|

برندگان هفتمین دوره‌ جایزه‌ شعر احمد شاملو اعلام شد

شرق: هیئت داوران هفتمین دوره جایزه شعر احمد شاملو، مجموعه‌شعر «کوچه دلفین‌ها» سروده مجیب مهرداد را با کسب رأی کامل از سوی اکثریت داوران به دلیل «برخورداری از تصویرهای به‌یادماندنی و گاه تسخیرکننده، ضرباهنگ شعری پذیرفتنی و گاه نفس‌گیر، برخورداری از لحن مدرن و طنز لطیف، قوت شعری، روح، زهر و خون شاعری که خود را با آتش جنگ‌های سرزمینش گرم کرده است و مهم‌تر از همه دست‌آورد قابل تحسین دست‌یابی به زبان و ضرباهنگی مناسب برای آینه زمانه خویش بودن و گزارش دنیای معاصر» به‌عنوان برگزیده اول هفتمین دوره جایزه شعر احمد شاملو معرفی می‌کند. هیئت داوران همچنین مجموعه‌های «اکسپرسیونیسم غمگین» سروده دیار مردان‌بگی و «شیهه» سروده میثم متاجی را به دلیل کسب آرای بالا شایسته تقدیر می‌داند.
هیئت داوران هفتمین دوره جایزه شعر احمد شاملو، کاظم سادات اشکوری، مهناز رونقی، الیاس علوی، آذر محلوجیان و صالح نجفی، در پایان این دوره با شناخت منتخب خود در بیانیه‌ای به شرح زیر نوشتند:
جایزه شعر احمد شاملو امسال هفتمین دوره‌اش را با استقبال بیش از پیش مخاطبان پشت سر گذاشت. مفتخریم که این تداوم و بقا، نشان یاری مشفقانه دغدغه‌مندان ادبیات و فرهنگ را بر پیشانی دارد. همچون دوره‌های گذشته بر این باوریم که شعر در آرمان احمد شاملو، نه کلامی‌ست فرهیخته، نه تجرید صرف است و در زمره رویکرد هنر برای هنر و نه شعری‌ست‌ عامه‌پسند و بازاری. همچنین احمد شاملو در کنار آن که آرمان هنر را تعالی تبار انسان و اثرگذاری بر جامعه می‌داند، تعهد در قبال زبان را نیز جدا از تعهدات اجتماعی و انسانی شاعر و نویسنده نمی‌داند و در سال ۱۳۵۲ در گفت‌وگویی درباره شعر می‌گوید: «من معتقدم که تعهد شاعر در مقابل زبانش و تعهدش در مقابل ادبیات هم یک مقدار از تعهد اجتماعی اوست. کسی که زبان خودش را بلد نیست و ادبیات خودش را نمی‌شناسد، فقط به صرف اینکه تقلید نیما را دربیاورد، من او را شاعر نمی‌دانم. اول باید این درد را حس کند، درد زبان را و این را وظیفه‌ای برای خودش بداند. من معتقدم که شاعر حتماً باید ادیب هم باشد. متأسفانه چیزی که امروز مطرح نیست موضوع زبان است. اغلب کسانی که امروزه به اسم شاعر می‌شناسید حتا مسائل پیش‌پا‌افتاده زبان خودشان را هم نمی‌دانند». جایزه شعر احمد شاملو از سال ۱۳۹۴ به همت مؤسسه الف. بامداد و با تلاش اعضای این مؤسسه بنیان گذاشته شد. این مؤسسه فرهنگی پژوهشی، به مدیریت آیدا شاملو، همسر احمد شاملو و به یاری چند نفر از دوستان و علاقه‌مندان به شاعر اداره می‌شود. جایزه شعر شاملو هر سال از میان مجموعه‌شعرهای نو چاپ اولِ منتشرشده در سال قبل که برای دبیرخانه این جایزه ارسال می‌شود، مجموعه‌شعر برگزیده سال را انتخاب و معرفی می‌کند. این جایزه‌ شامل تندیس، لوح تقدیر و جایزه نقدی است که در مراسمی در سال‌روز تولد احمد شاملو، ۲۱ آذر‌ماه، به برنده اهدا می‌شود. داوران هر دوره، از سوی هیئت‌ امنای مؤسسه و دبیرخانه جایزه انتخاب می‌شوند. آثار رسیده به دبیرخانه در دو مرحله مورد داوری و بررسی قرار می‌گیرد. در مرحله اول، هیئت سه‌نفره داوران آثار را بر اساس معیارهای استخراج‌شده از نظرات مکتوب احمد شاملو درباره شعر نو بررسی می‌کنند و به جنبه‌های گوناگون هر اثر جداگانه امتیاز می‌دهند. سپس داوران از میان آثاری که بالاترین امتیاز را کسب کرده‌اند، با تبادل نظر و هم‌فکری، حدود ۱۰ تا ۲۰ عنوان را برای صعود به مرحله دوم برمی‌گزینند. داوران مرحله اول از میان شاعران، منتقدان ادبی و یا مترجمان حوزه شعر انتخاب می‌شوند تا در وهله نخست، عیار و محک اصلی هویت شعری آثار باشد چرا‌که به تعبیر شاملو «اثر هنری پیش از آنکه بار تعهد یا التزامی را به دوش بکشد، باید هویت هنری خود را ثابت کند». داورهای مرحله دوم از میان شاعران، منتقدان ادبی و نیز روشنفکرانی انتخاب می‌شوند که گاه علاوه بر حوزه‌‌‌ شعر و ادبیات در زمینه‌های دیگر هنر و علوم انسانی نیز فعالیت دارند تا از طریق این افراد، به مثابه واسطه اجتماع، ادبیات و هنر، «فرهنگ هنری جامعه» نیز تا حدی در انتخاب مجموعه شعر برگزیده جایزه احمد شاملو سهیم شود، چرا‌که شعر در آرمان احمد شاملو نه شعری‌ست فرهیخته، نه تجرید صرف‌ و در زمره رویکرد «هنر برای هنر» و نه شعری‌ست عامه‌پسند و بازاری؛ شعر آرمانی در نظر شاملو، شعری‌ست که به شهادت تاریخ برمی‌خیزد، شعری اجتماعی که آرمان هنر را تعالی تبار انسان و اثرگذاری بر جامعه می‌داند.

شرق: هیئت داوران هفتمین دوره جایزه شعر احمد شاملو، مجموعه‌شعر «کوچه دلفین‌ها» سروده مجیب مهرداد را با کسب رأی کامل از سوی اکثریت داوران به دلیل «برخورداری از تصویرهای به‌یادماندنی و گاه تسخیرکننده، ضرباهنگ شعری پذیرفتنی و گاه نفس‌گیر، برخورداری از لحن مدرن و طنز لطیف، قوت شعری، روح، زهر و خون شاعری که خود را با آتش جنگ‌های سرزمینش گرم کرده است و مهم‌تر از همه دست‌آورد قابل تحسین دست‌یابی به زبان و ضرباهنگی مناسب برای آینه زمانه خویش بودن و گزارش دنیای معاصر» به‌عنوان برگزیده اول هفتمین دوره جایزه شعر احمد شاملو معرفی می‌کند. هیئت داوران همچنین مجموعه‌های «اکسپرسیونیسم غمگین» سروده دیار مردان‌بگی و «شیهه» سروده میثم متاجی را به دلیل کسب آرای بالا شایسته تقدیر می‌داند.
هیئت داوران هفتمین دوره جایزه شعر احمد شاملو، کاظم سادات اشکوری، مهناز رونقی، الیاس علوی، آذر محلوجیان و صالح نجفی، در پایان این دوره با شناخت منتخب خود در بیانیه‌ای به شرح زیر نوشتند:
جایزه شعر احمد شاملو امسال هفتمین دوره‌اش را با استقبال بیش از پیش مخاطبان پشت سر گذاشت. مفتخریم که این تداوم و بقا، نشان یاری مشفقانه دغدغه‌مندان ادبیات و فرهنگ را بر پیشانی دارد. همچون دوره‌های گذشته بر این باوریم که شعر در آرمان احمد شاملو، نه کلامی‌ست فرهیخته، نه تجرید صرف است و در زمره رویکرد هنر برای هنر و نه شعری‌ست‌ عامه‌پسند و بازاری. همچنین احمد شاملو در کنار آن که آرمان هنر را تعالی تبار انسان و اثرگذاری بر جامعه می‌داند، تعهد در قبال زبان را نیز جدا از تعهدات اجتماعی و انسانی شاعر و نویسنده نمی‌داند و در سال ۱۳۵۲ در گفت‌وگویی درباره شعر می‌گوید: «من معتقدم که تعهد شاعر در مقابل زبانش و تعهدش در مقابل ادبیات هم یک مقدار از تعهد اجتماعی اوست. کسی که زبان خودش را بلد نیست و ادبیات خودش را نمی‌شناسد، فقط به صرف اینکه تقلید نیما را دربیاورد، من او را شاعر نمی‌دانم. اول باید این درد را حس کند، درد زبان را و این را وظیفه‌ای برای خودش بداند. من معتقدم که شاعر حتماً باید ادیب هم باشد. متأسفانه چیزی که امروز مطرح نیست موضوع زبان است. اغلب کسانی که امروزه به اسم شاعر می‌شناسید حتا مسائل پیش‌پا‌افتاده زبان خودشان را هم نمی‌دانند». جایزه شعر احمد شاملو از سال ۱۳۹۴ به همت مؤسسه الف. بامداد و با تلاش اعضای این مؤسسه بنیان گذاشته شد. این مؤسسه فرهنگی پژوهشی، به مدیریت آیدا شاملو، همسر احمد شاملو و به یاری چند نفر از دوستان و علاقه‌مندان به شاعر اداره می‌شود. جایزه شعر شاملو هر سال از میان مجموعه‌شعرهای نو چاپ اولِ منتشرشده در سال قبل که برای دبیرخانه این جایزه ارسال می‌شود، مجموعه‌شعر برگزیده سال را انتخاب و معرفی می‌کند. این جایزه‌ شامل تندیس، لوح تقدیر و جایزه نقدی است که در مراسمی در سال‌روز تولد احمد شاملو، ۲۱ آذر‌ماه، به برنده اهدا می‌شود. داوران هر دوره، از سوی هیئت‌ امنای مؤسسه و دبیرخانه جایزه انتخاب می‌شوند. آثار رسیده به دبیرخانه در دو مرحله مورد داوری و بررسی قرار می‌گیرد. در مرحله اول، هیئت سه‌نفره داوران آثار را بر اساس معیارهای استخراج‌شده از نظرات مکتوب احمد شاملو درباره شعر نو بررسی می‌کنند و به جنبه‌های گوناگون هر اثر جداگانه امتیاز می‌دهند. سپس داوران از میان آثاری که بالاترین امتیاز را کسب کرده‌اند، با تبادل نظر و هم‌فکری، حدود ۱۰ تا ۲۰ عنوان را برای صعود به مرحله دوم برمی‌گزینند. داوران مرحله اول از میان شاعران، منتقدان ادبی و یا مترجمان حوزه شعر انتخاب می‌شوند تا در وهله نخست، عیار و محک اصلی هویت شعری آثار باشد چرا‌که به تعبیر شاملو «اثر هنری پیش از آنکه بار تعهد یا التزامی را به دوش بکشد، باید هویت هنری خود را ثابت کند». داورهای مرحله دوم از میان شاعران، منتقدان ادبی و نیز روشنفکرانی انتخاب می‌شوند که گاه علاوه بر حوزه‌‌‌ شعر و ادبیات در زمینه‌های دیگر هنر و علوم انسانی نیز فعالیت دارند تا از طریق این افراد، به مثابه واسطه اجتماع، ادبیات و هنر، «فرهنگ هنری جامعه» نیز تا حدی در انتخاب مجموعه شعر برگزیده جایزه احمد شاملو سهیم شود، چرا‌که شعر در آرمان احمد شاملو نه شعری‌ست فرهیخته، نه تجرید صرف‌ و در زمره رویکرد «هنر برای هنر» و نه شعری‌ست عامه‌پسند و بازاری؛ شعر آرمانی در نظر شاملو، شعری‌ست که به شهادت تاریخ برمی‌خیزد، شعری اجتماعی که آرمان هنر را تعالی تبار انسان و اثرگذاری بر جامعه می‌داند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.