نگاهی به سفر حسین امیرعبداللهیان به لبنان
بازاریابی انرژی در بیروت
ابوالقاسم دلفی- سفیر پیشین ایران در فرانسه
آقای امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه، پس از سفر رسمی و حساس خود به مسکو که در گرماگرم تحولات قفقاز با حضور بازیگران خارجی در این منطقه و رزمایشهای نظامی دو سوی ارس انجام گرفت، عازم بیروت شد. او در یک سفر رسمی از پیش اعلامشده با مقامات و مسئولان آن کشور دیدار کرد و به بررسی و پیگیری دیپلماسی مورد نظر دولت سیزدهم در لبنان و ارزیابی آنچه مورد نظر حزبالله و دبیر کل این حزب برای آینده مناسبات تهران - بیروت و محور مقاومت متصور است پرداخت.
این سفر از چند منظر حائز نکات و ملاحظات قابلتوجهی در روند تحولات منطقهای بوده و شواهد حاکی از آن است که بازیگران اصلی این محور و این حوزه هریک در جستوجوی تحقق مطالبات و خواستههای خود با توجه به شرایط تقریبا بحرانی لبنان هستند که در صورت تداوم، مشکلات عدیدهای را بر مردم آن کشور تحمیل خواهد کرد.
اولین محور سفر وزیر خارجه کشور در جریان سفر به بیروت، موضوع همکاریهای دو کشور بهویژه در حوزه انرژی و چگونگی عواقب ارسال محمولههای بنزین و مازوت به لبنان بود که عواقب آن زندگی عمومی مردم لبنان را شدیدا در تنگنا قرار داده و عوارض ناشی از کمبود این اقلام استراتژیک، جلب توجه میکند.
پس از ماهها بلاتکلیفی و فقدان توافق سیاسی برای تعیین نخستوزیر و تشکیل دولت لبنان و سرانجام پس از یک سلسله فعل و انفعالات داخلی و منطقهای و بهویژه تبعات ناشی از دو بار مکالمه تلفنی امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، با آقای رئیسی، آقای نجیب میقاتی توانست دولت لبنان را با توافق رئیسجمهور و رئیس مجلس آن کشور تشکیل و در اولین سفر خارجی خود عازم پاریس شود تا با هماهنگی فرانسه و کاخ الیزه ادامه راه پرفرازونشیب کاستن از آلام مردم لبنان، طراحی و تدارک شود.
لبنان که در یک سال و چند ماه پس از انفجارات بندر بیروت و خسارات فراوان جانی و مالی ناشی از آن که استعفای دولت آقای حسن ادیب، نخستوزیر پیشین این کشور را بهدنبال داشت و بحران سیاسی عدم توافق ملی برای تشکیل دولت جدید، با نابسامانیها، مشکلات و معضلات عظیم اقتصادی بهویژه در زمینه تأمین سوخت مواجه شد، با اقدام سخاوتمندانه و سیاسی دولت جمهوری اسلامی ایران به درخواست حزبالله لبنان برای ارسال مقادیر قابلتوجهی گازوئیل و بنزین از طریق سوریه به لبنان، تا حدودی صفهای طولانی مردمی در معابر عمومی و ایستگاههای پمپ بنزین کاهش یافته و امیدواریهایی برای مردم این کشور به همراه داشته است.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران پس از ورود به بیروت در اولین اظهارات خود درباره همکاریهای ایران و لبنان در بخش انرژی خاطرنشان کرد که ایران به صادرات سوخت به لبنان که ظاهرا مورد مطالبه حزبالله لبنان بوده و دولت آن کشور در این خصوص درخواستی نداشته است، ادامه خواهد داد. موضوعی که از دیدگاه تحلیلگر روزنامه لبنانی لوریان - لوژور بهدلیل تحریمهای بینالمللی، یک اقدام غیرقانونی بوده و دولت لبنان را در بحبوحه بحران سراسری این کشور دچار مشکل کرده است. به نوشته همین روزنامه که غالبا گرایشهای مسیحیان مارونی لبنان را منعکس میکند، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران بهمنظور ایجاد نظم و تعادل لازم در مناسبات دو کشور خواستار آن شده است که دولت لبنان از جمهوری اسلامی ایران رسما درخواست واردات نفت کند تا مشکل پیشگفته بتواند از مسیر قانونی خود حلوفصل شود. آقای امیرعبداللهیان که در کنفرانس رسانهای در محل سفارت جمهوری اسلامی ایران در بیروت با خبرنگاران گفتوگو میکرد، خاطرنشان کرد که جمهوری اسلامی ایران در بالاترین سطح به حاکمیت لبنان احترام میگذارد و مایل است از مسیر همکاریهای بین دو دولت و در تمام زمینهها به لبنان
کمک کند. به گفته وزیر خارجه زمانی که دولت لبنان رسما از ما درخواست کند این آمادگی وجود دارد که محمولههای نفت به لبنان ارسال شود. ضمن آنکه زمانی که حزبالله و مقاومت لبنان نیز از این درخواست حمایت کند، جمهوری اسلامی ایران پاسخ مثبت خواهد داد. آقای امیرعبداللهیان همچنین اضافه کرده است که به گمان ما لبنان توانایی نقض تحریمهای آمریکا، با هدف تقویت همکاریها با ایران را دارد.
درهمینحال نجیب میقاتی که پس از ۱۳ ماه فقدان دولت در لبنان، اواسط شهریورماه بهعنوان نخستوزیر لبنان دولت خود را برای اداره این کشور تشکیل داد، از عملکرد حزبالله بهعنوان حرکتی در جهت مخدوشکردن «حاکمیت لبنان» یاد کرده، ضمن آنکه هرگونه اقدام تنبیهی از سوی ایالات متحده علیه دولت لبنان درخصوص محمولههای نفتی را نیز منتفی دانسته است.
لازم به گفتن است که همزمان با ارسال محمولههای انرژی از طرف ایران به لبنان، عراق نیز محمولههای مشابهی به لبنان ارسال کرده بود که با استقبال نخستوزیر لبنان روبهرو شد.
درهمینحال ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در عکسالعمل به ارسال محمولههای نفتی ایران به لبنان تصریح کرده نفت کشوری که تحت تحریمهای فراوان است، یک راهحل بادوام برای بحران انرژی لبنان نخواهد بود. به گفته این سخنگو که هیچگونه اشارهای به تحریمهای احتمالی آمریکا علیه لبنان در این زمینه نکرده است، آمریکا از تلاشها برای یافتن راهحلی بادوام و شفاف که موجب حل مشکلات کمبود انرژی در لبنان شود، حمایت میکند. ند پرایس همچنین گفت چنانچه ایران به میز مذاکرات هستهای بازگردد، رئیسجمهور آمریکا موافق لغو تحریمها علیه ایران و احیای موافقتنامه هستهای است.
درعینحال یکشنبه گذشته و پیش از سفر آقای امیرعبداللهیان به بیروت، «بشاره رای» سراسقف کلیسای مارونیهای لبنان، در مراسم دعای روز یکشنبه کلیسا، موضوع تعرض به حاکمیت لبنان را که پس از ارسال محمولههای نفت و بنزین به این کشور مورد بحث و انتقاد برخی محافل سیاسی لبنان بهویژه جناح ۱۴ مارس و مارونیهای این کشور قرار گرفته، مورد تأکید قرار داد و بهصراحت از عملکرد حزبالله در صحنه داخلی لبنان انتقاد کرد.
رسانههای لبنانی همچنین در هفته گذشته اظهارات سردار رشید از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران را که ظاهرا گفته است جمهوری اسلامی ایران در خارج از مرزهای خود شش ارتش برای دفاع از منافعش دارد که شامل حزبالله در لبنان، حشدالشعبی در عراق، حوثیها در یمن، نیروهای مستقر در سوریه و سرانجام حماس و جهاد اسلامی در فلسطین هستند، بهطور وسیعی بازتاب داده بودند. به نظر می رسد انتقادهای سراسقف مارونی لبنان نیز علاوه بر موضوع صادرات سوخت به لبنان، خطاب به اینگونه اظهارنظرها بوده است.
درحالیکه وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در زمینه همکاریها با لبنان پیشنهاد ساخت دو نیروگاه برق در بیروت و جنوب لبنان را با سرمایه لبنانیها یا بهصورت سرمایهگذاری مشترک در ۱۸ ماه طرح کرده است، به نظر میرسد موضوع همکاریهای مورد نظر جمهوری اسلامی ایران در لبنان در بخشهای مختلف تحت تأثیر معادلات سیاسی داخلی و مناسبات منطقهای لبنان قرار داشته و چنانچه نگاه به لبنان از دریچه مطالبات محور مقاومت در موضوع تحریمهای تحمیلی علیه محور و صرفا در راستای محاسبات حزبالله برای لبنان نگریسته شود، چالشهایی به همراه خواهد داشت که بهناچار باید شاهد موضعگیریهای نخستوزیر جدید لبنان که مورد حمایت حزبالله و ائتلاف هشتم مارس نیز هست و اشخاصی مانند «بشاره رای» سراسقف مارونی لبنان و دیگر بازیگران داخلی و خارجی لبنان و عواقب تعارضات هزینهبر با کشورهای ثالث در لبنان بود.
محور بعدی مورد توجه در سفر وزیر خارجه کشورمان به لبنان، موضوع تحولات و تحرکات جاری در مناسبات تهران - ریاض و گفتوگوهای دو کشور جهت کاستن از تنشهای فزاینده در حوزه مناسبات دوجانبه و منطقهای بوده که نوعی از تبلور آن در اوضاع لبنان، قابلرؤیت است.
درخصوص مناسبات تهران - ریاض وزیر خارجه کشورمان در بیروت خاطرنشان کرده است که گفتوگوهای دو کشور در مسیر مناسبی در حرکت است؛ اما برای ازسرگیری روابط دیپلماتیک بین دو قدرت منطقهای همچنان به زمان نیاز داریم. به گفته او رایزنیهای ایران و عربستان به نتایج و توافقاتی منجر شده که به مذاکرات بیشتر احتیاج دارد و دو کشور هر زمان که لازم بدانند توافقات بهعملآمده را اجرا میکنند.
سفر آقای امیرعبداللهیان به لبنان مصادف با تمدید موضع عربستان در قبال لبنان مبتنی بر قطع کمکهای مالی و اعتباری به این کشور بود و با وجود تلاشهای آقای امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، در گفتوگوی تلفنی با محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، درباره این موضوع، با این پاسخ روبهرو بوده که تا زمانی که لبنان تحت نفوذ حزبالله قرار دارد، سیاست ریاض در قبال این کشور تغییر نخواهد کرد. قرار است در آینده نزدیک رئیسجمهور فرانسه برای انجام یک سفر رسمی عازم ریاض شود و به همین منظور بهتازگی آقای ژان ایو لودریان، وزیر امور خارجه فرانسه، بههمراه رئیس سرویس خارجی این کشور به عربستان رفته تا مقدمات سفر آقای مکرون را فراهم آورد؛ بنابراین به نظر میرسد نوع تعامل و حضور جمهوری اسلامی ایران در لبنان و نقشآفرینی حزبالله در روند تحولات داخلی و منطقهای آن کشور از جمله موضوعاتی باشد که مقامات ریاض خواستار روشنشدن تکلیف آن در صحنه مناسبات منطقهای ایران و عربستان هستند و به هر میزان که بتوان در هدایت و تعادلبخشی با این دیدگاه ریاض در قبال حزبالله که تأثیرات خود را در روند تحولات یمن نیز خواهد داشت حرکت کرد، اثرات مستقیمی در
تسریع و دستیابی به منافع ناشی از کاهش تنشها با ریاض، بر جای خواهد گذارد.
بالاخره محور سومی که در تحولات لبنان از منظر دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران از اهمیت خاصی برخوردار است، توجه به نقش و نفوذ فرانسه و ارتباطات پاریس - تهران برای تأثیرگذاری در اوضاع لبنان است که در گذشته نیز به دفعات اتفاق افتاده و در آخرین نمونه آن نیز تشکیل دولت فعلی لبنان است که به اذعان بسیاری از آگاهان منطقهای سرانجام در نتیجه تعاملات ایران و فرانسه تحقق یافته است. با توجه به مناسبات نسبتا متفاوت پاریس - ریاض و تعاملات این دو کشور در موضوعات منطقهای و بهویژه تحولات لبنان که نمونه بارز آن در حل مناقشه سعد حریری، نخستوزیر وقت لبنان، در سفر به ریاض با دولت عربستان توسط امانوئل مکرون صورت گرفت و تمایل فزاینده فرانسه برای نقشآفرینی در منطقه خاورمیانه، پس از کاهش حضور ایالات متحده و تأثیراتی که فرانسه بهعنوان یکی از اعضای مؤثر موافقتنامه هستهای در شرایط فعلی میتواند داشته باشد، به نظر میرسد تعاملات سهجانبه پاریس - تهران - ریاض در چارچوب اهداف تعریفشدهای که منافع هر سه طرف را در بهرهمندی از صلح و ثبات منطقهای تأمین کند، از جمله توجهاتی است که غفلت در آن، زمان را به سود تعارضات و تداوم تنشها و
ناملایمات منطقهای و اثرات سوء و بیچونوچرایی که بر اوضاع اقتصادی کشور میگذارد، سوق میدهد.
آقای امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه، پس از سفر رسمی و حساس خود به مسکو که در گرماگرم تحولات قفقاز با حضور بازیگران خارجی در این منطقه و رزمایشهای نظامی دو سوی ارس انجام گرفت، عازم بیروت شد. او در یک سفر رسمی از پیش اعلامشده با مقامات و مسئولان آن کشور دیدار کرد و به بررسی و پیگیری دیپلماسی مورد نظر دولت سیزدهم در لبنان و ارزیابی آنچه مورد نظر حزبالله و دبیر کل این حزب برای آینده مناسبات تهران - بیروت و محور مقاومت متصور است پرداخت.
این سفر از چند منظر حائز نکات و ملاحظات قابلتوجهی در روند تحولات منطقهای بوده و شواهد حاکی از آن است که بازیگران اصلی این محور و این حوزه هریک در جستوجوی تحقق مطالبات و خواستههای خود با توجه به شرایط تقریبا بحرانی لبنان هستند که در صورت تداوم، مشکلات عدیدهای را بر مردم آن کشور تحمیل خواهد کرد.
اولین محور سفر وزیر خارجه کشور در جریان سفر به بیروت، موضوع همکاریهای دو کشور بهویژه در حوزه انرژی و چگونگی عواقب ارسال محمولههای بنزین و مازوت به لبنان بود که عواقب آن زندگی عمومی مردم لبنان را شدیدا در تنگنا قرار داده و عوارض ناشی از کمبود این اقلام استراتژیک، جلب توجه میکند.
پس از ماهها بلاتکلیفی و فقدان توافق سیاسی برای تعیین نخستوزیر و تشکیل دولت لبنان و سرانجام پس از یک سلسله فعل و انفعالات داخلی و منطقهای و بهویژه تبعات ناشی از دو بار مکالمه تلفنی امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، با آقای رئیسی، آقای نجیب میقاتی توانست دولت لبنان را با توافق رئیسجمهور و رئیس مجلس آن کشور تشکیل و در اولین سفر خارجی خود عازم پاریس شود تا با هماهنگی فرانسه و کاخ الیزه ادامه راه پرفرازونشیب کاستن از آلام مردم لبنان، طراحی و تدارک شود.
لبنان که در یک سال و چند ماه پس از انفجارات بندر بیروت و خسارات فراوان جانی و مالی ناشی از آن که استعفای دولت آقای حسن ادیب، نخستوزیر پیشین این کشور را بهدنبال داشت و بحران سیاسی عدم توافق ملی برای تشکیل دولت جدید، با نابسامانیها، مشکلات و معضلات عظیم اقتصادی بهویژه در زمینه تأمین سوخت مواجه شد، با اقدام سخاوتمندانه و سیاسی دولت جمهوری اسلامی ایران به درخواست حزبالله لبنان برای ارسال مقادیر قابلتوجهی گازوئیل و بنزین از طریق سوریه به لبنان، تا حدودی صفهای طولانی مردمی در معابر عمومی و ایستگاههای پمپ بنزین کاهش یافته و امیدواریهایی برای مردم این کشور به همراه داشته است.
وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران پس از ورود به بیروت در اولین اظهارات خود درباره همکاریهای ایران و لبنان در بخش انرژی خاطرنشان کرد که ایران به صادرات سوخت به لبنان که ظاهرا مورد مطالبه حزبالله لبنان بوده و دولت آن کشور در این خصوص درخواستی نداشته است، ادامه خواهد داد. موضوعی که از دیدگاه تحلیلگر روزنامه لبنانی لوریان - لوژور بهدلیل تحریمهای بینالمللی، یک اقدام غیرقانونی بوده و دولت لبنان را در بحبوحه بحران سراسری این کشور دچار مشکل کرده است. به نوشته همین روزنامه که غالبا گرایشهای مسیحیان مارونی لبنان را منعکس میکند، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران بهمنظور ایجاد نظم و تعادل لازم در مناسبات دو کشور خواستار آن شده است که دولت لبنان از جمهوری اسلامی ایران رسما درخواست واردات نفت کند تا مشکل پیشگفته بتواند از مسیر قانونی خود حلوفصل شود. آقای امیرعبداللهیان که در کنفرانس رسانهای در محل سفارت جمهوری اسلامی ایران در بیروت با خبرنگاران گفتوگو میکرد، خاطرنشان کرد که جمهوری اسلامی ایران در بالاترین سطح به حاکمیت لبنان احترام میگذارد و مایل است از مسیر همکاریهای بین دو دولت و در تمام زمینهها به لبنان
کمک کند. به گفته وزیر خارجه زمانی که دولت لبنان رسما از ما درخواست کند این آمادگی وجود دارد که محمولههای نفت به لبنان ارسال شود. ضمن آنکه زمانی که حزبالله و مقاومت لبنان نیز از این درخواست حمایت کند، جمهوری اسلامی ایران پاسخ مثبت خواهد داد. آقای امیرعبداللهیان همچنین اضافه کرده است که به گمان ما لبنان توانایی نقض تحریمهای آمریکا، با هدف تقویت همکاریها با ایران را دارد.
درهمینحال نجیب میقاتی که پس از ۱۳ ماه فقدان دولت در لبنان، اواسط شهریورماه بهعنوان نخستوزیر لبنان دولت خود را برای اداره این کشور تشکیل داد، از عملکرد حزبالله بهعنوان حرکتی در جهت مخدوشکردن «حاکمیت لبنان» یاد کرده، ضمن آنکه هرگونه اقدام تنبیهی از سوی ایالات متحده علیه دولت لبنان درخصوص محمولههای نفتی را نیز منتفی دانسته است.
لازم به گفتن است که همزمان با ارسال محمولههای انرژی از طرف ایران به لبنان، عراق نیز محمولههای مشابهی به لبنان ارسال کرده بود که با استقبال نخستوزیر لبنان روبهرو شد.
درهمینحال ند پرایس، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، در عکسالعمل به ارسال محمولههای نفتی ایران به لبنان تصریح کرده نفت کشوری که تحت تحریمهای فراوان است، یک راهحل بادوام برای بحران انرژی لبنان نخواهد بود. به گفته این سخنگو که هیچگونه اشارهای به تحریمهای احتمالی آمریکا علیه لبنان در این زمینه نکرده است، آمریکا از تلاشها برای یافتن راهحلی بادوام و شفاف که موجب حل مشکلات کمبود انرژی در لبنان شود، حمایت میکند. ند پرایس همچنین گفت چنانچه ایران به میز مذاکرات هستهای بازگردد، رئیسجمهور آمریکا موافق لغو تحریمها علیه ایران و احیای موافقتنامه هستهای است.
درعینحال یکشنبه گذشته و پیش از سفر آقای امیرعبداللهیان به بیروت، «بشاره رای» سراسقف کلیسای مارونیهای لبنان، در مراسم دعای روز یکشنبه کلیسا، موضوع تعرض به حاکمیت لبنان را که پس از ارسال محمولههای نفت و بنزین به این کشور مورد بحث و انتقاد برخی محافل سیاسی لبنان بهویژه جناح ۱۴ مارس و مارونیهای این کشور قرار گرفته، مورد تأکید قرار داد و بهصراحت از عملکرد حزبالله در صحنه داخلی لبنان انتقاد کرد.
رسانههای لبنانی همچنین در هفته گذشته اظهارات سردار رشید از فرماندهان ارشد سپاه پاسداران را که ظاهرا گفته است جمهوری اسلامی ایران در خارج از مرزهای خود شش ارتش برای دفاع از منافعش دارد که شامل حزبالله در لبنان، حشدالشعبی در عراق، حوثیها در یمن، نیروهای مستقر در سوریه و سرانجام حماس و جهاد اسلامی در فلسطین هستند، بهطور وسیعی بازتاب داده بودند. به نظر می رسد انتقادهای سراسقف مارونی لبنان نیز علاوه بر موضوع صادرات سوخت به لبنان، خطاب به اینگونه اظهارنظرها بوده است.
درحالیکه وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در زمینه همکاریها با لبنان پیشنهاد ساخت دو نیروگاه برق در بیروت و جنوب لبنان را با سرمایه لبنانیها یا بهصورت سرمایهگذاری مشترک در ۱۸ ماه طرح کرده است، به نظر میرسد موضوع همکاریهای مورد نظر جمهوری اسلامی ایران در لبنان در بخشهای مختلف تحت تأثیر معادلات سیاسی داخلی و مناسبات منطقهای لبنان قرار داشته و چنانچه نگاه به لبنان از دریچه مطالبات محور مقاومت در موضوع تحریمهای تحمیلی علیه محور و صرفا در راستای محاسبات حزبالله برای لبنان نگریسته شود، چالشهایی به همراه خواهد داشت که بهناچار باید شاهد موضعگیریهای نخستوزیر جدید لبنان که مورد حمایت حزبالله و ائتلاف هشتم مارس نیز هست و اشخاصی مانند «بشاره رای» سراسقف مارونی لبنان و دیگر بازیگران داخلی و خارجی لبنان و عواقب تعارضات هزینهبر با کشورهای ثالث در لبنان بود.
محور بعدی مورد توجه در سفر وزیر خارجه کشورمان به لبنان، موضوع تحولات و تحرکات جاری در مناسبات تهران - ریاض و گفتوگوهای دو کشور جهت کاستن از تنشهای فزاینده در حوزه مناسبات دوجانبه و منطقهای بوده که نوعی از تبلور آن در اوضاع لبنان، قابلرؤیت است.
درخصوص مناسبات تهران - ریاض وزیر خارجه کشورمان در بیروت خاطرنشان کرده است که گفتوگوهای دو کشور در مسیر مناسبی در حرکت است؛ اما برای ازسرگیری روابط دیپلماتیک بین دو قدرت منطقهای همچنان به زمان نیاز داریم. به گفته او رایزنیهای ایران و عربستان به نتایج و توافقاتی منجر شده که به مذاکرات بیشتر احتیاج دارد و دو کشور هر زمان که لازم بدانند توافقات بهعملآمده را اجرا میکنند.
سفر آقای امیرعبداللهیان به لبنان مصادف با تمدید موضع عربستان در قبال لبنان مبتنی بر قطع کمکهای مالی و اعتباری به این کشور بود و با وجود تلاشهای آقای امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، در گفتوگوی تلفنی با محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، درباره این موضوع، با این پاسخ روبهرو بوده که تا زمانی که لبنان تحت نفوذ حزبالله قرار دارد، سیاست ریاض در قبال این کشور تغییر نخواهد کرد. قرار است در آینده نزدیک رئیسجمهور فرانسه برای انجام یک سفر رسمی عازم ریاض شود و به همین منظور بهتازگی آقای ژان ایو لودریان، وزیر امور خارجه فرانسه، بههمراه رئیس سرویس خارجی این کشور به عربستان رفته تا مقدمات سفر آقای مکرون را فراهم آورد؛ بنابراین به نظر میرسد نوع تعامل و حضور جمهوری اسلامی ایران در لبنان و نقشآفرینی حزبالله در روند تحولات داخلی و منطقهای آن کشور از جمله موضوعاتی باشد که مقامات ریاض خواستار روشنشدن تکلیف آن در صحنه مناسبات منطقهای ایران و عربستان هستند و به هر میزان که بتوان در هدایت و تعادلبخشی با این دیدگاه ریاض در قبال حزبالله که تأثیرات خود را در روند تحولات یمن نیز خواهد داشت حرکت کرد، اثرات مستقیمی در
تسریع و دستیابی به منافع ناشی از کاهش تنشها با ریاض، بر جای خواهد گذارد.
بالاخره محور سومی که در تحولات لبنان از منظر دیپلماسی جمهوری اسلامی ایران از اهمیت خاصی برخوردار است، توجه به نقش و نفوذ فرانسه و ارتباطات پاریس - تهران برای تأثیرگذاری در اوضاع لبنان است که در گذشته نیز به دفعات اتفاق افتاده و در آخرین نمونه آن نیز تشکیل دولت فعلی لبنان است که به اذعان بسیاری از آگاهان منطقهای سرانجام در نتیجه تعاملات ایران و فرانسه تحقق یافته است. با توجه به مناسبات نسبتا متفاوت پاریس - ریاض و تعاملات این دو کشور در موضوعات منطقهای و بهویژه تحولات لبنان که نمونه بارز آن در حل مناقشه سعد حریری، نخستوزیر وقت لبنان، در سفر به ریاض با دولت عربستان توسط امانوئل مکرون صورت گرفت و تمایل فزاینده فرانسه برای نقشآفرینی در منطقه خاورمیانه، پس از کاهش حضور ایالات متحده و تأثیراتی که فرانسه بهعنوان یکی از اعضای مؤثر موافقتنامه هستهای در شرایط فعلی میتواند داشته باشد، به نظر میرسد تعاملات سهجانبه پاریس - تهران - ریاض در چارچوب اهداف تعریفشدهای که منافع هر سه طرف را در بهرهمندی از صلح و ثبات منطقهای تأمین کند، از جمله توجهاتی است که غفلت در آن، زمان را به سود تعارضات و تداوم تنشها و
ناملایمات منطقهای و اثرات سوء و بیچونوچرایی که بر اوضاع اقتصادی کشور میگذارد، سوق میدهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.