آرزوها و هراسهای زندگی مدرن
شرق: ژوئل اگلوف از داستاننویسان امروز فرانسوی است که با همان اولین رمانش توانست خودش را بهعنوان نویسندهای قابلتوجه معرفی کند. اگلوف در سال 1970 در موزل، ناحیهای مرزی در شرق فرانسه که فرهنگی فرانسوی-آلمانی دارد متولد شد. اولین رمان او با عنوان «ادموند گانگلیون و پسر» در سال 1999 منتشر شد و توانست جایزه الن فورنیه را کسب کند. این رمان با ترجمه اصغر نوری در نشر افق منتشر شده و اخیرا به چاپ دوم رسیده است. نوری در یادداشت ابتدایی کتاب به این نکته اشاره میکند که اگلوف با همین اولین رمانش دنیایی عجیب را به تصویر درآورد که در آن طنز و موقعیت ابسورد شانهبهشانه هم حرکت میکنند و به شاعرانگی میرسند.
البته اگلوف فقط بهعنوان داستاننویس شناخته نمیشود. درواقع او در آغاز جوانیاش به پاریس رفت و در آنجا در رشته سینما تحصیل کرد. پس از پایان درسش در مدرسه سینمایی، مدتی در کارهای سمعی بصری مشغول به کار شد. از گرافیک و دستیاری صدا و تصویر گرفته تا دستیار کارگردانی و درنهایت هم فیلمنامهنویسی. او در نوشتن چند فیلمنامه همکاری داشته و چند فیلمنامه نیز برای فیلم کوتاه و یک فیلمنامه بلند نوشته است. اگلوف البته در سینما باقی نماند. خودش گفته این دوره مانند جنگی تمامعیار برای ورود به سینمای حرفهای بود که البته ترجیح داد ترکش کند و راهی دیگر در پیش بگیرد. اما اگلوف بازگشتی دیگر به سینما داشته است. او در سال 2010 به سینما برگشت و اینبار تجربهای موفقیتآمیز داشت. کارگردانی فرانسوی با نام ژرار پوتونیه، تصمیم گرفت فیلمی براساس «ادموند گانگلیون و پسر» بسازد و فیلمنامه این اثر با همکاری خود اگلوف نوشته شد. فیلم اگرچه تفاوتهای زیادی با رمان داشت، اما رد اگلوف آشکارا در آن دیده میشود. دیالوگهای فیلم را اگلوف نوشت و طنز خاص او در آنها مشهود است.
اصغر نوری در بخشی از یادداشت ابتدایی کتاب، نوشته که «منتقدان ادبی، از همان رمان اول، طنز ژوئل اگلوف و غرابت دنیای داستانی او را با آثار دو نویسنده بزرگ فرانسه در قرن بیستم، مارسل امه و بوریس ویان مقایسه کردند و بعدها، منتقدان دیگری ردپای نویسندههایی مانند بکت و کافکا را در آثار او دیدند. از طرف دیگر، علاقهمندان سینما فضای رمانهای اگلوف را یادآور آثار فیلمسازهایی مثل ژاک تاتی، وودی آلن و برادران کوئن میدانستند. اگلوف گرچه تأثیرپذیری از این نامها را رد نمیکرد و حتی بعضیشان را بهطور مستقیم تأیید میکرد، اما با کتابهای بعدیاش نشان داد که شبیه هیچکس نیست».
«آفتابگیرها»، «آنچه اینجا نشسته روی زمین انجام میدهم» و «منگی» عناوین برخی دیگر از رمانهای اگلوف هستند که این آخری او را به نویسندهای جهانی تبدیل کرد. آنطورکه نوری اشاره کرده، رمان «منگی» در سال 2005 برنده جایزه لیور انتر شد و خیلی زود به چند زبان اروپایی ترجمه شد. کشتارگاه و فضای اکسپرسیونیستی اطرافش، راوی بینامی که با مادربزرگ بدخلقش زندگی میکند و مه غلیظ و ابدی که بر فضای رمان حاکم است، آشناترین مؤلفههای جهان داستانی اگلوف است که در این رمان دیده میشوند.
در بخشی از رمان «ادموند گانگلیون و پسر» میخوانیم: «به زحمت بیست دقیقه میشد که میراندند و به همان زودی، دشت به نظرشان متفاوت میآمد. هیچوقت تا آنجا نیامده بودند، به همین دلیل ساده که هیچوقت کاری آنجا نداشتند. شاید بر حسب تصادف از آنجا رد شده بودند، وقتی داشتند جای دیگری میرفتند، اما نه اینکه بخواهند به خود آنجا بروند. تازه، کدام جای دیگر؟ در این مسیر، فقط برئو بود و گهگاه، یک چهارراه که اگر به تابلوهاش اعتماد میکردی، کورهراهها میبردت به ناکجاآبادهایی با اسمهای عجیبوغریب، نه چیز دیگر. از وقتی راه افتاده بودند، مولو چندبار خواسته بود سر صحبت را باز کند، اما به جایی نرسیده بود. ژرژ کم حرف میزد؛ کمترین حالت ممکن. کمی از سر خستگی، اما بیشتر از سر صرفهجویی. میترسید حرفها دوباره درنیایند، مثل دندانها، با علم به اینکه اگر بچهها غلط حرف میزنند، از اینروست که هنوز کلمههای شیریشان را دارند. او که هزار بار با سکوت و بیحرفی مردهها مواجه شده بود، دستآخر دریافته بود بین پرحرفی و مرگ، رابطه علت و معلول منحطی وجود دارد. به این نتیجه رسیده بود برای عقبانداختن لحظهای که کلمات روی لبها میخشکند،
بهتر است کم حرف بزند، البته تا جای ممکن، خلاصه کند، بهاینترتیب، آدم همیشه چیزی برای گفتن دارد، و تا چیزی برای گفتن دارد، نمیمیرد». مترجم رمان، در پایان کتاب گفتوگویی با اگلوف را هم ترجمه کرده که میتواند به شناخت بهتر نویسنده و جهان داستانیاش کمک کند. اگلوف در این گفتوگو، درباره سبک داستاننویسیاش، شخصیتهای آثارش و برخی مضامین مطرحشده در رمانهایش صحبت کرده است. او در پاسخ به پرسشی درباره جهان بیمعنا شده شخصیتهای داستانیاش میگوید: «...شخصیتهای من همیشه آدمهایی هستند که انگار با منجنیق به ناکجاآباد پرت شدهاند و تلاش میکنند راهی برای خروج یا دستکم دلیلی برای بودن پپدا کنند... دنبال جوابی میگردند، هرچند به بیهودگی سؤال، اما چیزی پیدا نمیکنند چون من جوابی آنجا نمیگذارم».
ژان پل دوبوآ از دیگر نویسندگان امروزی ادبیات فرانسه است که در سال 1950 در شهر تولوز متولد شد. اصغر نوری مدتی پیش رمانی از او با عنوان «شوخی میکنید مسیوتانر» را به فارسی برگردانده بود که چاپ دوم آن بهتازگی در نشر افق منتشر شده است. نوری در این کتاب هم مقدمهای درباره نویسنده نوشته و در آن مروری مختصر بر آثار و سبک داستاننویسیاش داشته است.
ژان پل دوبوآ که در رشته جامعهشناسی تحصیل کرده، ابتدا بهعنوان روزنامهنگار مشغول به کار میشود و در حوزههای مختلف برای نشریات مقاله و گزارش مینویسد. او اولین رمانش را با عنوان «گزارش روانکاوانه یک حس آشفته» در سال 1984 منتشر کرد. از آن پس تا امروز، او بیش از هجده رمان و دو مجموعه داستان و چند کتاب نظری نوشته است. آثار مختلف با اقبال خوانندگان روبهرو شده و همچنین تعدادی از آنها جوایزی هم به دست آوردهاند. مترجم در بخشی از یادداشتش، به نویسندگانی اشاره کرده که دوبوآ از آنها تأثیر گرفته است: جان فانته، کورمک مککارتی، فیلیپ راث، چارلز بوکوفسکی، جیم هریسون و بهویژه جان آپدایک که او را استاد خود نامیده است. نثر ساده و طنزی که اغلب گزنده است، از ویژگیهای مشترک آثار دوبوآ است. شخصیتهای داستانهای دوبوآ آدمهایی تنها هستند و البته آنطورکه نوری نوشته، تنهایی آنها با تنهایی نویسنده متفاوت است. «تنهایی شخصیتهای اصلی او، تنهایی پرهیاهویی است که هر لحظهاش آبستن حوادثی ابزورد، خندهدار و گاهی ناگوار است. درواقع، شخصیتهای رمانهای دوبوآ آدمهای ساده و عزلتجوییاند که زندگی راحتشان نمیگذارد و عملا نمیتوانند
تنهایی خودخواستهشان را بهراحتی تجربه کنند. زندگی زوجهای رمانهای دوبوآ هم اغلب رو به زوال است. عشق همیشه جایش را به یک زندگی مشترک پرمشقت و یأسآور میدهد که در آن، هرکس بهتدریج از دیگری دور میشود و دوباره به تنهایی پناه میبرد».
ژان پل دوبوآ در آثارش زندگی انسان مدرن با آرزوها و هراسهایش را به تصویر میکشد و ظواهر جهان مدرن در آثارش بهوضوح دیده میشود. شهر و فضاهای شهری و مکانهای عمومی در آثار او حضوری پررنگ دارند و حتی شهر بهعنوان یک شخصیت در برخی داستانهایش مطرح هستند.
آنطور که مترجم نوشته، در «شوخی میکنید مسیوتانر» خانه به مثابه شهر ظاهر میشود. شهری که به گذشته تعلق دارد و برای راوی بیگانه است و در طول داستان محل گذر بیگانگان میشود. راوی این رمان شباهت زیادی به نویسنده دارد. او خانهای اشرافی و قدیمی را به ارث برده و میخواهد پس از بازسازی در آن ساکن شود. برای بازسازی خانه، از کارگران و نیروهای مهاجر و خارجی استفاده میکند و همین امر به حس بیگانگی و غریبگی دامن میزند: «شوخی میکنید مسیوتانر لایهای ظاهری دارد که عبارت است از بازسازی پرماجرا و دردسرساز یک ملک اشرافی که از قواعد ژانر طنز سیاه پیروی میکند. شخصیت اصلی رمان بداقبالیها و مصیبتهای زیادی را از سر میگذراند، اما همه این موقعیتها میتواند برای ما خندهدار باشد یا همزمان خندهدار و اشکآور. دوبوآ یکی از اساتید مسلم این ژانر است و قبلا آثار موفق زیادی در این ژانر نوشته است. اما مثل دیگر آثار این نویسنده، در این کتاب هم در میان شوخی و طنز، ایدهای بسیار جدی نمایان میشود؛ رابطه انسان با مکان... در بسیاری از آثار ژان پل دوبوآ شهر به مثابه یک شخصیت ظاهر میشود و تأثیری مستقیم و عمیق روی ماهیت شخصیتها،
کنشهای آنها و شکلگیری موقعیت داستانی میگذارد. دوبوآ در این رمان به ظاهر زندگینامه، شهر را به واحد کوچکتری -خانه- تبدیل میکند تا به این موضوع بپردازد که ما مکان زندگیمان را بهطور موقت اشغال میکنیم و در موارد بسیار کمی از طرف این مکان پذیرفته میشویم. مالکیت مکان امری ساختگی و ظاهری است و فقط میتوان در یک محیط احساس راحتی کرد و به آن خانه من گفت که طی زمان، یک عشق مبهم بین مکان و کسی که در آن ساکن است برقرار شود».
مترجم اثر میگوید چالش اصلی او در ترجمه این رمان، زبان و لحن آن بوده است. زبان راوی، زبانی با دو ویژگی متفاوت است و از یکسو نزدیک به زبان گفتار است و از سوی دیگر لحنی فاضلمآبانه و کنایهآمیز دارد. در بخشی از رمان میخوانیم: «همه رفتند. تا آمدن دیگر صنعتگران، چند روزی من و خانه رودررو بودیم. به تنهایی کار میکردم. گاهی وقتها، ضربههای چکشم طوری توی ساختمان طنین میانداخت که انگار در یک کاتدرآل. توی اتاقهای ویران از سیل، موجی از بوی گلولای و کپک، گیاه و قارچ موج میزد. انگار چوبها، تختهها و گچها زیر قشری از عصارهای شور تخمیر میشدند که به آرامی داشت خشک میشد. تمام سعیام را میکردم که همهجا را تمیز کنم، ولی حجم کار خیلی زیاد بود. خودم را هلاک میکردم و آخر روز، حس ناخوشایندی داشتم که کار جلو نرفته است. حالا این فکر به جانم افتاده بود که خانه دارد امتحانم میکند».
شرق: ژوئل اگلوف از داستاننویسان امروز فرانسوی است که با همان اولین رمانش توانست خودش را بهعنوان نویسندهای قابلتوجه معرفی کند. اگلوف در سال 1970 در موزل، ناحیهای مرزی در شرق فرانسه که فرهنگی فرانسوی-آلمانی دارد متولد شد. اولین رمان او با عنوان «ادموند گانگلیون و پسر» در سال 1999 منتشر شد و توانست جایزه الن فورنیه را کسب کند. این رمان با ترجمه اصغر نوری در نشر افق منتشر شده و اخیرا به چاپ دوم رسیده است. نوری در یادداشت ابتدایی کتاب به این نکته اشاره میکند که اگلوف با همین اولین رمانش دنیایی عجیب را به تصویر درآورد که در آن طنز و موقعیت ابسورد شانهبهشانه هم حرکت میکنند و به شاعرانگی میرسند.
البته اگلوف فقط بهعنوان داستاننویس شناخته نمیشود. درواقع او در آغاز جوانیاش به پاریس رفت و در آنجا در رشته سینما تحصیل کرد. پس از پایان درسش در مدرسه سینمایی، مدتی در کارهای سمعی بصری مشغول به کار شد. از گرافیک و دستیاری صدا و تصویر گرفته تا دستیار کارگردانی و درنهایت هم فیلمنامهنویسی. او در نوشتن چند فیلمنامه همکاری داشته و چند فیلمنامه نیز برای فیلم کوتاه و یک فیلمنامه بلند نوشته است. اگلوف البته در سینما باقی نماند. خودش گفته این دوره مانند جنگی تمامعیار برای ورود به سینمای حرفهای بود که البته ترجیح داد ترکش کند و راهی دیگر در پیش بگیرد. اما اگلوف بازگشتی دیگر به سینما داشته است. او در سال 2010 به سینما برگشت و اینبار تجربهای موفقیتآمیز داشت. کارگردانی فرانسوی با نام ژرار پوتونیه، تصمیم گرفت فیلمی براساس «ادموند گانگلیون و پسر» بسازد و فیلمنامه این اثر با همکاری خود اگلوف نوشته شد. فیلم اگرچه تفاوتهای زیادی با رمان داشت، اما رد اگلوف آشکارا در آن دیده میشود. دیالوگهای فیلم را اگلوف نوشت و طنز خاص او در آنها مشهود است.
اصغر نوری در بخشی از یادداشت ابتدایی کتاب، نوشته که «منتقدان ادبی، از همان رمان اول، طنز ژوئل اگلوف و غرابت دنیای داستانی او را با آثار دو نویسنده بزرگ فرانسه در قرن بیستم، مارسل امه و بوریس ویان مقایسه کردند و بعدها، منتقدان دیگری ردپای نویسندههایی مانند بکت و کافکا را در آثار او دیدند. از طرف دیگر، علاقهمندان سینما فضای رمانهای اگلوف را یادآور آثار فیلمسازهایی مثل ژاک تاتی، وودی آلن و برادران کوئن میدانستند. اگلوف گرچه تأثیرپذیری از این نامها را رد نمیکرد و حتی بعضیشان را بهطور مستقیم تأیید میکرد، اما با کتابهای بعدیاش نشان داد که شبیه هیچکس نیست».
«آفتابگیرها»، «آنچه اینجا نشسته روی زمین انجام میدهم» و «منگی» عناوین برخی دیگر از رمانهای اگلوف هستند که این آخری او را به نویسندهای جهانی تبدیل کرد. آنطورکه نوری اشاره کرده، رمان «منگی» در سال 2005 برنده جایزه لیور انتر شد و خیلی زود به چند زبان اروپایی ترجمه شد. کشتارگاه و فضای اکسپرسیونیستی اطرافش، راوی بینامی که با مادربزرگ بدخلقش زندگی میکند و مه غلیظ و ابدی که بر فضای رمان حاکم است، آشناترین مؤلفههای جهان داستانی اگلوف است که در این رمان دیده میشوند.
در بخشی از رمان «ادموند گانگلیون و پسر» میخوانیم: «به زحمت بیست دقیقه میشد که میراندند و به همان زودی، دشت به نظرشان متفاوت میآمد. هیچوقت تا آنجا نیامده بودند، به همین دلیل ساده که هیچوقت کاری آنجا نداشتند. شاید بر حسب تصادف از آنجا رد شده بودند، وقتی داشتند جای دیگری میرفتند، اما نه اینکه بخواهند به خود آنجا بروند. تازه، کدام جای دیگر؟ در این مسیر، فقط برئو بود و گهگاه، یک چهارراه که اگر به تابلوهاش اعتماد میکردی، کورهراهها میبردت به ناکجاآبادهایی با اسمهای عجیبوغریب، نه چیز دیگر. از وقتی راه افتاده بودند، مولو چندبار خواسته بود سر صحبت را باز کند، اما به جایی نرسیده بود. ژرژ کم حرف میزد؛ کمترین حالت ممکن. کمی از سر خستگی، اما بیشتر از سر صرفهجویی. میترسید حرفها دوباره درنیایند، مثل دندانها، با علم به اینکه اگر بچهها غلط حرف میزنند، از اینروست که هنوز کلمههای شیریشان را دارند. او که هزار بار با سکوت و بیحرفی مردهها مواجه شده بود، دستآخر دریافته بود بین پرحرفی و مرگ، رابطه علت و معلول منحطی وجود دارد. به این نتیجه رسیده بود برای عقبانداختن لحظهای که کلمات روی لبها میخشکند،
بهتر است کم حرف بزند، البته تا جای ممکن، خلاصه کند، بهاینترتیب، آدم همیشه چیزی برای گفتن دارد، و تا چیزی برای گفتن دارد، نمیمیرد». مترجم رمان، در پایان کتاب گفتوگویی با اگلوف را هم ترجمه کرده که میتواند به شناخت بهتر نویسنده و جهان داستانیاش کمک کند. اگلوف در این گفتوگو، درباره سبک داستاننویسیاش، شخصیتهای آثارش و برخی مضامین مطرحشده در رمانهایش صحبت کرده است. او در پاسخ به پرسشی درباره جهان بیمعنا شده شخصیتهای داستانیاش میگوید: «...شخصیتهای من همیشه آدمهایی هستند که انگار با منجنیق به ناکجاآباد پرت شدهاند و تلاش میکنند راهی برای خروج یا دستکم دلیلی برای بودن پپدا کنند... دنبال جوابی میگردند، هرچند به بیهودگی سؤال، اما چیزی پیدا نمیکنند چون من جوابی آنجا نمیگذارم».
ژان پل دوبوآ از دیگر نویسندگان امروزی ادبیات فرانسه است که در سال 1950 در شهر تولوز متولد شد. اصغر نوری مدتی پیش رمانی از او با عنوان «شوخی میکنید مسیوتانر» را به فارسی برگردانده بود که چاپ دوم آن بهتازگی در نشر افق منتشر شده است. نوری در این کتاب هم مقدمهای درباره نویسنده نوشته و در آن مروری مختصر بر آثار و سبک داستاننویسیاش داشته است.
ژان پل دوبوآ که در رشته جامعهشناسی تحصیل کرده، ابتدا بهعنوان روزنامهنگار مشغول به کار میشود و در حوزههای مختلف برای نشریات مقاله و گزارش مینویسد. او اولین رمانش را با عنوان «گزارش روانکاوانه یک حس آشفته» در سال 1984 منتشر کرد. از آن پس تا امروز، او بیش از هجده رمان و دو مجموعه داستان و چند کتاب نظری نوشته است. آثار مختلف با اقبال خوانندگان روبهرو شده و همچنین تعدادی از آنها جوایزی هم به دست آوردهاند. مترجم در بخشی از یادداشتش، به نویسندگانی اشاره کرده که دوبوآ از آنها تأثیر گرفته است: جان فانته، کورمک مککارتی، فیلیپ راث، چارلز بوکوفسکی، جیم هریسون و بهویژه جان آپدایک که او را استاد خود نامیده است. نثر ساده و طنزی که اغلب گزنده است، از ویژگیهای مشترک آثار دوبوآ است. شخصیتهای داستانهای دوبوآ آدمهایی تنها هستند و البته آنطورکه نوری نوشته، تنهایی آنها با تنهایی نویسنده متفاوت است. «تنهایی شخصیتهای اصلی او، تنهایی پرهیاهویی است که هر لحظهاش آبستن حوادثی ابزورد، خندهدار و گاهی ناگوار است. درواقع، شخصیتهای رمانهای دوبوآ آدمهای ساده و عزلتجوییاند که زندگی راحتشان نمیگذارد و عملا نمیتوانند
تنهایی خودخواستهشان را بهراحتی تجربه کنند. زندگی زوجهای رمانهای دوبوآ هم اغلب رو به زوال است. عشق همیشه جایش را به یک زندگی مشترک پرمشقت و یأسآور میدهد که در آن، هرکس بهتدریج از دیگری دور میشود و دوباره به تنهایی پناه میبرد».
ژان پل دوبوآ در آثارش زندگی انسان مدرن با آرزوها و هراسهایش را به تصویر میکشد و ظواهر جهان مدرن در آثارش بهوضوح دیده میشود. شهر و فضاهای شهری و مکانهای عمومی در آثار او حضوری پررنگ دارند و حتی شهر بهعنوان یک شخصیت در برخی داستانهایش مطرح هستند.
آنطور که مترجم نوشته، در «شوخی میکنید مسیوتانر» خانه به مثابه شهر ظاهر میشود. شهری که به گذشته تعلق دارد و برای راوی بیگانه است و در طول داستان محل گذر بیگانگان میشود. راوی این رمان شباهت زیادی به نویسنده دارد. او خانهای اشرافی و قدیمی را به ارث برده و میخواهد پس از بازسازی در آن ساکن شود. برای بازسازی خانه، از کارگران و نیروهای مهاجر و خارجی استفاده میکند و همین امر به حس بیگانگی و غریبگی دامن میزند: «شوخی میکنید مسیوتانر لایهای ظاهری دارد که عبارت است از بازسازی پرماجرا و دردسرساز یک ملک اشرافی که از قواعد ژانر طنز سیاه پیروی میکند. شخصیت اصلی رمان بداقبالیها و مصیبتهای زیادی را از سر میگذراند، اما همه این موقعیتها میتواند برای ما خندهدار باشد یا همزمان خندهدار و اشکآور. دوبوآ یکی از اساتید مسلم این ژانر است و قبلا آثار موفق زیادی در این ژانر نوشته است. اما مثل دیگر آثار این نویسنده، در این کتاب هم در میان شوخی و طنز، ایدهای بسیار جدی نمایان میشود؛ رابطه انسان با مکان... در بسیاری از آثار ژان پل دوبوآ شهر به مثابه یک شخصیت ظاهر میشود و تأثیری مستقیم و عمیق روی ماهیت شخصیتها،
کنشهای آنها و شکلگیری موقعیت داستانی میگذارد. دوبوآ در این رمان به ظاهر زندگینامه، شهر را به واحد کوچکتری -خانه- تبدیل میکند تا به این موضوع بپردازد که ما مکان زندگیمان را بهطور موقت اشغال میکنیم و در موارد بسیار کمی از طرف این مکان پذیرفته میشویم. مالکیت مکان امری ساختگی و ظاهری است و فقط میتوان در یک محیط احساس راحتی کرد و به آن خانه من گفت که طی زمان، یک عشق مبهم بین مکان و کسی که در آن ساکن است برقرار شود».
مترجم اثر میگوید چالش اصلی او در ترجمه این رمان، زبان و لحن آن بوده است. زبان راوی، زبانی با دو ویژگی متفاوت است و از یکسو نزدیک به زبان گفتار است و از سوی دیگر لحنی فاضلمآبانه و کنایهآمیز دارد. در بخشی از رمان میخوانیم: «همه رفتند. تا آمدن دیگر صنعتگران، چند روزی من و خانه رودررو بودیم. به تنهایی کار میکردم. گاهی وقتها، ضربههای چکشم طوری توی ساختمان طنین میانداخت که انگار در یک کاتدرآل. توی اتاقهای ویران از سیل، موجی از بوی گلولای و کپک، گیاه و قارچ موج میزد. انگار چوبها، تختهها و گچها زیر قشری از عصارهای شور تخمیر میشدند که به آرامی داشت خشک میشد. تمام سعیام را میکردم که همهجا را تمیز کنم، ولی حجم کار خیلی زیاد بود. خودم را هلاک میکردم و آخر روز، حس ناخوشایندی داشتم که کار جلو نرفته است. حالا این فکر به جانم افتاده بود که خانه دارد امتحانم میکند».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.