شاهکاری از ژول ورن
شرق: «در میانه جنگهای داخلی شورشی آمریکا، باشگاهی جدید و پرنفوذ در شهر بالتیمور ایالت مریلند پایهگذاری شد. بهخوبی مشخص بود که ولع برای محصولات و ادوات جنگی با چه شدتی میان گروههای صاحبان کشتیها، مغازهدارها و مکانیکها شکل میگرفت. سوداگران و تاجران ساده از پشت پیشخان دکانهاشان بیرون میآمدند تا به سروان، سرهنگ و تیمسارهای یکشبه تبدیل شوند، آنهم بدون اینکه حتی یک ساعت در آکادمی نظامی آمریکا در وستپوینت تحصیل کرده باشند»؛ این آغاز رمان «از زمین تا ماه» ژول ورن است که با ترجمه ثمین نبیپور در نشر افق منتشر شده است.
ژول ورن از مشهورترین نویسندگان کلاسیک فرانسوی است و آثارش ازجمله پرفروشترین آثار ادبیات جهانی است و او را جزء سه نویسندهای میدانند که تاکنون آثارشان به بیشترین زبانهای دنیا ترجمه شده است. ژول ورن در سال 1828 متولد شد و در سال 1905 از دنیا رفت. او بهعنوان نویسنده، شاعر و نمایشنامهنویس شناخته میشود و شهرتش را بیش از هر چیز مدیون داستانهای ماجراجویی و رمانهایی است که در ژانر ادبیات علمی-تخیلی دستهبندی میشوند. ژول ورن را پدر داستانهای علمی-تخیلی مینامند.
ژول ورن در ایران هم از دههها پیش شناخته میشود و نامی آشنا حتی برای کتابخوانان غیرحرفهایتر به شمار میرود. اغلب آثار مشهور ژول ورن در سالهای مختلف در قطع و اندازههای گوناگون به چاپ رسیدهاند و بهجز این، اقتباسهای زیادی هم از رمانهای او در قالب فیلم، سریال و انیمیشن صورت گرفته و در ایران هم پخش شدهاند. سابقه ترجمه اثری از ژول ورن به دههها پیش بازمیگردد. در دوره ناصرالدینشاه و همزمان با آغاز نهضت ترجمه از آثار ادبی و غیرادبی اروپایی، اثری از ژول ورن هم به فارسی برگردانده شد. در واقع این اُوانسخان، ملقب به مساعدالسلطنه بود که نخستینبار اثری از ژول ورن را به فارسی ترجمه کرد. این اثر «میشل استروگوف» بود که یکی از مشهورترین آثار ژول ورن است. یکی از رمانهای ژول ورن هم توسط محمدحسین فروغی (ذُکاءالملک اول) ترجمه شده و این رمان هم یکی از رمانهای مشهور او یعنی «دور دنیا در هشتاد روز» است که بر اساس آن فیلم و سریال هم ساخته شده و یک اقتباس انیمیشنی آن هم در اوایل دهه هفتاد از تلویزیون ایران پخش شد. فروغی این رمان را با عنوان «سفر هشتادروزه دور دنیا» ترجمه کرده بود. جالب اینکه ژول ورن در یکی از
رمانهای ایرانی، یعنی «سوءقصد به ذات همایونی» رضا جولایی نیز حضوری گذرا دارد؛ به این صورت که در جایی از این رمان یکی از شخصیتهای داستان در بلوار سنمیشل پاریس ژول ورن را میبیند.
رمان «از زمین تا ماه»، آنطور که از عنوانش هم برمیآید، به آرزویی قدیمی برمیگردد و آن سفر انسان به ماه است. آنطور در خود کتاب هم توضیح داده شده، این رمان درباره جاهطلبی انسان و آرزویش برای سفر به تنها قمر کره زمین است. این اثر، جلد اول از دوگانهای است که بعدها با عنوان «سفر به ماه» مشهور شد. جلد دیگر این دوگانه که آن نیز در آینده در نشر افق منتشر میشود، «سفری به دور ماه» نام دارد.
«از زمین تا ماه» در سال 1856 نوشته شد و به مسیری مستقیم به طول نودوهفت ساعت و بیست دقیقه مربوط است. کتاب دوم، یعنی «سفری به دور ماه»، پنج سال پس از انتشار کتاب اول نوشته شد. از این دو اثر نسخههای متعددی تاکنون منتشر شده که برخی نسخهها خلاصهای از متنهای اصلی هستند اما ترجمهای که بهتازگی منتشر شده، متن کامل اثر است که با نسخه فرانسوی تطبیق داده شده است. در بخشی دیگر از این رمان میخوانیم: «تصمیمات و تصویبات حاصله در آخرین جلسه، تأثیراتی جدی بر افراد خارج از آن جمع گذاشت. مردمان بزدل و کوتهفکر از تصور شلیک پرتابهای با وزن نُه تن به فضا ترسیدند. سؤالشان این بود که چه توپی ممکن است بتواند جسمی با این وزن را با سرعت اولیهِ بالا پرتاب کند. دقایقی از دومین جلسه کمیته به یافتن پاسخهایی دقیق به پرسشهایی از این قبیل سپری شد. شب بعد، بحثها و جدلها دوباره از سر گرفته شد. باربیکن بدون هیچ مقدمهچینی گفت: همکاران عزیز من، مسئلهای که اکنون پیشروی ماست، مقوله ساخت موتور یا توپی است که پرتاب را به عهده دارد؛ طول آن، جنسش و البته، وزن آن. این احتمال وجود دارد که سرانجام مجبور باشیم ابعادی عظیم برای آن در
نظر بگیریم؛ اما در این مسیر با هر دشواری و مانعی که روبهرو شویم، نبوغ مکانیکی و مهندسی ما درجا، بر آنها فائق خواهد آمد...».
شرق: «در میانه جنگهای داخلی شورشی آمریکا، باشگاهی جدید و پرنفوذ در شهر بالتیمور ایالت مریلند پایهگذاری شد. بهخوبی مشخص بود که ولع برای محصولات و ادوات جنگی با چه شدتی میان گروههای صاحبان کشتیها، مغازهدارها و مکانیکها شکل میگرفت. سوداگران و تاجران ساده از پشت پیشخان دکانهاشان بیرون میآمدند تا به سروان، سرهنگ و تیمسارهای یکشبه تبدیل شوند، آنهم بدون اینکه حتی یک ساعت در آکادمی نظامی آمریکا در وستپوینت تحصیل کرده باشند»؛ این آغاز رمان «از زمین تا ماه» ژول ورن است که با ترجمه ثمین نبیپور در نشر افق منتشر شده است.
ژول ورن از مشهورترین نویسندگان کلاسیک فرانسوی است و آثارش ازجمله پرفروشترین آثار ادبیات جهانی است و او را جزء سه نویسندهای میدانند که تاکنون آثارشان به بیشترین زبانهای دنیا ترجمه شده است. ژول ورن در سال 1828 متولد شد و در سال 1905 از دنیا رفت. او بهعنوان نویسنده، شاعر و نمایشنامهنویس شناخته میشود و شهرتش را بیش از هر چیز مدیون داستانهای ماجراجویی و رمانهایی است که در ژانر ادبیات علمی-تخیلی دستهبندی میشوند. ژول ورن را پدر داستانهای علمی-تخیلی مینامند.
ژول ورن در ایران هم از دههها پیش شناخته میشود و نامی آشنا حتی برای کتابخوانان غیرحرفهایتر به شمار میرود. اغلب آثار مشهور ژول ورن در سالهای مختلف در قطع و اندازههای گوناگون به چاپ رسیدهاند و بهجز این، اقتباسهای زیادی هم از رمانهای او در قالب فیلم، سریال و انیمیشن صورت گرفته و در ایران هم پخش شدهاند. سابقه ترجمه اثری از ژول ورن به دههها پیش بازمیگردد. در دوره ناصرالدینشاه و همزمان با آغاز نهضت ترجمه از آثار ادبی و غیرادبی اروپایی، اثری از ژول ورن هم به فارسی برگردانده شد. در واقع این اُوانسخان، ملقب به مساعدالسلطنه بود که نخستینبار اثری از ژول ورن را به فارسی ترجمه کرد. این اثر «میشل استروگوف» بود که یکی از مشهورترین آثار ژول ورن است. یکی از رمانهای ژول ورن هم توسط محمدحسین فروغی (ذُکاءالملک اول) ترجمه شده و این رمان هم یکی از رمانهای مشهور او یعنی «دور دنیا در هشتاد روز» است که بر اساس آن فیلم و سریال هم ساخته شده و یک اقتباس انیمیشنی آن هم در اوایل دهه هفتاد از تلویزیون ایران پخش شد. فروغی این رمان را با عنوان «سفر هشتادروزه دور دنیا» ترجمه کرده بود. جالب اینکه ژول ورن در یکی از
رمانهای ایرانی، یعنی «سوءقصد به ذات همایونی» رضا جولایی نیز حضوری گذرا دارد؛ به این صورت که در جایی از این رمان یکی از شخصیتهای داستان در بلوار سنمیشل پاریس ژول ورن را میبیند.
رمان «از زمین تا ماه»، آنطور که از عنوانش هم برمیآید، به آرزویی قدیمی برمیگردد و آن سفر انسان به ماه است. آنطور در خود کتاب هم توضیح داده شده، این رمان درباره جاهطلبی انسان و آرزویش برای سفر به تنها قمر کره زمین است. این اثر، جلد اول از دوگانهای است که بعدها با عنوان «سفر به ماه» مشهور شد. جلد دیگر این دوگانه که آن نیز در آینده در نشر افق منتشر میشود، «سفری به دور ماه» نام دارد.
«از زمین تا ماه» در سال 1856 نوشته شد و به مسیری مستقیم به طول نودوهفت ساعت و بیست دقیقه مربوط است. کتاب دوم، یعنی «سفری به دور ماه»، پنج سال پس از انتشار کتاب اول نوشته شد. از این دو اثر نسخههای متعددی تاکنون منتشر شده که برخی نسخهها خلاصهای از متنهای اصلی هستند اما ترجمهای که بهتازگی منتشر شده، متن کامل اثر است که با نسخه فرانسوی تطبیق داده شده است. در بخشی دیگر از این رمان میخوانیم: «تصمیمات و تصویبات حاصله در آخرین جلسه، تأثیراتی جدی بر افراد خارج از آن جمع گذاشت. مردمان بزدل و کوتهفکر از تصور شلیک پرتابهای با وزن نُه تن به فضا ترسیدند. سؤالشان این بود که چه توپی ممکن است بتواند جسمی با این وزن را با سرعت اولیهِ بالا پرتاب کند. دقایقی از دومین جلسه کمیته به یافتن پاسخهایی دقیق به پرسشهایی از این قبیل سپری شد. شب بعد، بحثها و جدلها دوباره از سر گرفته شد. باربیکن بدون هیچ مقدمهچینی گفت: همکاران عزیز من، مسئلهای که اکنون پیشروی ماست، مقوله ساخت موتور یا توپی است که پرتاب را به عهده دارد؛ طول آن، جنسش و البته، وزن آن. این احتمال وجود دارد که سرانجام مجبور باشیم ابعادی عظیم برای آن در
نظر بگیریم؛ اما در این مسیر با هر دشواری و مانعی که روبهرو شویم، نبوغ مکانیکی و مهندسی ما درجا، بر آنها فائق خواهد آمد...».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.