|

نخست‌وزیر و رئیس‌جمهوری لبنان در‌نهايت توافق كردند

نقشه راه برای آشتی

لبنان سال‌هاست روزهای پرتنشی را سپری می‌كند؛ اما رابطه این كشور بحران‌زده با كشورهای عربی خلیج‌فارس تاكنون تا این اندازه پرتلاطم نبوده است و شاید آشفتگی خارجی و چالش‌های داخلی باعث شده خلاف مشكلات گذشته، نجیب میقاتی و میشل عون، نخست‌وزیر و رئیس‌جمهوری لبنان، بتوانند با یكدیگر به‌سرعت به توافق برسند. میقاتی كه برای شركت در كنفرانس تغییرات اقلیمی به گلاسگو رفته بود، بلافاصله پس از بازگشت به بیروت به دیدار عون رفت و پس از آن خبر آمد كه او با رئیس‌جمهوری بر سر «نقشه راه» برای حل‌وفصل مناقشه دیپلماتیک با عربستان سعودی به توافق رسیده است؛ هرچند جزئیات بیشتری درباره چگونگی توافق با ریاض ارائه نشده است. لبنان در‌حال‌حاضر بدترین مناسبات را با کشورهای عربی نفت‌خیز خلیج فارس دارد. سرآغاز تیرگی روابط، سخنان جورج قرداحی، وزیر اطلاعات لبنان، درباره مداخله عربستان در یمن بود. او قبل از انتصاب رسمی به سمت وزارت در مصاحبه‌ای در روز پنجم آگوست گفته بود به یمن تجاوز شده است و حوثی‌ها از خود دفاع می‌کنند. انتشار سخنان قرداحی، با واکنش بسیار تند عربستان و برخی از متحدان این کشور در خلیج فارس روبه‌رو شد. پس از آن، ریاض به‌همراه منامه، ابوظبی و كویت سفرای لبنان را اخراج کردند و عربستان همچنین تمامی واردات از لبنان را نیز ممنوع کرد. در همین حال، عربستان ادعا می‌كند تنها در واکنش به سخنان قرداحی دست به این اقدامات نزده است، بلکه تصمیمات این پادشاهی ریشه در تأثیر فزاینده گروه حزب‌الله بر سیاست لبنان دارد. با وجود این موضع‌گیری، عبدالله بوحبیب، وزیر خارجه لبنان، گفت عربستان با فشار بر بیروت برای کاهش نقش حزب‌الله، شرایط غیرممکنی را به لبنان تحمیل می‌کند. او گفت: «ما نمی‌توانیم سر حزب‌الله را در سینی تحویل عربستان سعودی دهیم».
تلاش برای تنش‌زدایی
البته دولت میقاتی كه خود را در آستانه سقوط می‌بیند، تاكنون تلاش كرده است گام‌هایی برای تنش‌زدایی بردارد؛ برای مثال، وزارت خارجه لبنان حمله پهپادی روز چهارشنبه حوثی‌ها به خاک عربستان را محکوم و با ریاض در برابر چنین حملاتی ابراز همبستگی کرد. از سوی دیگر، گفته می‌شود نجیب میقاتی بر آن است تا با همراهی میشل عون و فشار بر قرداحی، او را وادار به استعفا کند. او پس از دیدار با عون گفت: «از همه می‌خواهم اقدامات لازم را برای کمک به یافتن راه‌‌حلی انجام دهند» و بار دیگر از قرداحی خواست تا «منافع ملی را در اولویت قرار دهد و تصمیم مناسب را اتخاذ کند»؛ اما قرداحی اعلام کرد حاضر به استعفا نیست و بار دیگر از سخنان خود دفاع و آنان را تكرار كرد. در آن‌‌سو، دولت میقاتی نه‌تنها برای کاستن از فشارهای اقتصادی خود نیازمند حمایت مالی عربستان است، بلکه تنش با ریاض و برخی از کشورهای حوزه خلیج‌فارس عملا می‌تواند به بحران اقتصادی این کشور دامن بزند و دولت او را ساقط كند. قطع واردات کالا از لبنان یکی از مواردی است که می‌تواند مشکلات زیادی برای آن کشور تولید کند. افزون بر آن، بحران سیاسی لبنان را نیز نباید از نظر دور داشت. احتمال داده می‌شود که در صورت برکناری قرداحی، حزب‌الله نیز وزیران نزدیک به خود را وادار به استعفا كند و بار دیگر بیروت به ورطه بحرانی سیاسی كشیده شود؛ آن‌هم در شرایطی كه لبنانی‌ها قرار است پنج ماه آینده برای انتخاباتی سرنوشت‌ساز پای صندوق‌های رأی بروند.
لبنان سال‌هاست روزهای پرتنشی را سپری می‌كند؛ اما رابطه این كشور بحران‌زده با كشورهای عربی خلیج‌فارس تاكنون تا این اندازه پرتلاطم نبوده است و شاید آشفتگی خارجی و چالش‌های داخلی باعث شده خلاف مشكلات گذشته، نجیب میقاتی و میشل عون، نخست‌وزیر و رئیس‌جمهوری لبنان، بتوانند با یكدیگر به‌سرعت به توافق برسند. میقاتی كه برای شركت در كنفرانس تغییرات اقلیمی به گلاسگو رفته بود، بلافاصله پس از بازگشت به بیروت به دیدار عون رفت و پس از آن خبر آمد كه او با رئیس‌جمهوری بر سر «نقشه راه» برای حل‌وفصل مناقشه دیپلماتیک با عربستان سعودی به توافق رسیده است؛ هرچند جزئیات بیشتری درباره چگونگی توافق با ریاض ارائه نشده است. لبنان در‌حال‌حاضر بدترین مناسبات را با کشورهای عربی نفت‌خیز خلیج فارس دارد. سرآغاز تیرگی روابط، سخنان جورج قرداحی، وزیر اطلاعات لبنان، درباره مداخله عربستان در یمن بود. او قبل از انتصاب رسمی به سمت وزارت در مصاحبه‌ای در روز پنجم آگوست گفته بود به یمن تجاوز شده است و حوثی‌ها از خود دفاع می‌کنند. انتشار سخنان قرداحی، با واکنش بسیار تند عربستان و برخی از متحدان این کشور در خلیج فارس روبه‌رو شد. پس از آن، ریاض به‌همراه منامه، ابوظبی و كویت سفرای لبنان را اخراج کردند و عربستان همچنین تمامی واردات از لبنان را نیز ممنوع کرد. در همین حال، عربستان ادعا می‌كند تنها در واکنش به سخنان قرداحی دست به این اقدامات نزده است، بلکه تصمیمات این پادشاهی ریشه در تأثیر فزاینده گروه حزب‌الله بر سیاست لبنان دارد. با وجود این موضع‌گیری، عبدالله بوحبیب، وزیر خارجه لبنان، گفت عربستان با فشار بر بیروت برای کاهش نقش حزب‌الله، شرایط غیرممکنی را به لبنان تحمیل می‌کند. او گفت: «ما نمی‌توانیم سر حزب‌الله را در سینی تحویل عربستان سعودی دهیم».
تلاش برای تنش‌زدایی
البته دولت میقاتی كه خود را در آستانه سقوط می‌بیند، تاكنون تلاش كرده است گام‌هایی برای تنش‌زدایی بردارد؛ برای مثال، وزارت خارجه لبنان حمله پهپادی روز چهارشنبه حوثی‌ها به خاک عربستان را محکوم و با ریاض در برابر چنین حملاتی ابراز همبستگی کرد. از سوی دیگر، گفته می‌شود نجیب میقاتی بر آن است تا با همراهی میشل عون و فشار بر قرداحی، او را وادار به استعفا کند. او پس از دیدار با عون گفت: «از همه می‌خواهم اقدامات لازم را برای کمک به یافتن راه‌‌حلی انجام دهند» و بار دیگر از قرداحی خواست تا «منافع ملی را در اولویت قرار دهد و تصمیم مناسب را اتخاذ کند»؛ اما قرداحی اعلام کرد حاضر به استعفا نیست و بار دیگر از سخنان خود دفاع و آنان را تكرار كرد. در آن‌‌سو، دولت میقاتی نه‌تنها برای کاستن از فشارهای اقتصادی خود نیازمند حمایت مالی عربستان است، بلکه تنش با ریاض و برخی از کشورهای حوزه خلیج‌فارس عملا می‌تواند به بحران اقتصادی این کشور دامن بزند و دولت او را ساقط كند. قطع واردات کالا از لبنان یکی از مواردی است که می‌تواند مشکلات زیادی برای آن کشور تولید کند. افزون بر آن، بحران سیاسی لبنان را نیز نباید از نظر دور داشت. احتمال داده می‌شود که در صورت برکناری قرداحی، حزب‌الله نیز وزیران نزدیک به خود را وادار به استعفا كند و بار دیگر بیروت به ورطه بحرانی سیاسی كشیده شود؛ آن‌هم در شرایطی كه لبنانی‌ها قرار است پنج ماه آینده برای انتخاباتی سرنوشت‌ساز پای صندوق‌های رأی بروند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.