|

ناشنیده‌گرفتن صدای دلسوزان و متخصصان

الهام فخاری

وقتی از چیزی به نام‌ ناکارآمدی سخن می‌گوییم، با شکافی ژرف هم سروکار داریم. در وضعیت کنونی ایران که تورم، افزایش افسارگسیخته بهای کالا و خدمات، نابسامانی در راهبردها و درماندگی بخش بزرگی از مردم در اداره‌کردن زندگی روزمره، دارد کشور را به آسیب رسانده، نهادهای رسمی ازجمله قانون‌گذار و مجری در پی طرح‌ها و ایده‌هایی برای ورود بیشتر به حریم خصوصی جامعه و دستکاری‌های آمرانه در فضای شخصی افراد هستند. در چنین وضعیتی این پرسش مطرح می‌شود که آیا نمایندگان مجلس شورای اسلامی به‌راستی جامعه ایرانی را نمایندگی می‌کنند؟ چگونه نمونه‌ای نماینده اکثریت جامعه بیش از آنکه نگران نابسامانی منابع و نابرابری‌ها در مدیریت منابع کشور باشد، سرگرم موضوعی مانند لاکپشت و خرگوش در خانه مردم است؟ چرا صدای متخصصان شنیده نمی‌شود که تولید مثل فرایندی بخش‌نامه‌ای نیست و حتی جانوران هم در صورت تأمین سطحی از امنیت بدنی، روانی و اجتماعی تن به زادآوری می‌دهند. آیا نمی‌خواهیم بپذیریم مسئله جمعیت به‌راستی مسئله‌ای برجسته ولی پیامد چالش امنیت اقتصادی و روانی است؟ چگونه ممکن است نماینده مجلس نتواند یا نخواهد بداند که خط و نشان کشیدن و رودرروی هم قرار‌دادن شهروندان دو استان از یک سرزمین پیش‌درآمدی بر نزاع داخلی است و مسئله در ناکارآمدی در مدیریت منابع؟ آیا جاافتادگی از زیست روزمره مردم، نادیده‌گرفتن توان تخصصی کارشناسان، یک‌سویه‌نگری‌ها و فرمایشی تصمیم‌گرفتن درباره وضعیت سرزمینی نشانه‌ها و نمودهای سنجش‌پذیرتر از وضعیت کنونی می‌خواهد تا به‌ خود آییم؟

آیا هنگام آن نرسیده که فیلترهای رنگین را که برداشتی نادرست ولو خرسندکننده پدید آورده، کنار بگذاریم و این واقعیت تلخ و تجربه احساس نابرابری روزمره در زندگی مردم را درست ارزیابی کنیم؟
آیا هنوز گمان بر این است که راه گریزی از پرداختن به مسئله کانونی ایران باشد؟ مسئله کانونی ایران به گمان نویسنده، مسئله ناکارآمدی است که در سویه‌های گوناگون نشانه‌هایی روشن دارد و باید راست و درست بررسی و درمان شود نه انکار. دستکاری‌های بی‌مطالعه، کوتاه‌نگری‌ها در رویارویی با مسئله‌های پیچیده و چندعاملی و بسته‌ترشدن حلقه برخورداران از فرصت و سرمایه و موقعیت به ناشنیده‌گرفتن صدای بسیاری از متخصصان و دلسوزان و از کار انداختن و کنارگذاشتن کارشناسان انجامیده است. محدودکردن فرصت ایفای نقش و خدمت به گروهی ویژه کم‌کم موجب یک‌سونگری و ناتوانی در شناخت واقعیت جامعه می‌شود و از سویی بهره‌مندی انحصاری از فرصت و سرمایه فسادخیز است. بی‌توجهی به کار کارشناسی و ناشنیده‌گرفتن صدای مردم روزبه‌روز بر ژرفا و پهنای شکافی می‌افزاید که خانمان‌سوز و ویرانگر است. مسئله ما در ایران مسئله ناکارآمدی در مدیریت امور زندگی روزمره مردم و ناروشنی در چگونگی بهره‌برداری از منابع سرزمینی است؛ در حالی و در جایی که تاب‌آوری سرزمین چندهزارساله می‌توانست سرمایه و تجربه‌ای ناب فراهم ساخته باشد. ناکارآمدی واژه‌ای است که گاهی برای پس‌راندن رقیب در میان اهل سیاست و در رقابت میان طیف‌های سیاسی به‌ کار برده‌اند؛ ولی همواره نقش ایوان سیاست چنان پررنگ‌ولعاب بوده و نزاع بر سر رسیدن به این ایوان شوربختانه چنان اصل قرار گرفته که گویی در ازدحام جلسات کمتر کسی صدای ترسناک فرونشست و تهی‌شدن حفره‌هایی بزرگ را در بستر رودهای اجتماعی می‌شنود.
مسئله ایران امروز مسئله مرگ و زندگی است، مسئله کارآمدی یا ناکارآمدی.

وقتی از چیزی به نام‌ ناکارآمدی سخن می‌گوییم، با شکافی ژرف هم سروکار داریم. در وضعیت کنونی ایران که تورم، افزایش افسارگسیخته بهای کالا و خدمات، نابسامانی در راهبردها و درماندگی بخش بزرگی از مردم در اداره‌کردن زندگی روزمره، دارد کشور را به آسیب رسانده، نهادهای رسمی ازجمله قانون‌گذار و مجری در پی طرح‌ها و ایده‌هایی برای ورود بیشتر به حریم خصوصی جامعه و دستکاری‌های آمرانه در فضای شخصی افراد هستند. در چنین وضعیتی این پرسش مطرح می‌شود که آیا نمایندگان مجلس شورای اسلامی به‌راستی جامعه ایرانی را نمایندگی می‌کنند؟ چگونه نمونه‌ای نماینده اکثریت جامعه بیش از آنکه نگران نابسامانی منابع و نابرابری‌ها در مدیریت منابع کشور باشد، سرگرم موضوعی مانند لاکپشت و خرگوش در خانه مردم است؟ چرا صدای متخصصان شنیده نمی‌شود که تولید مثل فرایندی بخش‌نامه‌ای نیست و حتی جانوران هم در صورت تأمین سطحی از امنیت بدنی، روانی و اجتماعی تن به زادآوری می‌دهند. آیا نمی‌خواهیم بپذیریم مسئله جمعیت به‌راستی مسئله‌ای برجسته ولی پیامد چالش امنیت اقتصادی و روانی است؟ چگونه ممکن است نماینده مجلس نتواند یا نخواهد بداند که خط و نشان کشیدن و رودرروی هم قرار‌دادن شهروندان دو استان از یک سرزمین پیش‌درآمدی بر نزاع داخلی است و مسئله در ناکارآمدی در مدیریت منابع؟ آیا جاافتادگی از زیست روزمره مردم، نادیده‌گرفتن توان تخصصی کارشناسان، یک‌سویه‌نگری‌ها و فرمایشی تصمیم‌گرفتن درباره وضعیت سرزمینی نشانه‌ها و نمودهای سنجش‌پذیرتر از وضعیت کنونی می‌خواهد تا به‌ خود آییم؟

آیا هنگام آن نرسیده که فیلترهای رنگین را که برداشتی نادرست ولو خرسندکننده پدید آورده، کنار بگذاریم و این واقعیت تلخ و تجربه احساس نابرابری روزمره در زندگی مردم را درست ارزیابی کنیم؟
آیا هنوز گمان بر این است که راه گریزی از پرداختن به مسئله کانونی ایران باشد؟ مسئله کانونی ایران به گمان نویسنده، مسئله ناکارآمدی است که در سویه‌های گوناگون نشانه‌هایی روشن دارد و باید راست و درست بررسی و درمان شود نه انکار. دستکاری‌های بی‌مطالعه، کوتاه‌نگری‌ها در رویارویی با مسئله‌های پیچیده و چندعاملی و بسته‌ترشدن حلقه برخورداران از فرصت و سرمایه و موقعیت به ناشنیده‌گرفتن صدای بسیاری از متخصصان و دلسوزان و از کار انداختن و کنارگذاشتن کارشناسان انجامیده است. محدودکردن فرصت ایفای نقش و خدمت به گروهی ویژه کم‌کم موجب یک‌سونگری و ناتوانی در شناخت واقعیت جامعه می‌شود و از سویی بهره‌مندی انحصاری از فرصت و سرمایه فسادخیز است. بی‌توجهی به کار کارشناسی و ناشنیده‌گرفتن صدای مردم روزبه‌روز بر ژرفا و پهنای شکافی می‌افزاید که خانمان‌سوز و ویرانگر است. مسئله ما در ایران مسئله ناکارآمدی در مدیریت امور زندگی روزمره مردم و ناروشنی در چگونگی بهره‌برداری از منابع سرزمینی است؛ در حالی و در جایی که تاب‌آوری سرزمین چندهزارساله می‌توانست سرمایه و تجربه‌ای ناب فراهم ساخته باشد. ناکارآمدی واژه‌ای است که گاهی برای پس‌راندن رقیب در میان اهل سیاست و در رقابت میان طیف‌های سیاسی به‌ کار برده‌اند؛ ولی همواره نقش ایوان سیاست چنان پررنگ‌ولعاب بوده و نزاع بر سر رسیدن به این ایوان شوربختانه چنان اصل قرار گرفته که گویی در ازدحام جلسات کمتر کسی صدای ترسناک فرونشست و تهی‌شدن حفره‌هایی بزرگ را در بستر رودهای اجتماعی می‌شنود.
مسئله ایران امروز مسئله مرگ و زندگی است، مسئله کارآمدی یا ناکارآمدی.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.