|

آلبوم «نه فرشته‌ام، نه شیطان» در مراسمی متفاوت رونمایی شد

فرش قرمز مردم برای «همایون» و «تهمورس»

سحر آزاد

رونمایی از آلبوم همایون شجریان و تهمورس پورناظری یک فرش قرمز کم داشت؛ هر چند همدلی و حضور طیف‌های مختلف مردم در این مراسم، در حکم فرش قرمزی بود که پیش پای این دو موسیقیدان جوان پهن شد. صبح روز گذشته نه‌تنها هنرمندان بلکه مردم و علاقه‌مندانی هم که از چند روز قبل از طریق ثبت‌نام در سایت تهمورس پورناظری برای حضور در این مراسم اعلام آمادگی کرده بودند، به تالار وحدت آمدند تا شاهد رونمایی از آلبوم جدید او باشند.
در این آلبوم که «نه فرشته‌ام، نه شیطان» نام دارد، تعدادی از موسیقیدان‌های شناخته‌شده دنیا همچون «پدرو ائوستاچه» نوازنده سازهای بادی، «جیمی جانسون» نوازنده گیتار باس، «شجاعت حسین‌خان» نوازنده سیتار و «دیوید گارنر» که ارکستراسیون اثر را انجام داده است، همکاری دارند.
در مراسم رونمایی از این آلبوم که حاصل دوسال فعالیت مشترک همایون شجریان به‌عنوان خواننده و تهمورس پورناظری به‌عنوان آهنگساز است، هنرمندانی مانند کیخسرو پورناظری، محمد رحمانیان، بیژن کامکار، داوود گنجه‌ای، داریوش پیرنیاکان، علیرضا قربانی، سامان احتشامی، ابراهیم حقیقی و... نیز حضور داشتند اما در کنار اینها باید به مردمی اشاره کرد که برخلاف بسیاری دیگر از مراسم‌های رونمایی، شانس حضور در این مراسم را داشتند. در ابتدای این مراسم که با نیم ساعت تاخیر از ساعت 11:30 دقیقه آغاز شد، قطعه‌ای‌ از آلبوم پخش شد و پس از آن سحر دولتشاهی اجرای مراسم را برعهده گرفت و از سهراب پورناظری که نوازندگی کمانچه این آلبوم را انجام داده است، برای سخنرانی دعوت کرد. سهراب پورناظری با بیان اینکه برادرش و همایون شجریان شرحی از روند تولید آلبوم ارایه خواهند داد، به موضوع دیگری اشاره کرد: «انتشار این آلبوم با دهه چهارم زندگی نسل جوانان موسیقی مصادف شده است. نسلی که هنوز به‌عنوان فرزند، شناخته می‌شوند مثل همایون و تهمورس. این می‌تواند یک هشدار برای جامعه فرهنگی ایران باشد به‌خصوص بعد از اتفاقاتی که در این چندماه افتاد و امید در کالبد ملت ایران دمیده شد.»
او افزود: «با همه اینها آنچنان اراده‌ای برای اینکه واقعا این نسل و مجموعه موسیقی، عرصه را به دست بگیرند، نمی‌بینم. شاهد مصاحبه‌هایی هستیم که می‌گویند می‌خواهند موسیقی را صادر کنند اما چیزی نمی‌بینیم.»
سهراب پورناظری نسل فرزندان موسیقی را در آستانه 40سالگی دانست و این سن را یک مقطع مهم در زندگی یک فرد برشمرد. او سپس به اهمیت این مقطع اشاره کرد: «فکر می‌کنم باید اهمیت این زمان را دریابند. حداقل چوب لای چرخ هنرمندان نگذارند. مسوولان حواسشان باشد. نسلی که پرچمدار این موسیقی است، آنچنان که باید قدر نمی‌بیند.»
سخنران بعدی محمد رحمانیان، کارگردان تئاتر است که این روزها نمایش «در روزهای آخر اسفند» از او روی صحنه رفته است. او با بیان اینکه اطلاع نداشته است باید صحبت کند و به همین دلیل از سخنان نفر قبلی استفاده می‌کند، گفت: «سهراب گفت که حمایت‌های جالبی صورت نمی‌گیرد البته از اول هم قرار هم نبود حمایتی، انجام شود. زیاد نباید چشم امید به مدیران داشت. فعالیت اصلی از جانب شما اهالی موسیقی است چراکه همه جهان را به تالار اجرای موسیقی تبدیل می‌کنید.»
او با اشاره به اینکه کلیپ اول پخش‌شده از این آلبوم، خطاب به صداوسیماست، اظهار کرد: «در این کلیپ فقط سازها نشان داده شده‌اند.» رحمانیان سپس همایون شجریان را «کیخسرو آواز ایران» لقب داد و پس از آن، تهمورس پورناظری و همایون شجریان به روی سن آمدند. شجریان در ابتدا با تایید صحبت‌های رحمانیان در مورد کلیپی که در آن تنها سازها نشان ‌داده می‌شوند، گفت: «سه سال و نیم قبل با تهمورس براین شدیم کار مشترکی انجام دهیم. هدفمان نیز این بود که این کار را با وسواس زیادی انجام دهیم و این اتفاق افتاد.»پورناظری در ادامه عنوان کرد: «در این کار تنها یک هدف داشتم، اینکه بتوانم بین اثری که از دلم برمی‌آید با صدای همایون شجریان و شنونده‌ای که اثر را می‌شنود، یک رابطه دلی ایجاد کنم. تقریبا هم یک دور کره زمین را برای ضبط کار چرخیدیم.»
پس از آن سالن تالار وحدت خالی شد تا نشست خبری شجریان و پورناظری با حضور اصحاب رسانه برگزار شود. پورناظری در شروع این نشست به شرحی در مورد قطعات آلبوم پرداخت: «این مجموعه از هشت موسیقی تشکیل شده که هر کدام از آنها با سازبندی، تنظیم و فرم‌های آهنگسازی انجام شده است. شعرها هم از مولانا، شفیعی کدکنی، حسین منزوی، هومن ذکایی و سیمین بهبهانی هستند.»
او در مورد انتخاب آثاری که در این آلبوم جای گرفته است، گفت: «ما با یکدیگر کارها را می‌شنیدیم و شاید سه برابر مجموعه‌ای که در آلبوم می‌بینید، ضبط استودیویی داشتیم، منتها آنها به‌صورت اتود بودند که از بین آنها تعدادی را برای آلبوم انتخاب کردیم. فضای این هشت قطعه با یکدیگر متفاوت بود و ضبط همه کارها در بهترین استودیوهای دنیا انجام شده است.»شجریان در مورد کیفیت این آلبوم عنوان کرد: «تهمورس، استانداردهای جهانی را می‌شناسد. روز اولی که کار را شروع کردیم وقتی به این استانداردها مراجعه کردیم، من ناامیدتر می‌‌شدم چون وقتی قرار است اثری را با استانداردهای جهانی پیش ببریم، غربی‌ها شوخی ندارند. در میان این همه ناباوری تهمورس با آقای حسین‌خانی این موضوع را مطرح می‌کند و او هم با اینکه هزینه‌ها نامشخص بود، حاضر به همکاری شد.» پورناظری نیز در پاسخ به سوال «شرق» در مورد معیارهای یک اثر با استاندارد که در بخشی از این نشست به آن اشاره شده بود، گفت: «یک کار استاندارد یعنی اینکه مجموعه شرایط با یکدیگر همخوانی داشته باشند. ما به لحاظ ضبط صدای موسیقی خیلی ضعیف هستیم. البته قبلا ضبط‌های خوبی انجام می‌شد اما الان صداها، خوب ضبط نمی‌شوند. سیستم دیجیتال هم به صداها آسیب زده و هزینه دستگاه‌های ضبط گران است. منظور از استاندارد یک اثر، سطح نوازنده‌ها، استودیو و میکس یک کار است.»
در ادامه پورناظری در پاسخ به این سوال که صرفا همکاری با یک موسیقیدان خارجی می‌تواند معیاری برای جهانی‌شدن موسیقی ایرانی باشد، گفت: 15 سالم بود که در جشنواره اوینیون در کنار گروه شمس ساز می‌زدم. در این جشنواره گروه‌های دیگری هم از ایران آمده بودند مثل شاه میرزا مرادی، سورنانواز لرستانی و حاج قربان سلیمان دوتار نواز خراسانی. یک روز پس از اجرای شاه‌میرزا مرادی روزنامه لوموند در صفحه اولش تیتر زد: «مروارید اقیانوس، نوازنده‌ای از روستا. پس موسیقی جهانی یعنی موسیقی‌ای که به گوش جهان برسد.» در بخشی از این نشست صدرالدین حسین‌خانی، تهیه‌کننده آلبوم در پاسخ به سوال خبرنگاری در مورد هزینه تولید این آلبوم گفت: «دوسال قبل که این کار را شروع کردیم پس از آنجا که کارمان در خارج از ایران انجام می‌شد، 120‌هزاردلار سرمایه‌گذاری کردیم اما الان که آلبوم منتشر شد، هزینه‌ها به 200‌هزاردلار رسیده است.»
در پایان نشست، یکی از خبرنگاران در مورد واکنش‌های همایون شجریان نسبت به پخش آثارش در صداوسیما گفت: «میهن‌هایی که در آهنگ «میهن‌میهن» پدرم بود از سوی صداوسیما حذف شده بود و اعتراض پدرم از همینجا شروع شد. در جواب هم شنیدیم که گفتند تهیه‌کننده این کار را به سلیقه خودش انجام داده است و من هم راه پدرم را پیش گرفتم. منتها به نظر مردمی که رسانه ملی را دوست دارند، احترام می‌گذارم و از سوی دیگر اگر صداوسیما از آثارمان استفاده ابزاری کند ناراحت می‌شوم. دوست دارم مردم خودشان تصمیم بگیرند این روند ادامه داشته باشد یا نه.»
رونمایی از آلبوم همایون شجریان و تهمورس پورناظری یک فرش قرمز کم داشت؛ هر چند همدلی و حضور طیف‌های مختلف مردم در این مراسم، در حکم فرش قرمزی بود که پیش پای این دو موسیقیدان جوان پهن شد. صبح روز گذشته نه‌تنها هنرمندان بلکه مردم و علاقه‌مندانی هم که از چند روز قبل از طریق ثبت‌نام در سایت تهمورس پورناظری برای حضور در این مراسم اعلام آمادگی کرده بودند، به تالار وحدت آمدند تا شاهد رونمایی از آلبوم جدید او باشند.
در این آلبوم که «نه فرشته‌ام، نه شیطان» نام دارد، تعدادی از موسیقیدان‌های شناخته‌شده دنیا همچون «پدرو ائوستاچه» نوازنده سازهای بادی، «جیمی جانسون» نوازنده گیتار باس، «شجاعت حسین‌خان» نوازنده سیتار و «دیوید گارنر» که ارکستراسیون اثر را انجام داده است، همکاری دارند.
در مراسم رونمایی از این آلبوم که حاصل دوسال فعالیت مشترک همایون شجریان به‌عنوان خواننده و تهمورس پورناظری به‌عنوان آهنگساز است، هنرمندانی مانند کیخسرو پورناظری، محمد رحمانیان، بیژن کامکار، داوود گنجه‌ای، داریوش پیرنیاکان، علیرضا قربانی، سامان احتشامی، ابراهیم حقیقی و... نیز حضور داشتند اما در کنار اینها باید به مردمی اشاره کرد که برخلاف بسیاری دیگر از مراسم‌های رونمایی، شانس حضور در این مراسم را داشتند. در ابتدای این مراسم که با نیم ساعت تاخیر از ساعت 11:30 دقیقه آغاز شد، قطعه‌ای‌ از آلبوم پخش شد و پس از آن سحر دولتشاهی اجرای مراسم را برعهده گرفت و از سهراب پورناظری که نوازندگی کمانچه این آلبوم را انجام داده است، برای سخنرانی دعوت کرد. سهراب پورناظری با بیان اینکه برادرش و همایون شجریان شرحی از روند تولید آلبوم ارایه خواهند داد، به موضوع دیگری اشاره کرد: «انتشار این آلبوم با دهه چهارم زندگی نسل جوانان موسیقی مصادف شده است. نسلی که هنوز به‌عنوان فرزند، شناخته می‌شوند مثل همایون و تهمورس. این می‌تواند یک هشدار برای جامعه فرهنگی ایران باشد به‌خصوص بعد از اتفاقاتی که در این چندماه افتاد و امید در کالبد ملت ایران دمیده شد.»
او افزود: «با همه اینها آنچنان اراده‌ای برای اینکه واقعا این نسل و مجموعه موسیقی، عرصه را به دست بگیرند، نمی‌بینم. شاهد مصاحبه‌هایی هستیم که می‌گویند می‌خواهند موسیقی را صادر کنند اما چیزی نمی‌بینیم.»
سهراب پورناظری نسل فرزندان موسیقی را در آستانه 40سالگی دانست و این سن را یک مقطع مهم در زندگی یک فرد برشمرد. او سپس به اهمیت این مقطع اشاره کرد: «فکر می‌کنم باید اهمیت این زمان را دریابند. حداقل چوب لای چرخ هنرمندان نگذارند. مسوولان حواسشان باشد. نسلی که پرچمدار این موسیقی است، آنچنان که باید قدر نمی‌بیند.»
سخنران بعدی محمد رحمانیان، کارگردان تئاتر است که این روزها نمایش «در روزهای آخر اسفند» از او روی صحنه رفته است. او با بیان اینکه اطلاع نداشته است باید صحبت کند و به همین دلیل از سخنان نفر قبلی استفاده می‌کند، گفت: «سهراب گفت که حمایت‌های جالبی صورت نمی‌گیرد البته از اول هم قرار هم نبود حمایتی، انجام شود. زیاد نباید چشم امید به مدیران داشت. فعالیت اصلی از جانب شما اهالی موسیقی است چراکه همه جهان را به تالار اجرای موسیقی تبدیل می‌کنید.»
او با اشاره به اینکه کلیپ اول پخش‌شده از این آلبوم، خطاب به صداوسیماست، اظهار کرد: «در این کلیپ فقط سازها نشان داده شده‌اند.» رحمانیان سپس همایون شجریان را «کیخسرو آواز ایران» لقب داد و پس از آن، تهمورس پورناظری و همایون شجریان به روی سن آمدند. شجریان در ابتدا با تایید صحبت‌های رحمانیان در مورد کلیپی که در آن تنها سازها نشان ‌داده می‌شوند، گفت: «سه سال و نیم قبل با تهمورس براین شدیم کار مشترکی انجام دهیم. هدفمان نیز این بود که این کار را با وسواس زیادی انجام دهیم و این اتفاق افتاد.»پورناظری در ادامه عنوان کرد: «در این کار تنها یک هدف داشتم، اینکه بتوانم بین اثری که از دلم برمی‌آید با صدای همایون شجریان و شنونده‌ای که اثر را می‌شنود، یک رابطه دلی ایجاد کنم. تقریبا هم یک دور کره زمین را برای ضبط کار چرخیدیم.»
پس از آن سالن تالار وحدت خالی شد تا نشست خبری شجریان و پورناظری با حضور اصحاب رسانه برگزار شود. پورناظری در شروع این نشست به شرحی در مورد قطعات آلبوم پرداخت: «این مجموعه از هشت موسیقی تشکیل شده که هر کدام از آنها با سازبندی، تنظیم و فرم‌های آهنگسازی انجام شده است. شعرها هم از مولانا، شفیعی کدکنی، حسین منزوی، هومن ذکایی و سیمین بهبهانی هستند.»
او در مورد انتخاب آثاری که در این آلبوم جای گرفته است، گفت: «ما با یکدیگر کارها را می‌شنیدیم و شاید سه برابر مجموعه‌ای که در آلبوم می‌بینید، ضبط استودیویی داشتیم، منتها آنها به‌صورت اتود بودند که از بین آنها تعدادی را برای آلبوم انتخاب کردیم. فضای این هشت قطعه با یکدیگر متفاوت بود و ضبط همه کارها در بهترین استودیوهای دنیا انجام شده است.»شجریان در مورد کیفیت این آلبوم عنوان کرد: «تهمورس، استانداردهای جهانی را می‌شناسد. روز اولی که کار را شروع کردیم وقتی به این استانداردها مراجعه کردیم، من ناامیدتر می‌‌شدم چون وقتی قرار است اثری را با استانداردهای جهانی پیش ببریم، غربی‌ها شوخی ندارند. در میان این همه ناباوری تهمورس با آقای حسین‌خانی این موضوع را مطرح می‌کند و او هم با اینکه هزینه‌ها نامشخص بود، حاضر به همکاری شد.» پورناظری نیز در پاسخ به سوال «شرق» در مورد معیارهای یک اثر با استاندارد که در بخشی از این نشست به آن اشاره شده بود، گفت: «یک کار استاندارد یعنی اینکه مجموعه شرایط با یکدیگر همخوانی داشته باشند. ما به لحاظ ضبط صدای موسیقی خیلی ضعیف هستیم. البته قبلا ضبط‌های خوبی انجام می‌شد اما الان صداها، خوب ضبط نمی‌شوند. سیستم دیجیتال هم به صداها آسیب زده و هزینه دستگاه‌های ضبط گران است. منظور از استاندارد یک اثر، سطح نوازنده‌ها، استودیو و میکس یک کار است.»
در ادامه پورناظری در پاسخ به این سوال که صرفا همکاری با یک موسیقیدان خارجی می‌تواند معیاری برای جهانی‌شدن موسیقی ایرانی باشد، گفت: 15 سالم بود که در جشنواره اوینیون در کنار گروه شمس ساز می‌زدم. در این جشنواره گروه‌های دیگری هم از ایران آمده بودند مثل شاه میرزا مرادی، سورنانواز لرستانی و حاج قربان سلیمان دوتار نواز خراسانی. یک روز پس از اجرای شاه‌میرزا مرادی روزنامه لوموند در صفحه اولش تیتر زد: «مروارید اقیانوس، نوازنده‌ای از روستا. پس موسیقی جهانی یعنی موسیقی‌ای که به گوش جهان برسد.» در بخشی از این نشست صدرالدین حسین‌خانی، تهیه‌کننده آلبوم در پاسخ به سوال خبرنگاری در مورد هزینه تولید این آلبوم گفت: «دوسال قبل که این کار را شروع کردیم پس از آنجا که کارمان در خارج از ایران انجام می‌شد، 120‌هزاردلار سرمایه‌گذاری کردیم اما الان که آلبوم منتشر شد، هزینه‌ها به 200‌هزاردلار رسیده است.»
در پایان نشست، یکی از خبرنگاران در مورد واکنش‌های همایون شجریان نسبت به پخش آثارش در صداوسیما گفت: «میهن‌هایی که در آهنگ «میهن‌میهن» پدرم بود از سوی صداوسیما حذف شده بود و اعتراض پدرم از همینجا شروع شد. در جواب هم شنیدیم که گفتند تهیه‌کننده این کار را به سلیقه خودش انجام داده است و من هم راه پدرم را پیش گرفتم. منتها به نظر مردمی که رسانه ملی را دوست دارند، احترام می‌گذارم و از سوی دیگر اگر صداوسیما از آثارمان استفاده ابزاری کند ناراحت می‌شوم. دوست دارم مردم خودشان تصمیم بگیرند این روند ادامه داشته باشد یا نه.»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.