|

قطار برجام دوباره در ایستگاه وین

شرق: سرانجام دوباره وین. مذاکره‌کنندگان احیای برجام از دیروز سفر به مقصد اتریش را آغاز کردند تا برای ازسرگیری گفت‌وگوها آماده شوند. هفتمین دور مذاکرات روز دوشنبه هشتم آذر کلید خواهد خورد. این اولین دور مذاکرات برجام در دولت سیدابراهیم رئیسی است که در مرداد سال جاری کار خود را شروع کرد. ایالات متحده همچنان به دلیل خروج از برجام به صورت غیرمستقیم در گفت‌وگوها حاضر خواهد بود و در مذاکرات ایران و 1+4 حضور نخواهد داشت، بلکه جلسات جداگانه‌ای با دیگر طرف‌های برجام خواهد داشت. مسئله نحوه بازگشت ایالات متحده به توافق از سویی و بازگشت ایران به تعهداتی که در واکنش به خروج آمریکا و طبق مجوز برجامی آنها را کنار گذاشته بود از سوی دیگر، چالش اصلی گفت‌وگوها خواهد بود؛ به‌خصوص موضوع ترتیب اقدامات دو طرف اصلی این چالش، ایران و آمریکا از مسائلی است که باید درباره آن تعیین تکلیف شود.
امیرعبداللهیان: گزینه‌های مختلفی در مقابل ما قرار دارد
در همین رابطه، وزیر امور خارجه ایران روز گذشته درباره این مذاکرات گفت: «ما همه مقدمات را برای رسیدن به یک توافق خوب و سریع فراهم کرده‌ایم؛ البته در صورتی که طرف‌های مقابل نیز به تعهدات کاملشان برگردند. ما به صراحت مواضع و مطالبات خودمان را در گفت‌وگوهایی که داشته‌ایم، اعلام کرده‌ایم». وی تأکید کرد: «نظر صریح جمهوری اسلامی ایران این است که باید در میز مذاکره، حقوق و منافع ملت ایران تأمین و تحریم‌ها لغو شود. ما امیدواریم در مسیر گفت‌وگوهای وین بتوانیم گام‌های اساسی و موفقیت‌آمیز روبه‌جلویی داشته باشیم». امیرعبداللهیان ادامه داد: «قطعا دست جمهوری اسلامی ایران بسته نخواهد بود؛ گزینه‌های مختلفی در مقابل ما قرار دارد و ما از گزینه گفت‌وگو و مذاکره در وین کار را شروع می‌کنیم. ما در مذاکره و رسیدن به توافق جدی هستیم و امیدواریم طرف‌های مقابل نیز در عمل این جدیت را داشته باشند». امیرعبداللهیان افزود: «ما به صراحت به طرف‌های مقابل گفته‌ایم که یک دولت عمل‌گرا و نتیجه‌محور هستیم و امیدواریم در میز مذاکرات وین چنین اتفاقی بیفتد».
مالی: ایران بازنگردد، سراغ روش‌های دیگر خواهیم رفت
از سوی دیگر، نماینده ویژه دولت آمریکا در امور ایران، گفت‌وگویی با رادیو ان‌پی‌آر در‌این‌باره داشت. رابرت مالی در این گفت‌وگو تصریح کرد: «تمرکز ما روی دیپلماسی است؛ اینکه ببینیم می‌توانیم به توافق بازگردیم یا نه و سپس آن را مبنا قرار دهیم. اما اگر این اتفاق نیفتد و انتخاب ایران این باشد که به توافق بازنگردد، واضح است که ما به سمت دیگر روش‌های دیپلماتیک یا... خواهیم رفت تا به برنامه هسته‌ای ایران رسیدگی کنیم. منظور من [روش‌های] اقتصادی و... است. رئیس‌جمهور بایدن و وزیر امور خارجه آمریکا گفته‌اند ما دیپلماسی را ترجیح می‌دهیم. ما بارها به صراحت گفته‌ایم که آماده بازگشت به توافق هستیم تا تحریم‌های ناسازگار با توافق را لغو کنیم». وی در ادامه گفت: «اما اگر ایران نخواهد به توافق بازگردد و به توسعه برنامه هسته‌ای‌اش ادامه دهد، چیزی که اکنون در حال روی‌دادن است، در آن صورت ما باید متناسب با آن پاسخ دهیم؛ البته ما در گذشته این مسیر را رفته‌ایم و از این‌رو، گزینه‌های در دسترس آمریکا برای همه آشناست».
زمان زیادی نداریم
نماینده آمریکا در امور ایران درباره تفاوت رویکرد دولت پیشین و فعلی ایران بیان کرد: «این، موجب تغییر موضع ما نشده است. از نظر من هنوز باید دید تغییر دولت در ایران چه تغییری در موضع آن ایجاد کرده است. پنج ماه از آخرین دور مذاکرات [وین] گذشته است و اگرچه ایران در این مدت رویکرد بسیار سخت‌گیرانه‌ای در طرح خواسته‌هایش اتخاذ کرده، اما نمی‌توان مذاکرات را پیش‌بینی کرد. بنابراین، اجازه دهید ببینیم آنها بر سر میز مذاکره چه می‌گویند. نشانه‌هایی که آنها از خود بروز داده‌اند، ترغیب‌کننده و امیدبخش نیستند و ما نیز تنها کسانی نیستیم که این نشانه‌ها را دیده‌ایم». وی ادامه داد: «باید عجله کنیم؛ چرا‌که زمان به نفع ما نیست؛ به‌ویژه با توجه به سرعت توسعه برنامه هسته‌ای ایران ما زمان زیادی نداریم که بخواهیم نتیجه‌گیری کنیم ایران مسیر دیگری را در پیش گرفته است».
تراژدی خروج از توافق، نزدیک‌ترکردن مشکلات بود
رابرت مالی درباره برخی از شروط برجام که دارای مدت زمان هستند، گفت: «ما با خروج از توافق این مرحله بحرانی را بیشتر به خود نزدیک کردیم. برخی شروط در توافق پس از ١٠ یا ٢٠ یا ٢٥ سال منقضی می‌شوند و برخی نیز هرگز منقضی نمی‌شوند، اما تراژدی خروج از توافق این بود که ما مدت زمان مواجهه با این مشکلات آتی را بسیار نزدیک‌تر کردیم. هدف ما زمانی که بر سر برجام مذاکره کردیم، این بود که توافق را با موفقیت اجرا و اندکی اعتمادسازی کنیم تا بر اساس آن بتوانیم به مسائل بسیار بسیار زیاد دیگری که با ایران داریم، بپردازیم. این چیزی بود که به آن امیدوار بودیم». وی افزود: «اما با خروج از توافق، مشکل این است که اکنون باید بر سر مسائلی صحبت کنیم که در سال ٢٠١٦ حل‌وفصل شده بود؛ به جای اینکه به مسائل دیگری بپردازیم که با ایران داریم و شفاف بگویم مسائلی که ایران
با ما دارد».
به ایران گفته‌ایم بهتر است رودرروی ما بنشیند
این مقام ارشد آمریکایی درباره چگونگی انجام دور جدید مذاکرات وین نیز گفت: «ما در یک هتل اقامت خواهیم داشت و باید صبر کنیم ببینیم دیگران که با ایران بر سر میز صحبت می‌کنند، چه چیزی گزارش می‌دهند. البته نباید این‌گونه باشد؛ زیرا ما بارها به ایران گفته‌ایم اگر خواهان حصول نتیجه و رسیدن هر‌چه سریع‌تر به نتیجه هستید، بهتر است رودرروی ما بنشینید».
با اسرائیل همکاری خواهیم کرد
مالی همچنین درباره مواضع کشورهای حاشیه خلیج فارس در قبال برجام گفت: «نمی‌گویم عاشق برجام هستند، اما اکنون این حقیقت را دریافته‌اند که جایگزین برجام این است که هیچ توافقی وجود نداشته باشد یا اینکه آمریکا جزئی از آن نباشد. این به آن معناست که ایران تعهدات هسته‌ای‌اش را کنار بگذارد و این به معنای توسعه برنامه هسته‌ای این کشور و رفتار تهاجمی‌تر ایران در منطقه است. بنابراین من فکر می‌کنم تمام کشورهای حاشیه خلیج [فارس] معتقدند بازگشت به برجام یک ضرورت است». این مقام آمریکایی درباره رویکرد اسرائیل به مذاکرات احیای برجام گفت: «فکر می‌کنم آنها ترجیح می‌دهند آمریکا به توافق بازنگردد، اما می‌گویند که نمی‌خواهند آشکارا با ما اختلاف داشته باشند. اگر ما به برجام بازگردیم، آنها آن را متوقف نخواهند کرد. اگر چنین اتفاقی بیفتد، آنها از ما می‌خواهند درخصوص اتفاقات پس از بازگشت به توافق با یکدیگر همکاری کنیم. همچنین اگر ما به توافق بازنگردیم و ایران نیز آماده این کار نباشد، در آن صورت از ما می‌خواهند با یکدیگر همکاری نزدیک داشته باشیم که به‌طور قطع هم همین کار را خواهیم کرد».

شرق: سرانجام دوباره وین. مذاکره‌کنندگان احیای برجام از دیروز سفر به مقصد اتریش را آغاز کردند تا برای ازسرگیری گفت‌وگوها آماده شوند. هفتمین دور مذاکرات روز دوشنبه هشتم آذر کلید خواهد خورد. این اولین دور مذاکرات برجام در دولت سیدابراهیم رئیسی است که در مرداد سال جاری کار خود را شروع کرد. ایالات متحده همچنان به دلیل خروج از برجام به صورت غیرمستقیم در گفت‌وگوها حاضر خواهد بود و در مذاکرات ایران و 1+4 حضور نخواهد داشت، بلکه جلسات جداگانه‌ای با دیگر طرف‌های برجام خواهد داشت. مسئله نحوه بازگشت ایالات متحده به توافق از سویی و بازگشت ایران به تعهداتی که در واکنش به خروج آمریکا و طبق مجوز برجامی آنها را کنار گذاشته بود از سوی دیگر، چالش اصلی گفت‌وگوها خواهد بود؛ به‌خصوص موضوع ترتیب اقدامات دو طرف اصلی این چالش، ایران و آمریکا از مسائلی است که باید درباره آن تعیین تکلیف شود.
امیرعبداللهیان: گزینه‌های مختلفی در مقابل ما قرار دارد
در همین رابطه، وزیر امور خارجه ایران روز گذشته درباره این مذاکرات گفت: «ما همه مقدمات را برای رسیدن به یک توافق خوب و سریع فراهم کرده‌ایم؛ البته در صورتی که طرف‌های مقابل نیز به تعهدات کاملشان برگردند. ما به صراحت مواضع و مطالبات خودمان را در گفت‌وگوهایی که داشته‌ایم، اعلام کرده‌ایم». وی تأکید کرد: «نظر صریح جمهوری اسلامی ایران این است که باید در میز مذاکره، حقوق و منافع ملت ایران تأمین و تحریم‌ها لغو شود. ما امیدواریم در مسیر گفت‌وگوهای وین بتوانیم گام‌های اساسی و موفقیت‌آمیز روبه‌جلویی داشته باشیم». امیرعبداللهیان ادامه داد: «قطعا دست جمهوری اسلامی ایران بسته نخواهد بود؛ گزینه‌های مختلفی در مقابل ما قرار دارد و ما از گزینه گفت‌وگو و مذاکره در وین کار را شروع می‌کنیم. ما در مذاکره و رسیدن به توافق جدی هستیم و امیدواریم طرف‌های مقابل نیز در عمل این جدیت را داشته باشند». امیرعبداللهیان افزود: «ما به صراحت به طرف‌های مقابل گفته‌ایم که یک دولت عمل‌گرا و نتیجه‌محور هستیم و امیدواریم در میز مذاکرات وین چنین اتفاقی بیفتد».
مالی: ایران بازنگردد، سراغ روش‌های دیگر خواهیم رفت
از سوی دیگر، نماینده ویژه دولت آمریکا در امور ایران، گفت‌وگویی با رادیو ان‌پی‌آر در‌این‌باره داشت. رابرت مالی در این گفت‌وگو تصریح کرد: «تمرکز ما روی دیپلماسی است؛ اینکه ببینیم می‌توانیم به توافق بازگردیم یا نه و سپس آن را مبنا قرار دهیم. اما اگر این اتفاق نیفتد و انتخاب ایران این باشد که به توافق بازنگردد، واضح است که ما به سمت دیگر روش‌های دیپلماتیک یا... خواهیم رفت تا به برنامه هسته‌ای ایران رسیدگی کنیم. منظور من [روش‌های] اقتصادی و... است. رئیس‌جمهور بایدن و وزیر امور خارجه آمریکا گفته‌اند ما دیپلماسی را ترجیح می‌دهیم. ما بارها به صراحت گفته‌ایم که آماده بازگشت به توافق هستیم تا تحریم‌های ناسازگار با توافق را لغو کنیم». وی در ادامه گفت: «اما اگر ایران نخواهد به توافق بازگردد و به توسعه برنامه هسته‌ای‌اش ادامه دهد، چیزی که اکنون در حال روی‌دادن است، در آن صورت ما باید متناسب با آن پاسخ دهیم؛ البته ما در گذشته این مسیر را رفته‌ایم و از این‌رو، گزینه‌های در دسترس آمریکا برای همه آشناست».
زمان زیادی نداریم
نماینده آمریکا در امور ایران درباره تفاوت رویکرد دولت پیشین و فعلی ایران بیان کرد: «این، موجب تغییر موضع ما نشده است. از نظر من هنوز باید دید تغییر دولت در ایران چه تغییری در موضع آن ایجاد کرده است. پنج ماه از آخرین دور مذاکرات [وین] گذشته است و اگرچه ایران در این مدت رویکرد بسیار سخت‌گیرانه‌ای در طرح خواسته‌هایش اتخاذ کرده، اما نمی‌توان مذاکرات را پیش‌بینی کرد. بنابراین، اجازه دهید ببینیم آنها بر سر میز مذاکره چه می‌گویند. نشانه‌هایی که آنها از خود بروز داده‌اند، ترغیب‌کننده و امیدبخش نیستند و ما نیز تنها کسانی نیستیم که این نشانه‌ها را دیده‌ایم». وی ادامه داد: «باید عجله کنیم؛ چرا‌که زمان به نفع ما نیست؛ به‌ویژه با توجه به سرعت توسعه برنامه هسته‌ای ایران ما زمان زیادی نداریم که بخواهیم نتیجه‌گیری کنیم ایران مسیر دیگری را در پیش گرفته است».
تراژدی خروج از توافق، نزدیک‌ترکردن مشکلات بود
رابرت مالی درباره برخی از شروط برجام که دارای مدت زمان هستند، گفت: «ما با خروج از توافق این مرحله بحرانی را بیشتر به خود نزدیک کردیم. برخی شروط در توافق پس از ١٠ یا ٢٠ یا ٢٥ سال منقضی می‌شوند و برخی نیز هرگز منقضی نمی‌شوند، اما تراژدی خروج از توافق این بود که ما مدت زمان مواجهه با این مشکلات آتی را بسیار نزدیک‌تر کردیم. هدف ما زمانی که بر سر برجام مذاکره کردیم، این بود که توافق را با موفقیت اجرا و اندکی اعتمادسازی کنیم تا بر اساس آن بتوانیم به مسائل بسیار بسیار زیاد دیگری که با ایران داریم، بپردازیم. این چیزی بود که به آن امیدوار بودیم». وی افزود: «اما با خروج از توافق، مشکل این است که اکنون باید بر سر مسائلی صحبت کنیم که در سال ٢٠١٦ حل‌وفصل شده بود؛ به جای اینکه به مسائل دیگری بپردازیم که با ایران داریم و شفاف بگویم مسائلی که ایران
با ما دارد».
به ایران گفته‌ایم بهتر است رودرروی ما بنشیند
این مقام ارشد آمریکایی درباره چگونگی انجام دور جدید مذاکرات وین نیز گفت: «ما در یک هتل اقامت خواهیم داشت و باید صبر کنیم ببینیم دیگران که با ایران بر سر میز صحبت می‌کنند، چه چیزی گزارش می‌دهند. البته نباید این‌گونه باشد؛ زیرا ما بارها به ایران گفته‌ایم اگر خواهان حصول نتیجه و رسیدن هر‌چه سریع‌تر به نتیجه هستید، بهتر است رودرروی ما بنشینید».
با اسرائیل همکاری خواهیم کرد
مالی همچنین درباره مواضع کشورهای حاشیه خلیج فارس در قبال برجام گفت: «نمی‌گویم عاشق برجام هستند، اما اکنون این حقیقت را دریافته‌اند که جایگزین برجام این است که هیچ توافقی وجود نداشته باشد یا اینکه آمریکا جزئی از آن نباشد. این به آن معناست که ایران تعهدات هسته‌ای‌اش را کنار بگذارد و این به معنای توسعه برنامه هسته‌ای این کشور و رفتار تهاجمی‌تر ایران در منطقه است. بنابراین من فکر می‌کنم تمام کشورهای حاشیه خلیج [فارس] معتقدند بازگشت به برجام یک ضرورت است». این مقام آمریکایی درباره رویکرد اسرائیل به مذاکرات احیای برجام گفت: «فکر می‌کنم آنها ترجیح می‌دهند آمریکا به توافق بازنگردد، اما می‌گویند که نمی‌خواهند آشکارا با ما اختلاف داشته باشند. اگر ما به برجام بازگردیم، آنها آن را متوقف نخواهند کرد. اگر چنین اتفاقی بیفتد، آنها از ما می‌خواهند درخصوص اتفاقات پس از بازگشت به توافق با یکدیگر همکاری کنیم. همچنین اگر ما به توافق بازنگردیم و ایران نیز آماده این کار نباشد، در آن صورت از ما می‌خواهند با یکدیگر همکاری نزدیک داشته باشیم که به‌طور قطع هم همین کار را خواهیم کرد».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.