|

اردوغان بار دیگر بر طبل جنگ می‌کوبد

با وجود اشغال مناطقی از خاک سوریه و کنترل گروه‌های مسلح وابسته به ترکیه در شمال سوریه، به نظر می‌رسد دولت رجب طیب اردوغان همچنان در تلاش برای پیشروی بیشتر در خاک سوریه است و هر‌چند روز یک‌ بار به بهانه‌های مختلف امنیتی، به عملیات نظامی و توسعه‌طلبی دست می‌زند. با‌این‌حال، رئیس‌جمهوری ترکیه و دولتش پیوسته اصرار دارند آنکارا درصدد جاه‌طلبی در سوریه نیست، بلکه وحدت سرزمینی این کشور همسایه را خواستار است. ارتش ترکیه به‌تازگی نیروهای بیشتری را در بزرگراه ام۴ در جنوب ادلب که گروه‌های مسلح موردحمایت ترکیه در شمال غرب سوریه کنترل آن را در اختیار دارند، مستقر کرده است و این امر نشان می‌دهد این کشور در حال آماده‌شدن برای آغاز عملیات زمینی احتمالی در مناطق تحت کنترل نیروهای دولت سوریه است.
ترکیه مدعی است نیروهای دولت سوریه با حمایت روسیه از آگوست گذشته حملات خود علیه گروه‌های مسلح وابسته به ترکیه در ادلب را شدت بخشیده‌اند. با‌این‌حال هنوز مشخص نیست آیا ترکیه جسارت راه‌اندازی چنین کارزار نظامی گسترده‌ای که رویارویی با گروه‌های کُرد مورد حمایت ایالات متحده را هم شامل می‌شود، خواهد داشت یا به عملیاتی محدود در مناطق تحت تصرف نیروهای دولت سوریه و متحدانش بسنده خواهد کرد؟ به باور ناظران، هدف از آغاز این هیاهو، دور‌کردن توجه رأی‌دهندگان ترکیه از بحران اقتصادی کنونی و کاهش بی‌سابقه ارزش لیر ترکیه در برابر دلار، افزون بر چالش‌های داخلی دیگری است که حزب عدالت و توسعه با آنها روبه‌رو است. بنابراین اگر اردوغان نتواند در جنگ علیه گروه‌هایی در سوریه که ترکیه آنها را «تروریست» می‌خواند، به «پیروزی‌های مهمی» دست یابد، حزب عدالت و توسعه شانس پیروزی در انتخابات را از دست می‌دهد. مقام‌های ترکیه ضمن سرزنش‌کردن واشنگتن و مسکو به‌دلیل عمل‌نکردن به وعده‌ها و تعهداتشان، هشدار می‌دهند که عملیات نظامی در شمال سوریه ممکن است قریب‌الوقوع باشد. در واقع پس از کشته‌شدن شماری از نیروهای امنیتی ترکیه که آنکارا یگان‌های مدافع خلق کُرد (YPG) را به قتل آنها متهم می‌کند، تنش بین دو طرف افزایش یافت و اردوغان تأکید کرد ترکیه در مقابله با شبه‌نظامیان کُرد مورد حمایت ایالات متحده، «روش کاملا متفاوتی» در پیش خواهد گرفت. مهم‌تر اینکه آنکارا پس از حدود ۱۸ ماه آرامش نسبی، دمشق و مسکو را به تشدید تنش نظامی در استان ادلب در شمال غرب سوریه متهم می‌کند؛ زیرا گسترش ناآرامی در این منطقه می‌تواند به افزایش نگرانی ترکیه از موج تازه پناه‌جویان منجر ‌شود. البته تلاش آنکارا برای ایجاد روابط متوازن بین واشنگتن و مسکو بدون خطر سیاسی نیست؛ به‌ویژه اینکه سفر دیپلماتیک اخیر اردوغان به مجمع عمومی سازمان ملل متحد که با امیدهای بسیاری همراه بود، با ابراز ناامیدی رئیس‌جمهوری ترکیه به پایان رسید. اردوغان نه‌تنها از کاخ سفید انتقاد کرد، بلکه برت مک‌گورک، هماهنگ‌کننده شورای امنیت ملی آمریکا در خاورمیانه و شمال آفریقا را نیز به «حمایت از تروریسم» متهم کرد و افزود برت مک‌گورک در واقع نقش گرداننده امور حزب کارگران کردستان «پ‌ک‌ک» و یگان‌های مدافع خلق کُرد را ایفا می‌کند. به همین دلیل، اردوغان بلافاصله از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، درخواست ملاقات کرد و بر روند تلاش‌های آنکارا برای گسترش همکاری‌های نظامی با مسکو، از‌جمله خرید دومین سری از سامانه‌های موشکی ضدهوایی اس‌۴۰۰ تأکید کرد. ضرورت‌های دشوار واقعیت سیاسی آنکارا را به سمت تلاش برای ایجاد تعادل بین واشنگتن و مسکو سوق می‌دهد؛ زیرا در صورت نبود یک سیاست منسجم، آنکارا نه‌تنها با کاهش گزینه‌ها روبه‌رو خواهد شد، بلکه شانس پیروزی و موفقیت در سوریه را نیز از دست می‌دهد. ترکیه از تلاش‌های دولت جو بایدن برای دستیابی به توافق با روسیه در مورد سوریه به‌شدت ابراز نگرانی می‌کند؛ به‌ویژه اینکه رسیدن به چنین توافقی می‌تواند دمشق و کردهای سوریه را به همکاری و تلاش مشترک برای مقابله با اشغال‌ ترکیه تشویق کند. این در حالی است که تشدید خشونت‌ها در ادلب در چند سال گذشته به موضوع اصلی در دستور کار گفت‌وگوهای اردوغان و پوتین تبدیل شده است. روسیه در موارد بسیاری به شکست ترکیه در عمل به وعده‌های آن برای پاکسازی استان ادلب از گروه‌های تروریستی و گشایش بزرگراه ام۴ لاذقیه-حلب که برای اقتصاد سوریه اهمیت حیاتی دارد، اشاره می‌کند. علاوه بر آن، روسیه که کنترل میزان تشدید تنش نظامی در منطقه را در دست دارد، پیوسته در تلاش است برتری قدرتش در همه ابعاد را اثبات کند. افزون بر آن‌، خروج ایالات متحده از افغانستان باعث شده کردها از مواجهه با سرنوشتی مشابه افغانستان نگران باشند؛ هرچند ایالات متحده همواره به کردها اطمینان می‌دهد که از حمایت آنها دست بر نخواهد داشت و قصد دارد در مذاکره با مسکو از نفوذ خود برای ایجاد ثبات و امنیت درازمدت در منطقه استفاده کند. بنابراین تا زمانی که اردوغان رویکرد و مداخله خود در سوریه را عملا و بخردانه پایان ندهد، ادامه وضعیت کنونی می‌تواند برای ترکیه و سراسر منطقه پیامدهای ناگوار بیشتری درپی داشته باشد.
منبع: ایندیپندنت
با وجود اشغال مناطقی از خاک سوریه و کنترل گروه‌های مسلح وابسته به ترکیه در شمال سوریه، به نظر می‌رسد دولت رجب طیب اردوغان همچنان در تلاش برای پیشروی بیشتر در خاک سوریه است و هر‌چند روز یک‌ بار به بهانه‌های مختلف امنیتی، به عملیات نظامی و توسعه‌طلبی دست می‌زند. با‌این‌حال، رئیس‌جمهوری ترکیه و دولتش پیوسته اصرار دارند آنکارا درصدد جاه‌طلبی در سوریه نیست، بلکه وحدت سرزمینی این کشور همسایه را خواستار است. ارتش ترکیه به‌تازگی نیروهای بیشتری را در بزرگراه ام۴ در جنوب ادلب که گروه‌های مسلح موردحمایت ترکیه در شمال غرب سوریه کنترل آن را در اختیار دارند، مستقر کرده است و این امر نشان می‌دهد این کشور در حال آماده‌شدن برای آغاز عملیات زمینی احتمالی در مناطق تحت کنترل نیروهای دولت سوریه است.
ترکیه مدعی است نیروهای دولت سوریه با حمایت روسیه از آگوست گذشته حملات خود علیه گروه‌های مسلح وابسته به ترکیه در ادلب را شدت بخشیده‌اند. با‌این‌حال هنوز مشخص نیست آیا ترکیه جسارت راه‌اندازی چنین کارزار نظامی گسترده‌ای که رویارویی با گروه‌های کُرد مورد حمایت ایالات متحده را هم شامل می‌شود، خواهد داشت یا به عملیاتی محدود در مناطق تحت تصرف نیروهای دولت سوریه و متحدانش بسنده خواهد کرد؟ به باور ناظران، هدف از آغاز این هیاهو، دور‌کردن توجه رأی‌دهندگان ترکیه از بحران اقتصادی کنونی و کاهش بی‌سابقه ارزش لیر ترکیه در برابر دلار، افزون بر چالش‌های داخلی دیگری است که حزب عدالت و توسعه با آنها روبه‌رو است. بنابراین اگر اردوغان نتواند در جنگ علیه گروه‌هایی در سوریه که ترکیه آنها را «تروریست» می‌خواند، به «پیروزی‌های مهمی» دست یابد، حزب عدالت و توسعه شانس پیروزی در انتخابات را از دست می‌دهد. مقام‌های ترکیه ضمن سرزنش‌کردن واشنگتن و مسکو به‌دلیل عمل‌نکردن به وعده‌ها و تعهداتشان، هشدار می‌دهند که عملیات نظامی در شمال سوریه ممکن است قریب‌الوقوع باشد. در واقع پس از کشته‌شدن شماری از نیروهای امنیتی ترکیه که آنکارا یگان‌های مدافع خلق کُرد (YPG) را به قتل آنها متهم می‌کند، تنش بین دو طرف افزایش یافت و اردوغان تأکید کرد ترکیه در مقابله با شبه‌نظامیان کُرد مورد حمایت ایالات متحده، «روش کاملا متفاوتی» در پیش خواهد گرفت. مهم‌تر اینکه آنکارا پس از حدود ۱۸ ماه آرامش نسبی، دمشق و مسکو را به تشدید تنش نظامی در استان ادلب در شمال غرب سوریه متهم می‌کند؛ زیرا گسترش ناآرامی در این منطقه می‌تواند به افزایش نگرانی ترکیه از موج تازه پناه‌جویان منجر ‌شود. البته تلاش آنکارا برای ایجاد روابط متوازن بین واشنگتن و مسکو بدون خطر سیاسی نیست؛ به‌ویژه اینکه سفر دیپلماتیک اخیر اردوغان به مجمع عمومی سازمان ملل متحد که با امیدهای بسیاری همراه بود، با ابراز ناامیدی رئیس‌جمهوری ترکیه به پایان رسید. اردوغان نه‌تنها از کاخ سفید انتقاد کرد، بلکه برت مک‌گورک، هماهنگ‌کننده شورای امنیت ملی آمریکا در خاورمیانه و شمال آفریقا را نیز به «حمایت از تروریسم» متهم کرد و افزود برت مک‌گورک در واقع نقش گرداننده امور حزب کارگران کردستان «پ‌ک‌ک» و یگان‌های مدافع خلق کُرد را ایفا می‌کند. به همین دلیل، اردوغان بلافاصله از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه، درخواست ملاقات کرد و بر روند تلاش‌های آنکارا برای گسترش همکاری‌های نظامی با مسکو، از‌جمله خرید دومین سری از سامانه‌های موشکی ضدهوایی اس‌۴۰۰ تأکید کرد. ضرورت‌های دشوار واقعیت سیاسی آنکارا را به سمت تلاش برای ایجاد تعادل بین واشنگتن و مسکو سوق می‌دهد؛ زیرا در صورت نبود یک سیاست منسجم، آنکارا نه‌تنها با کاهش گزینه‌ها روبه‌رو خواهد شد، بلکه شانس پیروزی و موفقیت در سوریه را نیز از دست می‌دهد. ترکیه از تلاش‌های دولت جو بایدن برای دستیابی به توافق با روسیه در مورد سوریه به‌شدت ابراز نگرانی می‌کند؛ به‌ویژه اینکه رسیدن به چنین توافقی می‌تواند دمشق و کردهای سوریه را به همکاری و تلاش مشترک برای مقابله با اشغال‌ ترکیه تشویق کند. این در حالی است که تشدید خشونت‌ها در ادلب در چند سال گذشته به موضوع اصلی در دستور کار گفت‌وگوهای اردوغان و پوتین تبدیل شده است. روسیه در موارد بسیاری به شکست ترکیه در عمل به وعده‌های آن برای پاکسازی استان ادلب از گروه‌های تروریستی و گشایش بزرگراه ام۴ لاذقیه-حلب که برای اقتصاد سوریه اهمیت حیاتی دارد، اشاره می‌کند. علاوه بر آن، روسیه که کنترل میزان تشدید تنش نظامی در منطقه را در دست دارد، پیوسته در تلاش است برتری قدرتش در همه ابعاد را اثبات کند. افزون بر آن‌، خروج ایالات متحده از افغانستان باعث شده کردها از مواجهه با سرنوشتی مشابه افغانستان نگران باشند؛ هرچند ایالات متحده همواره به کردها اطمینان می‌دهد که از حمایت آنها دست بر نخواهد داشت و قصد دارد در مذاکره با مسکو از نفوذ خود برای ایجاد ثبات و امنیت درازمدت در منطقه استفاده کند. بنابراین تا زمانی که اردوغان رویکرد و مداخله خود در سوریه را عملا و بخردانه پایان ندهد، ادامه وضعیت کنونی می‌تواند برای ترکیه و سراسر منطقه پیامدهای ناگوار بیشتری درپی داشته باشد.
منبع: ایندیپندنت

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.