|

زنی که بر زمین کشیده شد

زهرا مشتاق

ویدئوی منتشرشده از زنی که به زور وارد خودروی ون نیروی انتظامی می‌شود، در شبکه‌های اجتماعی واکنش‌های بسیار زیادی ایجاد کرده است. این تصویر و جرم رخ‌داده در آن، حاوی نکات قابل تأملی است که به اختصار اشاره می‌شود. اولین اصل در دین اسلام که حضرت رسول نیز در روایاتی به آن تأکید داشته‌اند لا اکراه فی‌الدین است.

در دین اجباری نیست و اساسا زیبایی و شأن دینداری در همین انتخاب آن است. قدر مسلم ایران تنها کشور مسلمان دنیا نیست. از پاکستان تا ترکیه و اندونزی و مالزی و امارات و چندین کشور دیگر که اکثریت ساکنان آن مسلمان هستند، مردم کشور با هر نوع حجاب کنار هم با صلح و بدون تنش زندگی می‌کنند. در همین کشور سوریه یا لبنان که جمعیت شیعه قابل توجهی دارد و در این سال‌ها هماره محل توجه و تأکید جمهوری اسلامی برای کمک به تثبیت جایگاه آنها بوده، زنان از بی‌حجاب تا محجبه در عادی‌ترین شکل ممکن کنار هم زندگی می‌کنند. نه تنها زنان مسلمان، که سایر اقوام و دین‌ها نیز از حق زندگی و انتخاب مشابه سایر شهروندان مسلمان بهره‌مند هستند و در کرسی پارلمان تا دیگر مناصب دولتی حضور و مشارکت جدی دارند.
مواردی که بسیار جای بحث و تبیین دارد. اما اکنون فقط این فیلم منتشرشده که بازتابی بسیار تأسف‌بار ایجاد کرده مدنظر است. آن‌هم درست در هفته نیروی انتظامی که سعی در ارائه چهره دوستانه و خدمتگزار از خود داشته، نشان‌دهنده اوج بی‌توجهی و بی‌سلیقگی و حتی عدم رعایت حفظ ظاهر از سوی ضابطین نیروی انتظامی است. دوگانگی رفتار نیروی انتظامی و نیز خلأ جدی قانون و به‌روزنشدن قوانین از جمله موارد مهمی است که نمی‌شود به آن بی‌توجه بود. زمانی برای دعوت به حجاب تبلیغ‌شده از سوی رسانه‌های رسمی به زنان شاخه گل رز داده می‌شود و زمانی دیگر که البته تازگی ندارد؛ چنین، زنان را مورد خشونت قرار می‌دهند. سال‌های پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی نشان داده که تمام زنان نسبت به حجاب تکلیف‌شده نظر و نگاه یکسانی ندارند.
این مهم به‌ویژه در میان نسل جوان این جامعه چه مردان و چه زنان که قرائت و خوانش آنها از دین، به طور اساسی با نگاه و بافت سنتی جامعه و نسل پیش‌تر فرق دارد؛ بسیار قابل توجه است. قدر مسلم نمی‌توان همچون صداوسیما که به آسانی تصویر نیمی از زنان را حذف کرده است؛ در جامعه و اجتماع واقعی نیز این زنان و دختران را حذف کنیم. آنها وجود دارند، نفس می‌کشند. در همین جامعه زندگی و کار می‌کنند. درس می‌خوانند. و هر کدام متعلق به خانواده‌های خود بوده و در جای خود به انجام مسئولیت‌های مختلف شهروندی خود مشغول‌اند و نمی‌توان در هیچ جایگاهی و به گونه‌ای اجباری آنان را در معرض علایق و سلایق غیرمشخص و اغلب شخصی قرار داد. اگر می‌خواهیم هنوز مردم را با خود همراه و همدل کنیم و از ایجاد شکاف‌های عمیق‌تر به طور جدی جلوگیری کنیم، نیازمند بازنگری در تصمیم‌ها و قوانین وضع‌شده در گذشته هستیم. اگر ما به اسلام معتقد و علاقه‌مندیم آیا با چنین رفتارهایی که دخالت مستقیم در امور شخصی مردم است؛ رحمانیت اسلام را زیر سؤال نمی‌بریم؟ در چند سال اخیر به‌خصوص جامعه‌شناسان و کنشگران اجتماعی به شکل دلسوزانه‌ای از ایجاد شکاف ترسناک میان مردم و مسئولان خبر داده‌اند.
در شرایطی که خط فقر به ۱۱ میلیون تومان رسیده است و یکی از اندک دل‌خوشی‌های مردم همین پرسه‌گردی خیابانی و خریدهای کوچک از دست‌فروشان است، آیا همین اندازه نیز می‌بایست همراه با ترس و تشویش از ماشین‌های گشت ارشاد باشند.

ویدئوی منتشرشده از زنی که به زور وارد خودروی ون نیروی انتظامی می‌شود، در شبکه‌های اجتماعی واکنش‌های بسیار زیادی ایجاد کرده است. این تصویر و جرم رخ‌داده در آن، حاوی نکات قابل تأملی است که به اختصار اشاره می‌شود. اولین اصل در دین اسلام که حضرت رسول نیز در روایاتی به آن تأکید داشته‌اند لا اکراه فی‌الدین است.

در دین اجباری نیست و اساسا زیبایی و شأن دینداری در همین انتخاب آن است. قدر مسلم ایران تنها کشور مسلمان دنیا نیست. از پاکستان تا ترکیه و اندونزی و مالزی و امارات و چندین کشور دیگر که اکثریت ساکنان آن مسلمان هستند، مردم کشور با هر نوع حجاب کنار هم با صلح و بدون تنش زندگی می‌کنند. در همین کشور سوریه یا لبنان که جمعیت شیعه قابل توجهی دارد و در این سال‌ها هماره محل توجه و تأکید جمهوری اسلامی برای کمک به تثبیت جایگاه آنها بوده، زنان از بی‌حجاب تا محجبه در عادی‌ترین شکل ممکن کنار هم زندگی می‌کنند. نه تنها زنان مسلمان، که سایر اقوام و دین‌ها نیز از حق زندگی و انتخاب مشابه سایر شهروندان مسلمان بهره‌مند هستند و در کرسی پارلمان تا دیگر مناصب دولتی حضور و مشارکت جدی دارند.
مواردی که بسیار جای بحث و تبیین دارد. اما اکنون فقط این فیلم منتشرشده که بازتابی بسیار تأسف‌بار ایجاد کرده مدنظر است. آن‌هم درست در هفته نیروی انتظامی که سعی در ارائه چهره دوستانه و خدمتگزار از خود داشته، نشان‌دهنده اوج بی‌توجهی و بی‌سلیقگی و حتی عدم رعایت حفظ ظاهر از سوی ضابطین نیروی انتظامی است. دوگانگی رفتار نیروی انتظامی و نیز خلأ جدی قانون و به‌روزنشدن قوانین از جمله موارد مهمی است که نمی‌شود به آن بی‌توجه بود. زمانی برای دعوت به حجاب تبلیغ‌شده از سوی رسانه‌های رسمی به زنان شاخه گل رز داده می‌شود و زمانی دیگر که البته تازگی ندارد؛ چنین، زنان را مورد خشونت قرار می‌دهند. سال‌های پس از استقرار نظام جمهوری اسلامی نشان داده که تمام زنان نسبت به حجاب تکلیف‌شده نظر و نگاه یکسانی ندارند.
این مهم به‌ویژه در میان نسل جوان این جامعه چه مردان و چه زنان که قرائت و خوانش آنها از دین، به طور اساسی با نگاه و بافت سنتی جامعه و نسل پیش‌تر فرق دارد؛ بسیار قابل توجه است. قدر مسلم نمی‌توان همچون صداوسیما که به آسانی تصویر نیمی از زنان را حذف کرده است؛ در جامعه و اجتماع واقعی نیز این زنان و دختران را حذف کنیم. آنها وجود دارند، نفس می‌کشند. در همین جامعه زندگی و کار می‌کنند. درس می‌خوانند. و هر کدام متعلق به خانواده‌های خود بوده و در جای خود به انجام مسئولیت‌های مختلف شهروندی خود مشغول‌اند و نمی‌توان در هیچ جایگاهی و به گونه‌ای اجباری آنان را در معرض علایق و سلایق غیرمشخص و اغلب شخصی قرار داد. اگر می‌خواهیم هنوز مردم را با خود همراه و همدل کنیم و از ایجاد شکاف‌های عمیق‌تر به طور جدی جلوگیری کنیم، نیازمند بازنگری در تصمیم‌ها و قوانین وضع‌شده در گذشته هستیم. اگر ما به اسلام معتقد و علاقه‌مندیم آیا با چنین رفتارهایی که دخالت مستقیم در امور شخصی مردم است؛ رحمانیت اسلام را زیر سؤال نمی‌بریم؟ در چند سال اخیر به‌خصوص جامعه‌شناسان و کنشگران اجتماعی به شکل دلسوزانه‌ای از ایجاد شکاف ترسناک میان مردم و مسئولان خبر داده‌اند.
در شرایطی که خط فقر به ۱۱ میلیون تومان رسیده است و یکی از اندک دل‌خوشی‌های مردم همین پرسه‌گردی خیابانی و خریدهای کوچک از دست‌فروشان است، آیا همین اندازه نیز می‌بایست همراه با ترس و تشویش از ماشین‌های گشت ارشاد باشند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.