|

به‌ مناسبت دومین سالگرد درگذشت مرحومه اعظم طالقانی

مؤثرترین مدافع حقوق زنان

علی شاملو . روزنامه‌نگار

اعظم علایی‌طالقانی یکی از شیر‌زنان روزگار ما بود. بیش از همه فرزندان آیت‌الله طالقانی صفات پدرش را داشت، اهل قرآن، شورا، مبارزه‌ و مروج اسلام رحمانی بود. بنیان‌گذار و دبیرکل جامعه زنان انقلاب اسلامی و صاحب امتیاز و مدیرمسئول ماهنامه پیام هاجر و مدیرمسئول دوماهنامه پیام ابراهیم بود. در اولین دوره مجلس شورای اسلامی، اعظم طالقانی یکی از نمایندگان فراکسیون اقلیت مجلس بود و در کنار بزرگانی همچون مهدی بازرگان، یدالله سحابی، عزت سحابی، کاظم سامی، ابراهیم یزدی، علی‌اکبر معین‌فر، احمد صدرحاج‌سیدجوادی، اکبر هاشمی‌رفسنجانی، گلزاده غفوری و... ‌‌اصلاح‌طلبان امروز در مذمت او و دوستان فراکسیون اقلیت که جمعی ۱۵، ۲۰ نفره در مقابل فراکسیون اکثریت که اعضای فراکسیون حزب جمهوری و اکثریت اصلاح‌طلبان امروز بودند، عنوان «لیبرال» را به کار می‌برند! بدا به حال جامعه‌ای که انتقاد در چارچوب قانون اساسی و آزادی‌خواهی در چارچوب آن دشنام محسوب شود و به خاطر همین آزادی‌خواهی و انتقاد مسالمت‌آمیز در تمامی ادوار بعدی انتخابات مجلس از سوی شورای نگهبان ردصلاحیت شد.‌ اعظم طالقانی میراث عظیم پیشینیانش را چنان که توانست پاس داشت و کوشش کرد بر دامنه آن وسعتی بخشد تا در رکود و انجماد درجا نزد. خویش را مسئول می‌دانست و هیچ‌گاه اجازه نداد فرسودگی تن، روح تلاشگر را در بند کشد. اسیر امواج مدپرستانه روزگار نشد؛ آن‌چنان که هرگز به عوام‌زدگی‌ تن در‌نداد. در حجاب و عفاف تا پایان عمر همیشه یک آیت‌الله‌زاده موقر بود و مانند برخی‌ جو‌زده و اسیر جو زمانه نشد. به یاد دارم نقد بسیار جدی بر کتاب حجاب شرعی در عصر پیامبر تألیف امیر ترکاشوند داشت. در اندیشه و عمل، همچون پدر، آزادی‌خواه و پرشهامت و مدافع حقوق پایمال‌شده مظلوم از هر خط و مسلکی بود. مذهب او، مذهب حذف و طرد نبود. اعظم طالقانی در دوران زندگی پرتکاپوی خویش، همچون پدر، نستوه زیست و رستگار شد. مانند پیشگامان خویش، جهانی را که آرزو و آمالش را داشت به چشم ندید، اما در مسیر و طریقی که به آن ایمان داشت، استوار، با‌ ایمان و عزمی راسخ طی کرد و مصداقی شد از آیه آخر سوره آل‌عمران که می‌گوید «یا ایها الذین آمنو اصبروا و صابروا و رابطوا و اتقوالله لعلکم تفلحون». اعظم طالقانی یکی از مؤثرترین مدافعان حقوق زنان در ایران معاصر محسوب می‌شود. از موضعی اسلامی پیگیر استیفای حقوق زنان و عدالت مساواتی بود. نخستین نامزد زن ریاست‌جمهوری در ایران بود که نه یک ‌بار بلکه چندین بار رسما در انتخابات ریاست‌جمهوری ثبت‌نام کرد تا اثبات کند که مراد از «رجال مذهبی و سیاسی» در اصل صدوپانزدهم قانون اساسی مردان نیست و زنان هم مانند مردان صلاحیت تصدی این سمت را دارند. اعظم طالقانی یکی از میراث‌داران حقیقتی بود که با انقلاب بود؛ ‌ حقیقتی که از قطار انقلاب پیاده شده بود، اما هرگز به انقلاب و آرمان‌های آن و نظام پشت نکرد و با انقلاب و نظام قهر نکرد و با صلابت در تمامی انتخابات ادوار جمهوری اسلامی، چه به‌عنوان نامزد و چه به‌عنوان رأی‌دهنده شرکت کرد. در آخرین صحبت‌هایی که با ایشان داشتم، اعتقاد داشت که ما به امام، شهدا و کسانی که برای این انقلاب زحمت کشیده و زجر دیده‌اند، مدیونیم؛ بر این اساس همیشه با همه جناح‌های سیاسی کشور ارتباط داشت و برای خود خط‌کشی جز منافع ملی نداشت. در آستانه هشتم آبان و دومین سالگرد درگذشت آن زنده‌یاد به روح پرفتوحش درود می‌فرستیم و امیدواریم بتوانیم راه او و بزرگان دیگر مخصوصا آیت‌الله طالقانی را ادامه دهیم.

اعظم علایی‌طالقانی یکی از شیر‌زنان روزگار ما بود. بیش از همه فرزندان آیت‌الله طالقانی صفات پدرش را داشت، اهل قرآن، شورا، مبارزه‌ و مروج اسلام رحمانی بود. بنیان‌گذار و دبیرکل جامعه زنان انقلاب اسلامی و صاحب امتیاز و مدیرمسئول ماهنامه پیام هاجر و مدیرمسئول دوماهنامه پیام ابراهیم بود. در اولین دوره مجلس شورای اسلامی، اعظم طالقانی یکی از نمایندگان فراکسیون اقلیت مجلس بود و در کنار بزرگانی همچون مهدی بازرگان، یدالله سحابی، عزت سحابی، کاظم سامی، ابراهیم یزدی، علی‌اکبر معین‌فر، احمد صدرحاج‌سیدجوادی، اکبر هاشمی‌رفسنجانی، گلزاده غفوری و... ‌‌اصلاح‌طلبان امروز در مذمت او و دوستان فراکسیون اقلیت که جمعی ۱۵، ۲۰ نفره در مقابل فراکسیون اکثریت که اعضای فراکسیون حزب جمهوری و اکثریت اصلاح‌طلبان امروز بودند، عنوان «لیبرال» را به کار می‌برند! بدا به حال جامعه‌ای که انتقاد در چارچوب قانون اساسی و آزادی‌خواهی در چارچوب آن دشنام محسوب شود و به خاطر همین آزادی‌خواهی و انتقاد مسالمت‌آمیز در تمامی ادوار بعدی انتخابات مجلس از سوی شورای نگهبان ردصلاحیت شد.‌ اعظم طالقانی میراث عظیم پیشینیانش را چنان که توانست پاس داشت و کوشش کرد بر دامنه آن وسعتی بخشد تا در رکود و انجماد درجا نزد. خویش را مسئول می‌دانست و هیچ‌گاه اجازه نداد فرسودگی تن، روح تلاشگر را در بند کشد. اسیر امواج مدپرستانه روزگار نشد؛ آن‌چنان که هرگز به عوام‌زدگی‌ تن در‌نداد. در حجاب و عفاف تا پایان عمر همیشه یک آیت‌الله‌زاده موقر بود و مانند برخی‌ جو‌زده و اسیر جو زمانه نشد. به یاد دارم نقد بسیار جدی بر کتاب حجاب شرعی در عصر پیامبر تألیف امیر ترکاشوند داشت. در اندیشه و عمل، همچون پدر، آزادی‌خواه و پرشهامت و مدافع حقوق پایمال‌شده مظلوم از هر خط و مسلکی بود. مذهب او، مذهب حذف و طرد نبود. اعظم طالقانی در دوران زندگی پرتکاپوی خویش، همچون پدر، نستوه زیست و رستگار شد. مانند پیشگامان خویش، جهانی را که آرزو و آمالش را داشت به چشم ندید، اما در مسیر و طریقی که به آن ایمان داشت، استوار، با‌ ایمان و عزمی راسخ طی کرد و مصداقی شد از آیه آخر سوره آل‌عمران که می‌گوید «یا ایها الذین آمنو اصبروا و صابروا و رابطوا و اتقوالله لعلکم تفلحون». اعظم طالقانی یکی از مؤثرترین مدافعان حقوق زنان در ایران معاصر محسوب می‌شود. از موضعی اسلامی پیگیر استیفای حقوق زنان و عدالت مساواتی بود. نخستین نامزد زن ریاست‌جمهوری در ایران بود که نه یک ‌بار بلکه چندین بار رسما در انتخابات ریاست‌جمهوری ثبت‌نام کرد تا اثبات کند که مراد از «رجال مذهبی و سیاسی» در اصل صدوپانزدهم قانون اساسی مردان نیست و زنان هم مانند مردان صلاحیت تصدی این سمت را دارند. اعظم طالقانی یکی از میراث‌داران حقیقتی بود که با انقلاب بود؛ ‌ حقیقتی که از قطار انقلاب پیاده شده بود، اما هرگز به انقلاب و آرمان‌های آن و نظام پشت نکرد و با انقلاب و نظام قهر نکرد و با صلابت در تمامی انتخابات ادوار جمهوری اسلامی، چه به‌عنوان نامزد و چه به‌عنوان رأی‌دهنده شرکت کرد. در آخرین صحبت‌هایی که با ایشان داشتم، اعتقاد داشت که ما به امام، شهدا و کسانی که برای این انقلاب زحمت کشیده و زجر دیده‌اند، مدیونیم؛ بر این اساس همیشه با همه جناح‌های سیاسی کشور ارتباط داشت و برای خود خط‌کشی جز منافع ملی نداشت. در آستانه هشتم آبان و دومین سالگرد درگذشت آن زنده‌یاد به روح پرفتوحش درود می‌فرستیم و امیدواریم بتوانیم راه او و بزرگان دیگر مخصوصا آیت‌الله طالقانی را ادامه دهیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.