دراینباره تعجب ناظران را برانگیخته است.
دیگر دستاویز روانی و عینی موافقان تغییر سیاستهای جاری در قبال تهران، آشفتگی اقتصادی در ایران و نیز فرسودگی تابآوریهایی است که تاکنون در برابر تحریمهای شکننده وجود داشته است. این همه در حالی است که هفتمین دور مذاکرات برجامی در وین، نتوانسته کارنامه روشنی را در اختیار تیم پرشمار مذاکرهکنندگان ایرانی قرار دهد. این تیم کوشید با نگرشی تجدیدنظرطلبانه درباره توافقات شش دور مذاکرات گذشته، طرحی نو و بازگشت به نقطه صفر مذاکرات را در دستور کار قرار دهد. مخالفت مشترک اعضای گروه ۴+۱ و نیز مذاکرهکنندگان آمریکایی که بهطور غیرمستقیم در آن حضور دارند، سبب شد تهران با دو بسته پیشنهادی و وعده ضمیمهشدن بسته سوم در صورت مخالفت مذاکرهکنندگان با بستههای اولیه، خواستار وقت اضافه برای بازبینی چگونگی حضور دوباره در وین شود. بستههای پیشنهادی تهران که هنوز متن آن نزد مذاکرهکنندگان مکتوم است، شاید واکنشی باشد در قبال هجمه گستردهای که بر بینتیجهبودن این دور از مذاکرات اصرار دارد. اما آیا بستههای پیشنهادی خواهند توانست گره اصلی مذاکرات را بگشایند؟ غربیها تهران را متهم به زیادهخواهی در «حداکثر لغو تحریمها و قبول حداقل
محدودیتهای هستهای» میکنند. تهران نیز غرب و به تبع آن همه طرفهای مقابل خود را متهم به پیشنهاد «لغو حداقل تحریمها و بازگشت حداکثری به تعهدات هستهای» میکند. این گره همچنان سفت و سخت باقی است. واکنش اولیه گروه ۴+۱ به دو بسته پیشنهادی تهران نیز پیش از آغاز دور هشتم مذاکرات در وین، نشان از سرسختی آنان در رد آنچه دارد که تیم مذاکرهکننده ایرانی با هدف برتریجویی نسبت به مذاکرهکنندگان دولت «حسن روحانی» ارائه کرده است.
اکنون، اگرچه هیچ طرفی شکست مذاکرات وین را اعلام نکرده، ولی مخالفان برجام همه قرائن را برای ایجاد یکدستی مواضع در وین و نیز تغییر رفتار دولت بایدن در قبال برجام و تهران در خدمت گرفتهاند. ابتکار تهران برای برونرفت از این وضع چه خواهد بود؟ دور هشتم گفتوگوها، افق روشنتری را دراینباره پیش چشم خواهد گذاشت. برخلاف تبلیغات جاری، زمان و خطر پیوستگی شرایط عینی و ذهنی، مسئله اصلی برای تهران است که نباید از آن غفلت کند.
منبع: دیپلماسی ایرانی
اکنون کانون تلاشها در فضای سیاسی غرب، ایجاد شرایط عینی و ذهنی لازم برای واداشتن «جو بایدن» و دولت او در عبور از دیپلماسی و تغییر رفتار در قبال تهران شده است. این تلاشها بهویژه درپی آنچه ناکامی دور هفتم مذاکرات وین تفسیر شده، فرصت بروز بیشتری یافته است.
اگرچه تاکنون هیچیک از طرفهای گفتوگوکننده در وین با صراحت از شکست مذاکرات و پایان آن سخن نگفته و تنها به احتمالات اشاره دارند، بااینحال موج گستردهای از تهدیدها، تشویقها و تطمیعات بالا گرفته تا رئیسجمهوری ایالات متحده به تغییر سیاست و رفتارش در قبال برجام و به تبع آن تهران مجاب شود. موج برخاسته با دستاویزکردن اتهامهایی مانند بیارادگی در اقدام نظامی و بیعملی در قبال اقدامهای تهران، میکوشد با حرکت در مدار عصبی کاخ سفید، بایدن را در موضعی متفاوت از آنچه تاکنون بر آن پافشاری کرده؛ یعنی احیای برجام و کاستن از سطح تنش در روابط واشنگتن -تهران، وادار کند. مشوقان تغییر سیاست واشنگتن با استفاده از فرصت بروز سکته در دور تازه گفتگوها، بایدن را در برزخ دوراهی تصمیم قرار دهند. آنان با هشدار خطر دیرشدن فرصتها و برجستهکردن تهدید افزایش توانمندی هستهای ایران تا نزدیکی ساخت بمب هستهای، میخواهند به زعم خود «رئیسجمهور خوابآلود» را به اقدامی متفاوت از آنچه هنوز در وین جریان دارد، تشویق کنند.
اقدام برای تغییر رفتار در قبال تهران تنها به کاخ سفید محدود نیست، بلکه اعضای بلوک شرقی گروه ۴+۱ نیز در دستور کار قرار دارد. دستبرداشتن چین از حمایت ایران و درعینحال، سستکردن حمایت روسیه از تهران نیز سطح دیگر تلاشهای مشوقان اقدام علیه ایران است. آنان با دقت گسلهای ایجادشده در مواضع تهران با شریکان شرقی آن در وین را زیز نظر دارند. اظهارات «وان گونگ»، نماینده چین در مذاکرات وین، در پی ارائه دو بسته پیشنهادی تهران، بهمثابه زنگ هشداری است که تهران نباید آن را نادیده بگیرد. گونگ «بازنگری ایران در توافقات صورتگرفته در شش دور مذاکرات گذشته در وین را عامل افزایش اختلاف بین طرفها در دور هفتم و توقف موقت آن» دانسته است. «میخائیل اولیانوف»، نماینده ویژه مسکو نیز در هفتههای اخیر موضعی دور از نقدهای جاری علیه مواضع تهران نداشته و بلکه، گاه اظهاراتش دراینباره تعجب ناظران را برانگیخته است.
دیگر دستاویز روانی و عینی موافقان تغییر سیاستهای جاری در قبال تهران، آشفتگی اقتصادی در ایران و نیز فرسودگی تابآوریهایی است که تاکنون در برابر تحریمهای شکننده وجود داشته است. این همه در حالی است که هفتمین دور مذاکرات برجامی در وین، نتوانسته کارنامه روشنی را در اختیار تیم پرشمار مذاکرهکنندگان ایرانی قرار دهد. این تیم کوشید با نگرشی تجدیدنظرطلبانه درباره توافقات شش دور مذاکرات گذشته، طرحی نو و بازگشت به نقطه صفر مذاکرات را در دستور کار قرار دهد. مخالفت مشترک اعضای گروه ۴+۱ و نیز مذاکرهکنندگان آمریکایی که بهطور غیرمستقیم در آن حضور دارند، سبب شد تهران با دو بسته پیشنهادی و وعده ضمیمهشدن بسته سوم در صورت مخالفت مذاکرهکنندگان با بستههای اولیه، خواستار وقت اضافه برای بازبینی چگونگی حضور دوباره در وین شود. بستههای پیشنهادی تهران که هنوز متن آن نزد مذاکرهکنندگان مکتوم است، شاید واکنشی باشد در قبال هجمه گستردهای که بر بینتیجهبودن این دور از مذاکرات اصرار دارد. اما آیا بستههای پیشنهادی خواهند توانست گره اصلی مذاکرات را بگشایند؟ غربیها تهران را متهم به زیادهخواهی در «حداکثر لغو تحریمها و قبول حداقل
محدودیتهای هستهای» میکنند. تهران نیز غرب و به تبع آن همه طرفهای مقابل خود را متهم به پیشنهاد «لغو حداقل تحریمها و بازگشت حداکثری به تعهدات هستهای» میکند. این گره همچنان سفت و سخت باقی است. واکنش اولیه گروه ۴+۱ به دو بسته پیشنهادی تهران نیز پیش از آغاز دور هشتم مذاکرات در وین، نشان از سرسختی آنان در رد آنچه دارد که تیم مذاکرهکننده ایرانی با هدف برتریجویی نسبت به مذاکرهکنندگان دولت «حسن روحانی» ارائه کرده است.
اکنون، اگرچه هیچ طرفی شکست مذاکرات وین را اعلام نکرده، ولی مخالفان برجام همه قرائن را برای ایجاد یکدستی مواضع در وین و نیز تغییر رفتار دولت بایدن در قبال برجام و تهران در خدمت گرفتهاند. ابتکار تهران برای برونرفت از این وضع چه خواهد بود؟ دور هشتم گفتوگوها، افق روشنتری را دراینباره پیش چشم خواهد گذاشت. برخلاف تبلیغات جاری، زمان و خطر پیوستگی شرایط عینی و ذهنی، مسئله اصلی برای تهران است که نباید از آن غفلت کند.
منبع: دیپلماسی ایرانی
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.