در آرزوی دنیای بدون جنگ
وقتی اخبار زنان را دنبال میکنیم، در گوشهگوشه جهان اختلافهای جنسیتی در هر زمینهای مشاهده میشود. در آمریکا طبق مطالعات انجامشده مشخص شد زنان زیر 40 سال حداقل دو میلیون دلار کمتر از مردان همسن خود وقت صرف موارد پزشکی خود کرده و به دلایل مختلف از رفتن به پزشک و خرید دارو یا موارد بهداشتی خودداری میکنند. در گزارش دیگری، گاردین اطلاع داده است زنان در هفته بیشتر از 21 ساعت کار بدون دستمزد انجام میدهند. اما اکنون در گوشهای از دنیا اتفاق دیگری برای زنان در حال رخدادن است که سبب شده رسانهها بهطور روزانه درباره زنان افغان و دنیای جدیدی که قرار است مردان طالبان برایشان ترسیم کنند، خبری داشته باشند. بیبیسی که این روزها در حال تهیه ليست صد زن برتر سال 2021 است، این بار از چهار زن پیشرو خواسته با چهار زن از افغانستان که در حرفه یا علاقهشان مشترک هستند، نامهای مبادله کنند. این بار نوبت «حلیمه عدن»، نماد مد اسلامی است که با علیا کاظمی، معلمی از افغانستان، نامهنگاری کند و کاظمی درباره چگونگی تسلط طالبان مینویسد. علیا کاظمی در سال 2020 فارغالتحصیل شد. او تا اوایل سال جاری بهعنوان معلم دانشگاه کار میکرد.
او آنقدر خوششانس بوده که از افغانستان بگریزد و در ایالات متحده مستقر شود. این معلم در بخشی از نامه خود مینویسد: «من مشکی را خیلی دوست داشتم، اما قبل از این بود که بدانم محکوم به پوشیدن آن خواهم شد. فقط یک لحظه تصور کنید که حق انتخاب طول یا رنگ لباس خود را ندارید، چه احساسی خواهید داشت؟ این فقط درباره بلندی لباسهای ما نیست، بلکه در مورد حقوقی است که ما برای آن جنگیدیم و زندگیهایی که در طول سالها قربانی شد تا به جایی که هستیم برسیم. حالا حتی نحوه لباسپوشیدن زنان تغییر کرده. محرومشدن از حق انتخاب لباس، تنها بخشی از آن چیزی است که زنان در افغانستان میگذرانند؛ آنها از حق تحصیل، کار و سایر حقوق مدنی محروم شدهاند. به یاد دارم که در کودکی آهنگهای صلح را میخوانديم و آینده زیبایی را تصور میکردیم. یادم میآید زمانی که 20 سال قبل طالبان سقوط کردند و ما برای اولینبار به مکتب رفتیم؛ آن روز برای من و همه دختران چه شادی بزرگی بود. یادم میآید که چگونه چهره مردمم از شادی میدرخشید، آنها فکر میکردند جنگ تمام شده است. آن روز احساس میکردیم خوششانسترین دخترها هستیم. هیچوقت فکر نمیکردم روزهای تاریک برگردند.
این را به این دلیل میگویم که میخواهم از وضعیت واقعی دختران در افغانستان مطلع شوید تا بفهمید که پس از مبارزه بیپایان، آنها اکنون زندانی هستند. ما 20 سال پیشرفت کردیم و الان به صفر برگشتیم. من از نوجوانی رؤیای تحصیل در هاروارد را داشتم و اکنون که در ایالات متحده هستم، میدانم که میتوانم به تکتک آرزوهایم برسم و آینده بهتری بسازم. احساس زیبایی است، اما قلبم برای افغانستان، مردم آن و خانوادهام میتپد. آرزوی صلح دارم، جهانی بدون جنگ».
حلیمه عدن نیز در پاسخ به او نوشته است: «در حالی برای شما مینویسم که دلم همراه تمام دختران و زنان افغانستان است. من میتوانم از جهاتی با مسائلی که شما با آن روبهرو هستید ارتباط برقرار کنم، وقتی که خانوادهام از جنگ داخلی سومالی فرار کردند، خودم یک کودک پناهنده بودم. من بهعنوان اولین مدل باحجاب شناخته میشوم و کتواکها و صفحات اول نشریات مد را زیبا کردهام، اما داستان من در کاکوما در کنیا، یکی از بزرگترین کمپهای پناهندگان جهان شروع شد. من از صنعت مد دور شدم؛ زیرا کارهایی انجام میدادم که با اعتقاداتم همخوانی نداشت، ازجمله پوشیدن شلوار جین بهجای حجاب. بااینحال شکرگزارم که توانستم از آن موقعیت هم دور شوم. مردم نباید بر بدن ما نظارت کنند؛ این یک نقض حقوق بشر است؛ خواه این کشوری باشد که به غیرقانونیکردن حجاب در مکانهای عمومی برای افراد زیر سن قانونی رأی میدهد، یا قوانینی که شما را از پوشیدن روسری در محل کارتان منع میکند یا اجبار به پوشیدن حجاب یک زن را دارد. فکر میکنم این اشتباه است. من انتخاب کردهام که حجاب داشته باشم و اگر روزی در موقعیتی قرار بگیرم که بین حرفه و حجاب انتخاب کنم، حجاب را
انتخاب میکنم. وقتی به این فکر میکنم که شما و دوستانتان مجبور هستید یک کمد لباس رنگارنگ را پنهان کنید، میگویم حتما یک تکه را برای خود نگه دارید، آن را در جایی نگه دارید که فقط خودتان بدانید، آن را برای روزی نگه دارید که بتوانید دوباره آن لباس را بپوشید. به زنانی که در حال حاضر حق انتخاب ندارند هم میگویم «قلب من با شماست. فردای بهتر همان چیزی است که همه ما برای آن دعا میکنیم».
پناهندهبودن سخت است، گاهی اوقات احساس میشود که دنیا تو را فراموش کرده یا چشمانش را بر جنایت میبندد، اما قلبهای همدل زیادی وجود دارد، افرادی که با وجود فرهنگهای مختلف تمام تلاش خود را میکنند. من به خانوادههایی که تصمیم سخت مهاجرت و خروج از کشورشان را گرفتهاند، میگویم که فکر نکنید کشورتان را پشت سر میگذارید، هر کجا که میروید آن را با خود میبرید. امیدوارم از طریق افرادی که با آنها آشنا میشوید، فرهنگ خود را به دیگران معرفی کنید و اینگونه زندگی ادامه خواهد داشت.
من میخواهم شاهد بازگشت افغانستان به شکوفایی باشم؛ جایی که آزادی مردم تضمین شده باشد و زنان بتوانند آنچه را انتخاب میکنند، بپوشند. ما در کنارشان هستیم. جهان، افغانستان را فراموش نکرده است».
وقتی اخبار زنان را دنبال میکنیم، در گوشهگوشه جهان اختلافهای جنسیتی در هر زمینهای مشاهده میشود. در آمریکا طبق مطالعات انجامشده مشخص شد زنان زیر 40 سال حداقل دو میلیون دلار کمتر از مردان همسن خود وقت صرف موارد پزشکی خود کرده و به دلایل مختلف از رفتن به پزشک و خرید دارو یا موارد بهداشتی خودداری میکنند. در گزارش دیگری، گاردین اطلاع داده است زنان در هفته بیشتر از 21 ساعت کار بدون دستمزد انجام میدهند. اما اکنون در گوشهای از دنیا اتفاق دیگری برای زنان در حال رخدادن است که سبب شده رسانهها بهطور روزانه درباره زنان افغان و دنیای جدیدی که قرار است مردان طالبان برایشان ترسیم کنند، خبری داشته باشند. بیبیسی که این روزها در حال تهیه ليست صد زن برتر سال 2021 است، این بار از چهار زن پیشرو خواسته با چهار زن از افغانستان که در حرفه یا علاقهشان مشترک هستند، نامهای مبادله کنند. این بار نوبت «حلیمه عدن»، نماد مد اسلامی است که با علیا کاظمی، معلمی از افغانستان، نامهنگاری کند و کاظمی درباره چگونگی تسلط طالبان مینویسد. علیا کاظمی در سال 2020 فارغالتحصیل شد. او تا اوایل سال جاری بهعنوان معلم دانشگاه کار میکرد.
او آنقدر خوششانس بوده که از افغانستان بگریزد و در ایالات متحده مستقر شود. این معلم در بخشی از نامه خود مینویسد: «من مشکی را خیلی دوست داشتم، اما قبل از این بود که بدانم محکوم به پوشیدن آن خواهم شد. فقط یک لحظه تصور کنید که حق انتخاب طول یا رنگ لباس خود را ندارید، چه احساسی خواهید داشت؟ این فقط درباره بلندی لباسهای ما نیست، بلکه در مورد حقوقی است که ما برای آن جنگیدیم و زندگیهایی که در طول سالها قربانی شد تا به جایی که هستیم برسیم. حالا حتی نحوه لباسپوشیدن زنان تغییر کرده. محرومشدن از حق انتخاب لباس، تنها بخشی از آن چیزی است که زنان در افغانستان میگذرانند؛ آنها از حق تحصیل، کار و سایر حقوق مدنی محروم شدهاند. به یاد دارم که در کودکی آهنگهای صلح را میخوانديم و آینده زیبایی را تصور میکردیم. یادم میآید زمانی که 20 سال قبل طالبان سقوط کردند و ما برای اولینبار به مکتب رفتیم؛ آن روز برای من و همه دختران چه شادی بزرگی بود. یادم میآید که چگونه چهره مردمم از شادی میدرخشید، آنها فکر میکردند جنگ تمام شده است. آن روز احساس میکردیم خوششانسترین دخترها هستیم. هیچوقت فکر نمیکردم روزهای تاریک برگردند.
این را به این دلیل میگویم که میخواهم از وضعیت واقعی دختران در افغانستان مطلع شوید تا بفهمید که پس از مبارزه بیپایان، آنها اکنون زندانی هستند. ما 20 سال پیشرفت کردیم و الان به صفر برگشتیم. من از نوجوانی رؤیای تحصیل در هاروارد را داشتم و اکنون که در ایالات متحده هستم، میدانم که میتوانم به تکتک آرزوهایم برسم و آینده بهتری بسازم. احساس زیبایی است، اما قلبم برای افغانستان، مردم آن و خانوادهام میتپد. آرزوی صلح دارم، جهانی بدون جنگ».
حلیمه عدن نیز در پاسخ به او نوشته است: «در حالی برای شما مینویسم که دلم همراه تمام دختران و زنان افغانستان است. من میتوانم از جهاتی با مسائلی که شما با آن روبهرو هستید ارتباط برقرار کنم، وقتی که خانوادهام از جنگ داخلی سومالی فرار کردند، خودم یک کودک پناهنده بودم. من بهعنوان اولین مدل باحجاب شناخته میشوم و کتواکها و صفحات اول نشریات مد را زیبا کردهام، اما داستان من در کاکوما در کنیا، یکی از بزرگترین کمپهای پناهندگان جهان شروع شد. من از صنعت مد دور شدم؛ زیرا کارهایی انجام میدادم که با اعتقاداتم همخوانی نداشت، ازجمله پوشیدن شلوار جین بهجای حجاب. بااینحال شکرگزارم که توانستم از آن موقعیت هم دور شوم. مردم نباید بر بدن ما نظارت کنند؛ این یک نقض حقوق بشر است؛ خواه این کشوری باشد که به غیرقانونیکردن حجاب در مکانهای عمومی برای افراد زیر سن قانونی رأی میدهد، یا قوانینی که شما را از پوشیدن روسری در محل کارتان منع میکند یا اجبار به پوشیدن حجاب یک زن را دارد. فکر میکنم این اشتباه است. من انتخاب کردهام که حجاب داشته باشم و اگر روزی در موقعیتی قرار بگیرم که بین حرفه و حجاب انتخاب کنم، حجاب را
انتخاب میکنم. وقتی به این فکر میکنم که شما و دوستانتان مجبور هستید یک کمد لباس رنگارنگ را پنهان کنید، میگویم حتما یک تکه را برای خود نگه دارید، آن را در جایی نگه دارید که فقط خودتان بدانید، آن را برای روزی نگه دارید که بتوانید دوباره آن لباس را بپوشید. به زنانی که در حال حاضر حق انتخاب ندارند هم میگویم «قلب من با شماست. فردای بهتر همان چیزی است که همه ما برای آن دعا میکنیم».
پناهندهبودن سخت است، گاهی اوقات احساس میشود که دنیا تو را فراموش کرده یا چشمانش را بر جنایت میبندد، اما قلبهای همدل زیادی وجود دارد، افرادی که با وجود فرهنگهای مختلف تمام تلاش خود را میکنند. من به خانوادههایی که تصمیم سخت مهاجرت و خروج از کشورشان را گرفتهاند، میگویم که فکر نکنید کشورتان را پشت سر میگذارید، هر کجا که میروید آن را با خود میبرید. امیدوارم از طریق افرادی که با آنها آشنا میشوید، فرهنگ خود را به دیگران معرفی کنید و اینگونه زندگی ادامه خواهد داشت.
من میخواهم شاهد بازگشت افغانستان به شکوفایی باشم؛ جایی که آزادی مردم تضمین شده باشد و زنان بتوانند آنچه را انتخاب میکنند، بپوشند. ما در کنارشان هستیم. جهان، افغانستان را فراموش نکرده است».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.